ทำไมบางคนถึง 'กลัวเข็ม' เพียงแค่เห็นก็แทบลมจับ!
มีใครกลัวเข็มบ้างไหมคะ ไปโรงพยาบาลทีไรเป็นต้องระแวงว่าจะโดนคุณหมอฉีดยาหรือไม่ หรืออยากจะบริจาคเลือดแบบคนอื่น ๆ เขาบ้าง แต่ใจไม่กล้าพอ เกรงว่าจะเป็นลมไปซะก่อนเพราะว่ากลัวเข็ม หรือแม้กระทั่งเรื่องความสวยความงาม สัก เจาะหู ก็ไม่กล้าทำอะไรใด ๆ หลายคนอาจจะเขินอายที่ตัวเองเป็นแบบนั้น เจ้าอาการกลัวเข็มเนี่ยทางการแพทย์ก็ได้บัญญัติไว้ว่าเป็นกลุ่มอาการทางจิตเวชประเภทหนึ่ง ที่หวาดกลัวต่อ ‘สิ่งเฉพาะ’ เช่น กลัวเลือด, กลัวรู แต่คุณไม่ได้แปลกประหลาดอะไรนะคะ อย่าเพิ่งตกใจไป เพราะทุกอย่างมีสาเหตุและวิธีการแก้ไข รักษา เยียวยากันได้ จะทำยังไงได้บ้าง ไปอ่านกันเลย!
กลัวเข็ม หรือกลัวอะไรกันแน่
จริง ๆ แล้วอาการกลัวเข็มเนี่ยมันสามารถแบ่งย่อยได้อีกหลายประเภทนะคะ บางครั้งอาจจะไม่ใช่กลัวแค่เข็มแหลม ๆ แต่ยังเกิดความกลัวกับ ‘สิ่งของแหลมคม’ อื่น ๆ อีกด้วย รวมไปถึงความรุนแรงของระดับ ‘ความกลัว’ มากน้อยต่างกันก็ยังมีชื่อเรียกแยกกันไป ก่อนจะไปบำบัดความกลัว เราลองดูดีกว่าว่าจริง ๆ แล้วเรากลัวอะไร
- อย่างแรกเลยคือ Aichmophobia หรืออาการกลัวของมีคม, ของปลายแหลม และเข็มทุกชนิด สำหรับอาการนี้จะเป็นความกลัวรุนแรงได้มากถึงขั้นช็อกและหมดสติได้เลย เรียกว่าค่อนข้างน่าเป็นห่วง
- Algophobia แบบนี้จะโฟกัสที่กลัว ‘เจ็บ’ จากของแหลม ๆ ไม่ใช่แค่เข็มฉีดยา เช่น หากใครนำของคม ๆ แหลม ๆ มาโดนตัวก็ก่อให้เกิดความกลัวนี้ได้
- Belonephobia อาการนี้ไม่ค่อยรุนแรงเท่าไหร่ เป็นความกลัวทั่ว ๆ ไปที่พบได้จากการเจอสถานการณ์ที่มีของมีคมเป็นส่วนประกอบ เมื่อได้เห็นสิ่งเหล่านั้นจะรู้สึกใจสั่น หรือวูบวาบคล้ายจะหน้ามืดได้ แต่เน้นว่าไม่รุนแรง
- Enetophobia หรืออาการกลัวเข็มหมุด ย้ำว่าต้องมี ‘หมุด ’ เช่น เข็มที่ใช้ฝังเข็ม
- Trypanophobia เป็นความกลัวการฉีดยา การเจาะเลือด การให้น้ำเกลือ ว่าง่าย ๆ คือเฉพาะเจาะจงไปถึงอุปกรณ์ทางการแพทย์กันเลยทีเดียว
- Vaccinophobia ชื่อก็ตรงตัวมาก มันคืออาการกลัวเวลาฉีดวัคซีน
ซึ่งอาการทั้งหมดเหล่านี้เราต้องลองสำรวจตัวเองดี ๆ ว่าเรามีความกลัวประเภทไหนกันแน่ เพื่อจะได้หลีกเลี่ยง และสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติมากที่สุด
สาเหตุของความกลัว
ในงานวิจัยเมืองนอกบอกว่า อายุเฉลี่ยของคนที่มีอาการกลัวแบบนี้ 80% อยู่ที่ช่วงวัย 5-6 ขวบ ซึ่งสาเหตุที่แน่ชัดแบบฟันธงร้อยเปอร์เซ็นอาจยังไม่สามารถบอกได้ แต่ถ้าพูดถึง ‘สาเหตุร่วม’ ของคนจำนวนมากพบว่าอาจเกิดจากบางเหตุการณ์ในวัยเด็กที่สร้างให้กลายเป็นความกลัวขึ้นมา เช่น ตอนเด็กไปโรงพยาบาล อาจจะถูกพ่อแม่สร้างความกดดันว่า ฉีดยาแล้วจะเจ็บ, เข็มฉีดยาน่ากลัว, คุณหมอ-พยาบาลดุ หรือความรู้สึกในแง่ลบมาก ๆ จนก่อให้เกิดความหวั่นกลัวในใจทุกครั้งที่ต้องเจอเข็ม หรือสิ่งแหลมคม กดทับจนกลายเป็น Phobia มาจนตอนโต ส่วนสาเหตุอื่น ๆ ที่เป็นไปได้เชื่อว่าเกิดจากความรู้สึกในใจของเราที่ว่า ‘ไม่สามารถเอาชนะความแหลมคม’ ของมันได้ จึงเกิดเป็นความกลัวสะสมมาเรื่อย ๆ นั่นเองค่ะ นอกจากนี้สาเหตุจากยีนก็เป็นได้ เช่น บางคนมีพันธุกรรมของโรควิตกกังวล โรคเครียดต่าง ๆ ก็มีส่วนเร่งให้เกิดอาการกลัวได้เช่นกัน
เมื่อเราต้องเผชิญหน้ากับ ‘เข็ม’ หรือของคม ๆ ที่เราไม่พึงประสงค์ ในสมองเราจะหลั่งฮอร์โมนเครียดออกมาเต็มไปหมด จนทำให้ร่างกายแปรปรวนปั่นป่วน เลือดพุ่งพล่าน นำไปสู่อาการอื่น ๆ เช่น หน้ามืด ใจสั่น บางรายอาจจะถึงขั้นเป็นลม ช็อก หมดสติไปเลยก็ได้ แล้วแต่ระดับความรุนแรงของแต่ละคน
บำบัดเพื่อลดละเลิกความกลัว
แน่นอนว่าเราสามารถหลีกเลี่ยงไม่เจอเข็มได้ แต่ไม่ได้แปลว่าจะหลีกได้ตลอดไปใช่ไหมคะ เพราะว่าวันดีคืนดีเราอาจจะต้องพบแพทย์ ฉีดยา นู่นนี่นั่น ทางออกของความกลัวคือควรได้รับการรักษาเพื่อทุเลาอาการกลัวเข็มลง ซึ่งวิธีการสุดแจ่มก็มีดังนี้
Graded Exposure Therapy เป็นวิธีใช้จิตแพทย์ใช้บำบัดอาการกลัวแบบเฉพาะเจาะจง รวมถึงกลัวเข็มฉีดยานี่ก็ด้วย โดยเริ่มจากให้เราเผชิญหน้ากับสิ่งที่เรากลัว ขั้นต้นเบสิกที่สุดคือ มองรูปภาพสิ่งนั้น เช่น หากกลัวเข็ม ก็นั่งจ้องรูปเข็มไป ดูสิว่าจะเกิดอาการอย่างไรบ้าง หน้ามืดไหม ใจสั่นหรือเปล่า เป็นลมหรือไม่ จากนั้นขั้นตอนจะเริ่มเข้มข้นมากขึ้น ไปสู่การเริ่มหยิบจับแตะต้องสิ่งของนั้น ลองถือเข็มดูซิ ลองนำเข็มมาแตะโดนตัวดูหน่อย เป็นการฝึกซ้อมความรู้สึกภายในให้ค่อย ๆ รับมือได้กับสถานการณ์เมื่อต้องเจอ ‘เข็ม’ เมื่อเราบำบัดได้สักพัก สภาพจิตใจจะเริ่มคุ้นชินและรับได้ นำไปสู่การหายจากอาการกลัวเข็มในที่สุด
อ่านมาถึงตรงนี้แล้ว ใครที่มีอาการกลัวเข็มอยู่ ก็ขอเป็นกำลังใจให้อีกแรงนะคะ แต่ถ้ารู้สึกว่าตนเองมีอาการหนักมากจนแทบรับมือไม่ไหว ลองเปิดใจปรึกษาแพทย์ดูได้ค่ะ จะได้บรรเทาอาการกังวลลง แล้วใช้ชีวิตอย่างมีความสุข ไม่ต้องกลัวอะไรอีกแล้วค่ะ HAPPY!
.
ขอบคุณข้อมูลจาก