สิ้นศิลปินแห่งชาติ “มัณฑนา โมรากุล” นักร้องหญิงคนแรกของวงดนตรีกรมโฆษณาการ สิริอายุ 103 ปี

สิ้นศิลปินแห่งชาติ “มัณฑนา โมรากุล” นักร้องหญิงคนแรกของวงดนตรีกรมโฆษณาการ สิริอายุ 103 ปี

วงการเพลงสูญเสียครั้งสำคัญอีกครั้งกับการจากไปของศิลปินชั้นครู “มัณฑนา โมรากุล”ศิลปินแห่งชาติ เจ้าของบทเพลง น้ำเหนือป่า และจันทร์แจ่มฟ้า ที่เคยโด่งดังในอดีต และอีกหลากหลายบทเพลง อาทิ ธรรมชาติกล่อมขวัญ, ศาสนารัก, เด่นดวงดาว, เมื่อไหร่จะให้พบ, เรณูดอกฟ้า สิ้นรักสิ้นสุข, อาลัยรัก, จุฬาตรีคูณ, สายลมว่าว, ชั่วชีวิต และลาแล้วจามจุรี เป็นต้น

อ่านข่าวต่อ:ประกาศชื่อ “รุ่งเพชร แหลมสิงห์” เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาเพลงลูกทุ่ง

นักร้องผู้มอบความสุขด้านเสียงเพลง และใช้บทเพลงช่วยขับกล่อมในช่วงก่อนและระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งช่วงนั้นกิจกรรมบันเทิงต่างๆ มีไม่มากนัก เพราะเป็นระยะที่ขาดแคลนภาพยนตร์ที่จะฉายตามโรงภาพยนตร์ต่างๆ จึงเป็นช่วงที่ผู้คนหาความสุขเล็กๆ น้อยๆ ผ่านบทเพลงอันไพเราะเหล่านี้ เพื่อช่วยคลายเหงา คลายกังวล ในระหว่างที่ต้องใช้ชีวิตในช่วงสงคราม

มัณฑนา โมรากุล ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีไทยสากล-ขับร้อง ) พุทธศักราช ๒๕๕๒ เกิดเมื่อวันที่ ๓๐ มีนาคม ๒๔๖๖ ณ วังสวนสุพรรณของท่านเจ้าคุณพระประยูรวงศ์ ในรัชการลที่ ๕ อำเภอดุสิต กรุงเทพมหานคร บิดาชื่อ หลวงสิริราชทรัพย์ เดิมชื่อ ชัย โมรากุล เป็นชาวจีน ที่รับราชการในกรมบัญชีกลาง มารดาชื่อ ผัน โมรากุล เป็นลูกหม่อมเครือ เครือสุวรรณ ซึ่งอยู่ในวังสวนสุพรรณ ในฐานะครูละคร สมรสกับนายบุญยงค์ เกียรติวงศ์ มีบุตร-ธิดา ๔ คน คือ นางธนพร พลสุวัตติ์ นางนิชนา โมรากุล นายธำรง เกียรติวงศ์ และนางสาวยุวนุช เกียรติวงศ์ สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษาปีที่ ๒ ที่โรงเรียนเสาวภา กรุงเทพฯ

มัณฑนา โมรากุล เป็นนักร้องที่มีชื่อเสียงโดดเด่นมาตลอดตั้งแต่เริ่มร้องเพลงที่กรมโฆษณาการ เริ่มมีผลงานขับร้องเพลงอัดแผ่นเสียงครั้งแรก โดยใช้ชื่อว่า จุรี โมรากุล ขณะนันอายุเพียง ๑๔ -๑๕ ปีเท่านั้น คือ น้ำเหนือป่า จันทร์แจ่มฟ้า ต่อมาได้เล่นละครของครูพจน์ จารุวณิช เรื่องแม่ค้าทุเรียน และได้ร้องเพลงเอกของเรื่อง คือ เพลงทุเรียนดีๆ แต่งโดยครูพิมพ์ พวงนาค เป็นเพลงที่ได้รับความนิยมสูงสุดในยุคนั้น และยังมีโอกาสไปร่วมร้องเพลงกับวงดนตรีสากลของกรมโฆษณาการ

ภาพ ดาราภาพยนตร์

โดยการชักชวนของอธิบดีกรมโฆษณาการ เนื่องจากชื่นชอบในน้ำเสียงและลีลาการร้องเพลง จึงได้ร่วมร้องเพลงในงานวันคล้ายวันประสูติผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล ณ พระที่นั่งอัมพรสถาน จากนั้นก็ได้เข้ารับราชการเป็นนักร้องสตรีคนแรกประจำของวงของกรมโฆษณาการ พ.ศ. ๒๔๘๒ และในช่วงที่รับราชการในกรมโฆษณาการนางมัณฑนาได้ขับร้องเพลงปลุกใจ และเพลงพระราชนิพนธ์ รวมถึงเพลงไทยสากลประเภทต่างๆ ไว้เป็นจำนวนมากกว่า 200 เพลง ซึ่งเป็นหน้าที่สำคัญและได้ผลดีเยี่ยม จนเป็นนักร้องยอดนิยมของประชาชนและของทางราชการ โดยได้ร้องเพลงออกอากาศทางวิทยุ และแสดงละครวิทยุเป็นประจำตลอดยุคสงครามโลกครั้งที่ ๒ สิ้นสงครามแล้วยังได้ทำหน้าที่เป็นศิลปินนักร้อง อีกทั้งได้แต่งเพลงและแสดงละครเวทีเพิ่มขึ้นอีก

มัณฑนา โมรากุล ได้ฝึกร้องเพลงครั้งแรก กับ “มิสแมคแคน” ตั้งแต่อายุ ๖ ขวบ ที่ในโบสถ์พระคริสต์ จังหวัดนครศรีธรรมราช และเริ่มหัดร้องเพลงไทยเดิมกับ ครูเจอ บุรานนท์ (มารดาของ สุลาลีวัลย์ สุวรรณทัต)ที่ในวังสวนสุพรรณ ภายหลังเกิดแรงบันดาลใจจากการขับร้องเพลงไทยสากลของ จำรัส สุวคนธ์ บวกกับมีความชื่นชอบในการขับร้องเพลงไทยสากลอยู่แล้ว จึงได้ฝึกหัดขับร้องเพลงไทยสากลอย่างจริงจัง จาก ครูสกนธ์ มิตรานนท์, ครูเวส สุนทรจามร และครูสริ ยงยุทธ ซึ่งเป็นครูเพลงของ “วงสุนทราภรณ์” รวมถึงฝึกฝนด้วยตนเองด้วย ทำให้มีความชำนาญในด้านการร้องเพลงไทยเดิมและเพลงไทยสากล และมีการพัฒนาการขับร้องเพลงจากการทดลองด้วยตนเองจนมีลีลาการขับร้องที่ฟังดูเป็นธรรมชาติ มีเสียงหนาและมั่นคง แต่สะท้อนอารมณ์ที่อ่อนไหวได้ดี เข้าใจอารมณ์เพลงได้อย่างถ่องแท้ อีกทั้งยังร้องเพลงได้ชัดเจนออกเสียงอักขระได้ถูกต้อง มีศิลปะการขับร้องที่เป็นเอกลักษณ์ มีเสียงไพเราะกังวานหวานใส มีอารมณ์มีชีวิตชีวา สามารถทำเสียงให้เศร้าได้โดยธรรมชาติ ทำให้เกิดความประทับใจแก่ผู้ฟัง เช่น เพลงแสนวิโยค, รักจำพราก, สิ้นรักสิ้นสุข, อารมณ์รัก ฯลฯ นอกจากนี้ยังมีความเฉลียวฉลาดตีความหมายของบทเพลงแตกฉานทุกเพลง แม้เพลงที่มีเสียงครึ่งเสียงมาก ๆ ร้องยาก อย่างเพลง สวนรัก, ดาวที่อับแสงและทาสประเพณี

เพลงที่ถ่ายทอดออกมาได้อย่างแนบเนียนเป็นที่กินใจผู้ฟังอย่างยากที่จะหานักร้องรุ่นหลัง ๆ ทำได้เหมือน ฟังได้จาก เพลงสายลมครวญ เพลงที่ขับร้องเหมือนพูด เช่น เพลงสมหมวก ผลงานประพันธ์เนื้อร้อง เช่น เพลงใจหนอใจ เพลงวาสนากระต่ายน้อย เสียงดุเหว่า สุดคะนึง รักมีกรรม ฯลฯ โดยได้ประพันธ์ร่วมกับครูเวศ สุนทรจามร และครูแก้ว อัจฉริยะกุล

ตลอด 70กว่าปี บนเส้นทางของการเป็นศิลปินนักร้องได้มอบความสุขในด้านเสียงเพลงมาโดยตลอดและถือว่าเป็นนักร้องเพลงสุนทราภรณ์ ที่เป็นนักร้องแม่แบบให้นักร้องรุ่นหลังๆ แม้แต่ รวงทอง ทองลั่นทม ศิลปินแห่งชาติ และบุษยา รังสี อีกทั้งมีผลงานที่สร้างชื่อเสียงกับวงดนตรีสุนทราภรณ์ ซึ่งรวมอยู่ CD แฟนคลับสุนทราภรณ์ ที่ยังหาซื้อได้ในปัจจุบันทั้งเพลงเดี่ยว และ เพลงคู่ อาทิ บัวกลางบึง,

วังน้ำวน,วังบัวบาน, ดอกใกล้มือ, ภูกระดึง, ผู้แพ้รัก, สิ้นรักสิ้นสุข, จันทน์กะพ้อร่วง,สาส์นรัก, ศาสนารัก, สายลมครวญ, เมื่อไหร่จะให้พบ, สาริกาชมเดือน,อาลัยลา, เรณูดอกฟ้า, หากภาพเธอมีวิญญาณ, ทางที่ต้องกลับ,ปางหลัง, ภาพลวงตา, ผีเสื้อยามเช้าและเพลินเพลงค่ำ ฯลฯ

ท่านนับเป็นนักร้องหญิงรุ่นบุกเบิกที่โดดเด่นของกรมโฆษณาการ ที่อยู่ในความทรงจำของผู้ฟังตลอดมาจนถึงปัจจุบัน โดยเฉพาะผู้ฟังเพลงรุ่นเก่ายังคงชื่นชอบไม่เปลี่ยนแปลง