ไขข้อสงสัย ถ้านายกฯ ตัดสินใจยุบสภา จะเกิดอะไรขึ้นตามมาจากนั้น

จากกรณีคลิปเสียงการสนทนาระหว่างนายกรัฐมนตรี น.ส.แพทองธาร ชินวัตร พูดคุยกับ สมเด็จฮุน เซน อดีตนายกรัฐมนตรีกัมพูชา และประธานวุฒิสภากัมพูชา ที่สร้างกระแสวิพากษ์วิจารณ์และนำไปสู่การเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรี รับผิดชอบด้วยการลาออกหรือยุบสภานั้น ทั้งนี้ ถ้าหากนายกรัฐมนตรีตัดสินใจเลือกที่จะประกาศยุบสภาฯ จะมีขั้นตอนทางกฎหมายที่สำคัญตามมา ดังนี้

โดยนายกรัฐมนตรีจะนำเรื่องขึ้นทูลเกล้าฯ ถวาย เพื่อให้พระมหากษัตริย์ทรงลงพระปรมาภิไธยในพระราชกฤษฎีกายุบสภาฯ ซึ่งเป็นพระราชอำนาจตามรัฐธรรมนูญ เมื่อมีพระราชกฤษฎีกา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (สส.) จะพ้นสภาพทันที ทำให้สภาฯ หมดวาระลง

ในระหว่างนี้ คณะรัฐมนตรีชุดปัจจุบันจะเปลี่ยนสถานะเป็น คณะรัฐมนตรีรักษาการ โดยมีอำนาจจำกัด ไม่สามารถอนุมัติโครงการใหม่ หรือแต่งตั้งโยกย้ายข้าราชการโดยไม่ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) มีหน้าที่หลักคือ ดูแลการบริหารราชการแผ่นดินไปตามปกติ และเตรียมการสำหรับการเลือกตั้งใหม่ โดยทาง กกต. จะเป็นผู้ประกาศวันเลือกตั้งทั่วไปภายใน 5 วัน ซึ่งจะต้องเกิดขึ้นภายใน 45-60 วัน นับจากวันยุบสภาฯ หลังจากนั้น พรรคการเมืองและผู้สมัครจะเข้าสู่ช่วงหาเสียง ก่อนที่ประชาชนจะไปใช้สิทธิเลือกตั้ง สส. ทั่วประเทศ

หลังจากมีการเลือกตั้งและนับคะแนนแล้ว กกต. จะประกาศผล และภายใน 15 วัน จะมีการเรียกประชุมรัฐสภาครั้งแรกเพื่อเลือกประธานสภาฯ จากนั้น จึงเข้าสู่กระบวนการเสนอชื่อและลงมติเลือกนายกรัฐมนตรีคนใหม่จาก สส. เมื่อนายกรัฐมนตรีคนใหม่ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง ก็จะดำเนินการจัดตั้งคณะรัฐมนตรีชุดใหม่ ซึ่งมีจำนวนไม่เกิน 35 คน จนได้คณะรัฐมนตรีที่สมบูรณ์ พร้อมถวายสัตย์ปฏิญาณและเริ่มปฏิบัติหน้าที่บริหารประเทศอย่างเต็มตัว