ผู้สูงอายุ กับ การเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกาย
ผู้สูงอายุ กับ การเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกาย
ผู้สูงอายุมีสภาพร่างกาย อวัยวะ และระบบการทำงานต่างๆ ของร่างกายไม่ดีเหมือนก่อน แต่ก็ยังอยากใช้ชีวิตทำกิจกรรมต่างๆ ได้ด้วยตนเอง ไม่อยากเป็นภาระของลูกหลาน การออกแบบที่พักอาศัยที่เหมาะสมให้สามารถรองรับการใช้ชีวิตของผู้สูงอายุแต่ละคนจึงเป็นสิ่งสำคัญ
เป็นเรื่องธรรมชาติที่เมื่อคนเรามีอายุมากขึ้น สภาพร่างกาย อวัยวะ และระบบต่างๆ ในร่างกายก็ทำงานได้ไม่ดีเหมือนแต่ก่อน โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับผู้สูงอายุที่แม้ว่าจะยังคงอยากทำอะไรด้วยตนเอง อยากใช้ชีวิตได้ตามปกติ ไม่อยากเป็นภาระของลูกหลาน แต่ก็ไม่สามารถหยุดความเสื่อมถอยของร่างกายได้
ลักษณะทางกายภาพของผู้สูงอายุที่เปลี่ยนแปลงไปหรือเสื่อมถอยลง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการมองเห็น (ตา: พร่ามัว มองไม่ชัด สายตายาว) การได้ยิน (หู: ได้ยินไม่ชัดเจน) การได้กลิ่น (จมูก: การดมกลิ่นและรับกลิ่นได้ไม่ดี) การรับรส (ลิ้น: รับรสไม่ดี เบื่ออาหาร) อวัยวะต่างๆ ในร่างกาย (สมอง: ขี้ลืม พูดซ้ำเรื่องเดิม นอนหลับยาก, หัวใจ: วายได้ง่ายเนื่องจากหัวใจบีบตัวได้น้อยลง, เส้นเลือด: ตีบแข็ง ทำให้ความดันเลือดสูง เป็นลมหน้ามืดได้ง่าย, กระดูก: เสื่อม พรุน หักได้ง่าย ข้ออักเสบ อาการปวดบวมตามข้อ, ผิวหนัง: เหี่ยวย่น เส้นเลือดฝอยแตกง่าย) ระบบต่างๆ ในร่างกาย (ระบบหายใจ: เหนื่อยง่ายสำลักอาหารง่าย, ระบบทางเดินอาหาร: ท้องผูกง่าย กลั้นอุจจาระไม่ค่อยได้, ระบบขับถายปัสสาวะ: ถ่ายปัสสาวะบ่อย ไม่สะดวก) การเคลื่อนไหวร่างกาย (เคลื่อนไหวช้าลง หกล้มง่าย มือสั่น) ความไม่สมดุลของฮอร์โมนและอารมณ์ (ยึดมั่นในความคิดของตนเอง ขี้น้อยใจ หงุดหงิดง่าย โกรธง่าย) จึงส่งผลทำให้การใช้ชีวิตและการทำกิจวัตรประจำวันไม่สะดวกสบาย ไม่ปลอดภัย และมีโอกาสเกิดอุบัติเหตุง่ายกว่าคนวัยอื่นๆ ซึ่งอุบัติเหตุที่ควรระวังมากเป็นพิเศษคือ การพลัดตกหกล้ม
การพลัดตกหกล้ม เป็นกลุ่มอาการบาดเจ็บโดยไม่ตั้งใจ และผู้สูงอายุจะล้มง่ายกว่าวัยอื่นๆ เมื่อเกิดขึ้นแล้วจะส่งผลกระทบกับร่างกายของผู้สูงอายุและจะต้องได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด ตั้งแต่อาการบาดเจ็บแบบเล็กน้อยที่พอรักษาได้ แบบเรื้อรัง แบบรุนแรง (เช่น กระดูกสะโพกแตกหัก) และอาจพิการ ไปจนถึงขั้นเสียชีวิตได้ ซึ่งการพลัดตกหกล้มนี้เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตอันดับสองรองจากอุบัติเหตุทางถนน ในประเทศไทยพบว่า 1 ใน 3 มักอยู่ในกลุ่มผู้สูงวัยที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป และความเสี่ยงจะเพิ่มสูงขึ้นตามอายุที่มากขึ้น ซึ่งการพลัดตกหกล้มมีตั้งแต่การล้มบนพื้นระดับเดียวกัน ลื่นล้ม สะดุด ก้าวพลาด ถูกผู้อื่นชนหรือดัน หรือการล้มจากระดับหนึ่งไปสู่อีกระดับหนึ่ง เช่น จากการปีน ตกจากที่สูง ตกบันได รวมถึงการตกหรือล้มที่เกี่ยวข้องกับเก้าอี้ เตียง รถเข็น เฟอร์นิเจอร์ เป็นต้น โดยที่การหกล้มจะเกิดในบริเวณบ้านมากกว่านอกบ้าน ซึ่งเป็นบริเวณที่ผู้สูงอายุใช้ชีวิตเป็นส่วนใหญ่ เช่น ห้องน้ำ ห้องนอน บันได และบริเวณทางเดินรอบบ้าน โอกาสที่อาการบาดเจ็บจากการหกล้มจะหายหรือเป็นเหมือนเดิมก็ไม่ใช่เรื่องง่าย ดังนั้น การป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นจะดีที่สุด
การออกแบบหรือปรับเปลี่ยนที่พักอาศัยทั้งภายในบ้านและพื้นที่รอบบ้านตามหลักการออกแบบที่เหมาะสมกับพฤติกรรมการใช้ชีวิตของผู้สูงอายุจึงเป็นสิ่งที่สำคัญ ซึ่งต้องใส่ใจตั้งแต่เรื่อง การจัดพื้นที่ใช้สอยตามสัดส่วนที่พอดีกับการใช้งาน ลดพื้นที่ต่างระดับ การเลือกใช้วัสดุที่ช่วยลดอุบัติเหตุรุนแรง การตกแต่งบ้าน การจัดวางของต่างๆ ภายในบ้านให้เรียบร้อยไม่เกะกะขวางทาง การติดตั้งอุปกรณ์อำนวยความสะดวกต่างๆ เพื่อรองรับความเสื่อมถอยของร่างกายผู้สูงอายุแต่ละคน ให้พวกเขายังคงสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้สะดวกขึ้นด้วยตนเอง ส่งเสริมความมั่นใจและให้พวกเขามีสุขภาวะที่ยืนยาว
สนใจรับคำปรึกษา การออกแบบบ้านสำหรับผู้สูงอายุ คลิกที่นี่