ไปรษณีย์ไทย: จุดแข็ง โอกาส และความท้าทายที่ทำให้เราไว้วางใจ ไม่กลัวพัสดุตกหาย

ในยุคที่การซื้อสินค้าออนไลน์เป็นช่องทางที่สะดวก ประหยัด และรวดเร็ว ทำให้เกิดการพัฒนาบริการขนส่งสินค้าที่ตอบโจทย์ผู้บริโภคสมัยใหม่มากขึ้น ทั้งในด้านราคา คุณภาพ และความรวดเร็ว

แต่บ่อยครั้งเรายังต้องลุ้นว่าของที่สั่งไปจะมาถึงหรือไม่ จะตกหายกลางทางไหม แล้วจะได้รับในสภาพแตกหรือบุบหรือเปล่า..

หลายคนคงรู้สึกเช่นนี้เหมือนกัน

แต่ทำไมทุกครั้งที่ใช้บริการส่งรับพัสดุจาก ‘ไปรษณีย์ไทย’ เรากลับไม่ต้องกังวลเรื่องพวกนี้เลย

วันนี้เลยจะมาวิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน ความท้าทาย และโอกาสของ ‘ไปรษณีย์ไทย’ ด้วยหลัก SWOT กัน (Strength-Weakness-Opportunity-Threat)

ประวัติศาสตร์ฉบับย่อของการสื่อสารผ่านไปรษณีย์

ก่อนอื่นต้องเล่าก่อนว่ามนุษย์ส่งจดหมาย สาสน์ หรือเอกสารสำคัญไปยังที่ต่างๆ มาเป็นเวลาหลายพันปีแล้ว นับย้อนไปตั้งแต่สมัยอียิปต์โบราณ ในอารยธรรมจีน เปอร์เซีย กรีกโรมัน จนมาถึงยุโรป

รูปแบบของการส่ง ‘สาสน์’ มีตั้งแต่การใช้เดินเท้าของมนุษย์ การใช้นกพิราบ ม้าด่วน หรือการส่งข้อความใส่ขวดอย่างที่เห็นในภาพยนตร์หลายเรื่อง สาสน์ส่วนใหญ่มีเนื้อหาสำคัญเกี่ยวกับการปกครองดูแลบ้านเมือง หรือติดต่อกับต่างเมืองและต่างประเทศ กว่าจะไปถึงจุดหมายปลายทางใช้เวลาค่อนข้างนาน ยังไม่นับรวมเรื่องการสูญหายระหว่างทางอีก

เมื่อมาถึงศตวรรษที่ 19 ‘ไปรษณีย์’ จึงได้รับการพัฒนาให้เป็นระบบโดยประเทศอังกฤษ นับแต่นั้นเป็นต้นมา ไปรษณีย์ก็ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก และแพร่หลายไปยังสหรัฐอเมริกาและทุกทวีปทั่วโลก

ไปรษณีย์ไทยกับยุคใหม่ของสยามประเทศ

ยุคสมัยใหม่ของสยามประเทศคือช่วงเวลาแห่งการติดต่อกับตะวันตก รับวิทยาการจากยุโรป และการพัฒนาประเทศให้เท่าทันประเทศอื่นๆ โดยรอบ

หนึ่งในวิทยาการที่แสดงศักยภาพและความทันสมัยของสยามในเวลานั้นก็คือ “กิจการไปรษณีย์ไทย” ซึ่งเชื่อมต่อการสื่อสารระหว่างเมือง ประเทศ และทวีปต่างๆ เข้าด้วยกันอย่างสะดวกสบายขึ้น

จากที่เคยใช้ม้าเร็ว ก็กลายเป็น ‘บุรุษไปรษณีย์’

จากที่เคยนั่งเฝ้ารออย่างกระวนกระวาย ก็สบายใจได้ว่า ‘จดหมาย’ จะมาถึง

ตั้งแต่ก่อตั้งกรมการไปรษณีย์เมื่อกว่าร้อยปีก่อน ‘ไปรษณีย์ไทย’ ก็เป็นส่วนหนึ่งในชีวิตของคนไทยมาตลอด

‘ทรัพยากรบุคคล’ คือสินทรัพย์มีค่า (S = Strength จุดแข็ง)

‘ลายมือเขียน’ คือด่านทดสอบแรกที่ชาวไปรษณีย์ต้องพบเจอ

ยิ่งรีบยิ่งช้า ยิ่งตั้งใจ ยิ่งเขียนไม่สวย

ลองนึกดูว่าครั้งสุดท้ายที่จ่าหน้าซองจดหมายหรือว่ากล่องพัสดุ ลายมือเราเป็นอย่างไร? แล้วเราอ่านลายมือตัวเองออกไหม?

หลายคนรีบส่ายหน้า

ขนาดเรายังอ่านลายมือของตัวเองไม่ออกเลย แล้วเจ้าหน้าที่ไปรษณีย์ไทยจะอ่านออกได้อย่างไร?

แต่ไม่ว่าลายมือเขียนจะตวัดขนาดไหน จะเขียนไม่เป็นระเบียบอย่างไร เจ้าหน้าที่ไปรษณีย์ไทยก็อ่านออกเสมอ ประหนึ่งว่าฝึกทักษะความชำนาญด้านการอ่านลายมือเขียนมาอย่างโชกโชน

พอถึงด่านสุดท้าย ตอนนำส่งที่บ้าน บุรุษไปรษณีย์ก็ขี่มอเตอร์ไซค์เลาะเลี้ยวมาถึงกล่องไปรษณีย์หน้าบ้านเราได้ถูกต้อง (ทั้งๆ ที่แผนที่ในแอปพลิเคชันมักพาหลงทาง..)

ไม่ว่าจะเป็นจุดไหนของงานไปรษณีย์ บุคลากรก็ทำงานได้คะแนนเต็ม แล้วอย่างนี้ ‘ทรัพยากรบุคคล’ จะไม่ใช่ ‘จุดแข็ง’ ของไปรษณีย์ไทยได้อย่างไร?

จุดอ่อนจากความเปลี่ยนแปลงรวดเร็วของโลก (W = Weakness จุดอ่อน)

ทุกวันนี้โลกเปลี่ยนแปลงเกือบทุกเสี้ยววินาที สินค้าและบริการได้รับการยกระดับคุณภาพผ่านเทคโนโลยีและปัญญาประดิษฐ์

ไปรษณีย์ไทยเคยเป็นผู้เล่นหนึ่งเดียวด้านการส่งจดหมายและพัสดุ แต่ตอนนี้มีบริษัทเอกชนอีกหลายรายที่เข้ามาในสนามเดียวกัน ทั้งในรูปแบบไปรษณีย์เอกชนและขนส่งเอกชน หรือว่า Messenger

แล้วไปรษณีย์ไทย ไปรษณีย์เอกชน หรือว่าขนส่งเอกชนจะปรับตัวให้เท่าทันความเปลี่ยนแปลงของโลกได้รวดเร็วกว่ากัน?

ไม่ต้องบอกก็คงเดากันว่าน่าจะเป็นภาคเอกชน

แต่ถึงจะรู้เช่นนั้น ไปรษณีย์ไทยก็ทุ่มเทความพยายามให้ก้าวทันโลกอยู่เสมอ เห็นได้จากการพัฒนาสินค้าและบริการอย่างไม่หยุดยั้ง

จากการส่งจดหมายที่เคยเป็นช่องทางการสื่อสารพื้นฐานของทุกคน มาถึงวันที่แสตมป์กลายเป็นของหายาก ไปรษณีย์ไทยก็จัดพิมพ์แสตมป์คอลเลกชันพิเศษสำหรับผู้รักการสะสมโดยเฉพาะ รวมถึงการเปิดโอกาสให้ออกแบบแสตมป์เองได้ในช่วงสัปดาห์หนังสือแห่งชาติครั้งที่ผ่านๆ มา

หลังจากที่ไปรษณีย์เอกชนและ Messenger ครองตลาดผู้ให้บริการด้านไปรษณีย์มาเป็นเวลาหลายปี ตอนนี้ไปรษณีย์ไทยออกโปรโมชันลดราคาค่าส่งพัสดุหลายประเภท เพิ่มความสะดวกสบายในการไปรับจดหมายหรือพัสดุถึงที่บ้าน และยังคงรักษามาตรฐานการบริการ เพื่อ ‘ความไว้วางใจ’ ของผู้คนอย่างต่อเนื่อง

ไปรษณีย์ไทยจึงค่อยๆ กลับมาครองใจผู้บริโภคอีกครั้ง

โอกาสจากความไว้วางใจ (O = Opportunity โอกาส)

ความไว้วางใจจากผู้บริโภคสร้าง ‘โอกาส’ ทางธุรกิจให้กับไปรษณีย์ไทยมาโดยตลอด และตอนนี้ไปรษณีย์ไทยก็พิสูจน์ให้เห็นว่าไม่มีใครจะมีศักยภาพในด้านนี้มากไปกว่านี้แล้ว

จึงเป็นที่มาของการจับมือกับภาคเอกชน โดยเฉพาะช่องทางอย่างเป็นทางการของแบรนด์ต่างๆ ในการส่งพัสดุไปยังผู้รับอย่างปลอดภัยและไร้กังวล ซึ่งจะนำมาซึ่งจำนวนที่เพิ่มขึ้นของแบรนด์ที่มาเข้าร่วมโปรแกรม

หากไปรษณีย์ไทยยังคงรักษาความไว้วางใจจากผู้ใช้บริการได้อย่างต่อเนื่องเช่นนี้ โอกาสกลับมายืนหนึ่งในธุรกิจไปรษณีย์คงมาถึงในไม่ช้า

ความท้าทายคืออนาคต (T = Threats ความท้าทาย)

เมื่ออนาคตยังไม่มาถึงและยังไม่มีคำตอบ สิ่งที่เราทำได้คือ ‘การเตรียมตัวให้พร้อม’ สำหรับความท้าทายของอนาคต

ในกรณีของไปรษณีย์ไทย ทรัพยากรบุคคลที่มีศักยภาพ การบริหารจัดการงานระดับคุณภาพ และการปรับตัวให้เท่าทันความเปลี่ยนแปลงในช่วงปีที่ผ่านมา แสดงให้เห็นแนวโน้มสำคัญในการอยู่รอดในโลกสมัยใหม่

ประกอบกับ ‘ทัศนคติที่ดี’ ของบุคลากรยังเป็นปัจจัยสำคัญที่นำพาไปรษณีย์ไทยให้ก้าวต่อไปข้างหน้าได้อย่างมั่นใจ

และด้วยสาเหตุที่กล่าวมาทั้งหมด ก็ทำให้ ‘ไปรษณีย์ไทย’ เป็นแบรนด์ที่แข็งแกร่งในทุกด้านของประเทศเรา