เตือนคนกินดิบ! พบไวรัสจาก "สัตว์น้ำ" โดยเฉพาะกุ้ง แค่สัมผัสก็ติดเชื้อ ถึงขั้น "ตาบอด"

เตือนคนกินสุกๆดิบๆ โรคตาอุบัติใหม่! นักวิจัยจับตาไวรัส “CMNV” พบจากสัตว์น้ำ เสี่ยงลามสู่คน อาจกระทบดวงตารุนแรงถึงขั้นตาบอด

วงการสาธารณสุขในเอเชียกำลังจับตางานวิจัยฉบับใหม่ หลังมีการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับไวรัสชนิดหนึ่งที่พบในสัตว์น้ำ และอาจมีศักยภาพแพร่ข้ามสายพันธุ์มาสู่มนุษย์ได้ โดยผู้เชี่ยวชาญกังวลว่าเชื้อนี้อาจเกี่ยวข้องกับโรคทางตารุนแรง ซึ่งในบางกรณีอาจทำให้สูญเสียการมองเห็นถาวร

รายงานดังกล่าวถูกเผยแพร่ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ ก่อนที่สื่อในไต้หวันจะนำมาเสนอและได้รับความสนใจอย่างรวดเร็ว เนื่องจากไวรัสนี้เคยถูกตรวจพบในฟาร์มสัตว์น้ำและสัตว์ทะเลตามธรรมชาติในจีนและไทยมาก่อน

ไวรัส CMNV คืออะไร ทำไมผู้เชี่ยวชาญจึงเริ่มกังวล

ไวรัสที่กำลังถูกพูดถึงมีชื่อว่า Covert Mortality Nodavirus (CMNV) เดิมเป็นเชื้อที่พบในสัตว์น้ำ โดยเฉพาะในระบบเพาะเลี้ยงกุ้งและสิ่งมีชีวิตทางทะเล อย่างไรก็ตาม งานวิจัยล่าสุดเริ่มตั้งข้อสังเกตว่าเชื้อดังกล่าวอาจมีโอกาสแพร่เชื้อสู่มนุษย์ได้

นักวิจัยอ้างถึงรายงานผู้ป่วยต้องสงสัยหลายรายในประเทศจีน ที่มีอาการทางตารุนแรงในลักษณะ “ภาวะม่านตาอักเสบส่วนหน้าจากไวรัสร่วมกับต้อหินเรื้อรัง” หรือ POH-VAU ซึ่งเป็นโรคที่อาจทำลายการมองเห็นหากไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม

ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า แม้ยังไม่มีข้อสรุปชัดเจนว่า CMNV เป็นสาเหตุโดยตรงของโรคในมนุษย์ แต่ข้อมูลเบื้องต้นถือว่าน่ากังวลพอที่จะต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

ไต้หวันเร่งประชุมผู้เชี่ยวชาญ ตั้งระบบติดตามความเสี่ยง

หลังรายงานวิจัยถูกเผยแพร่ หน่วยงานสาธารณสุขของไต้หวันได้เรียกประชุมผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์เป็นการเร่งด่วน พร้อมจัดตั้งระบบตรวจสอบและติดตามความเสี่ยงของการติดเชื้อเชิงรุก

ข้อมูลจากศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งไต้หวัน หรือ CDC ระบุว่า ปัจจุบันองค์การอนามัยสัตว์โลก (WOAH) ได้จัดให้ CMNV อยู่ในกลุ่มโรคติดเชื้ออุบัติใหม่ในสัตว์น้ำแล้ว สะท้อนว่าเชื้อนี้กำลังถูกจับตาในระดับนานาชาติ

นักวิทยาศาสตร์ยังหาหลักฐานเพิ่ม ปมติดจากอาหารทะเลดิบ

ผลการศึกษาปัจจุบันชี้ว่า มีความเสี่ยงของการติดเชื้อในมนุษย์ผ่านสัมผัสสัตว์น้ำ การแปรรูปอาหารทะเล หรือการบริโภคอาหารทะเลดิบ แต่จนถึงตอนนี้ นักวิทยาศาสตร์ยังต้องการหลักฐานเพิ่มเติม เพื่อยืนยันว่าไวรัสสามารถบุกรุกเนื้อเยื่อตามนุษย์และก่อโรคได้โดยตรงหรือไม่?

ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ไต้หวันระบุว่าไม่พบเชื้อ CMNV ในกุ้งนำเข้าหรือในระบบเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำภายในประเทศ ทำให้ระดับความเสี่ยงในพื้นที่ยังถูกประเมินว่า “ต่ำมาก” ในเวลานี้

แม้ยังไม่มีการประกาศเตือนภัยระดับโลกจากองค์การอนามัยโลก (WHO), ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐฯ (US CDC) หรือศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคยุโรป (ECDC) แต่ผู้เชี่ยวชาญมองว่ากรณีนี้สะท้อนความเสี่ยงของโรคอุบัติใหม่จากสัตว์สู่คน โดยเฉพาะในยุคที่การบริโภคอาหารดิบได้รับความนิยมมากขึ้น เช่น อาหารทะเลดองต่างๆ

คำแนะนำเบื้องต้น ลดเสี่ยงจากเชื้อในสัตว์น้ำ

หน่วยงานด้านสาธารณสุขของไต้หวันออกคำแนะนำสำหรับผู้ที่เดินทางไปยังจีนและไทย ซึ่งเป็นประเทศที่เคยตรวจพบไวรัสในฟาร์มสัตว์น้ำ โดยแนะนำให้หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารทะเลดิบหรือปรุงไม่สุก

นอกจากนี้ ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอหรือมีโรคประจำตัวควรระมัดระวังเป็นพิเศษ รวมถึงควรสวมถุงมือเมื่อต้องสัมผัสสัตว์น้ำมีชีวิต หลีกเลี่ยงการจับอาหารทะเลขณะมีบาดแผลที่มือ และล้างมือด้วยสบู่ทุกครั้งหลังสัมผัสอาหารดิบ

แม้งานวิจัยเกี่ยวกับ CMNV ยังอยู่ในช่วงศึกษาเพิ่มเติม แต่กรณีนี้กลายเป็นอีกหนึ่งสัญญาณเตือนสำคัญว่า โรคจากสัตว์สู่คนยังคงเป็นประเด็นที่ทั่วโลกต้องเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่อง