ปล่อยน้ำมันสำรอง-รัฐควบคุมราคา ส่องมาตรการรับมือวิกฤตราคาน้ำมัน ของ 4 ชาติใหญ่ในเอเชีย
หลังสำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงแห่งประเทศไทยประกาศปรับขึ้นราคาน้ำมัน 6 บาทต่อลิตร ในช่วงเวลาประมาณ 21.00 น. เมื่อวานนี้ (25 มีนาคม 2026) ส่งผลให้ผู้ใช้รถจำนวนมากเร่งนำรถยนต์และรถจักรยานยนต์ออกมาเติมน้ำมันตลอดทั้งคืนที่ผ่านมา
การเคลื่อนไหวดังกล่าวก่อให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากประชาชนชาวไทยบางส่วนที่มองว่า การบริหารจัดการวิกฤตพลังงานของรัฐบาล ยังไม่สามารถบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชนได้อย่างเพียงพอ
ทั้งนี้วิกฤตขาดแคลนน้ำมันเป็นผลจากความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลางที่ยังคงยืดเยื้อ ประกอบกับการปิดช่องแคบฮอร์มุซของอิหร่าน ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งพลังงานสำคัญของโลก
The Momentum ชวนสำรวจมาตรการรับมือวิกฤตราคาน้ำมันและภาวะขาดแคลนพลังงานของประเทศต่างๆ ในเอเชีย ท่ามกลางแรงกดดันจากวิกฤตพลังงานโลกที่ทวีความรุนแรงขึ้น
ฟิลิปปินส์
วันนี้ (26 มีนาคม 2026) กระทรวงพลังงานฟิลิปปินส์ประกาศใช้กองทุนฉุกเฉินมูลค่า 333 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 1.1 หมื่นล้านบาท) เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางด้านพลังงานภายในประเทศ
ภายใต้กองทุนดังกล่าว รัฐบาลวางแผนเตรียมซื้อก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) และน้ำมันเพิ่มอีก 2 ล้านบาร์เรล เพื่อสนับสนุนอุปทานน้ำมันและพลังงานภายในประเทศ
ก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2026 รัฐบาลฟิลิปปินส์ประกาศภาวะฉุกเฉินด้านพลังงานเป็นประเทศแรกในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพื่อเข้าควบคุมราคาน้ำมัน
ทั้งนี้ เฟอร์ดินัน มาร์กอส จูเนียร์ (Ferdinand Marcos Junior) ประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ กล่าวว่า เหลือน้ำมันสำรองสำหรับใช้ภายในประเทศอีกประมาณ 45 วัน
ภายใต้คำสั่งสถานการณ์ฉุกเฉิน รัฐบาลจัดตั้งหน่วยงานเพื่อกำกับและควบคุมการแจกจ่ายเชื้อเพลิง อาหาร ยา และสินค้าอื่นๆ ตามความเหมาะสม และคำสั่งดังกล่าวจะมีผลบังคับใช้เป็นเวลา 1 ปีนับจากนี้
ขณะเดียวกันรัฐบาลกำลังพิจารณาเพิ่มการนำเข้าน้ำมัน จากแหล่งอื่นนอกเหนือจากตะวันออกกลาง โดยคณะผู้แทนของฟิลิปปินส์หารือกับรัฐบาลสหรัฐฯ ในฐานะพันธมิตรที่มีความใกล้ชิดสูง เพื่อขอผ่อนปรนเงื่อนไขการนำเข้าน้ำมันจากประเทศที่ถูกคว่ำบาตรอย่างรัสเซีย
“ไม่มีอะไรที่เป็นไปไม่ได้ เรากำลังพยายามหาทางเลือกอื่นอยู่เสมอ” มาร์กอส จูเนียร์กล่าว
นอกจากนี้รัฐบาลยังออกมาตรการเพิ่มเติม เพื่อช่วยเหลือประชาชนและประหยัดน้ำมัน เช่น การให้เงินอุดหนุนแก่ผู้ประกอบอาชีพไรเดอร์ การงดให้บริการเรือข้ามฟาก รวมถึงการปรับลดวันทำงานของข้าราชการจาก 5 วันเหลือ 4 วันต่อสัปดาห์ เพื่อลดการใช้น้ำมันและพลังงาน
ญี่ปุ่น
ซานาเอะ ทาคาอิจิ (Sanae Takaichi) นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ประกาศอนุมัติการปล่อยน้ำมันสำรองมากกว่า 80 ล้านบาร์เรล ไปยังโรงกลั่นน้ำมันทั่วประเทศ เพื่อควบคุมราคาน้ำมันและสร้างความมั่นใจให้กับประชาชนว่า น้ำมันยังคงเหลือเพียงพอสำหรับใช้ภายในประเทศ
การปล่อยน้ำมันสำรองในครั้งนี้เป็นการปล่อยครั้งใหญ่ที่สุด ซึ่งมากกว่าปริมาณน้ำมันสำรองที่ปล่อยออกมาในเหตุการณ์แผ่นดินใหญ่ เมื่อปี 2011 ถึง 1.8 เท่า
นอกจากนี้รัฐบาลยังออกมาตรการหนุนราคาน้ำมัน เพื่อตรึงราคาไว้ที่ 1.10 ดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 36 บาท) ทั้งนี้รัฐบาลจะทบทวนมาตรการดังกล่าวเป็นรายสัปดาห์ เนื่องจากราคาน้ำมันโลกยังคงผันผวนอย่างต่อเนื่อง
ขณะเดียวกัน เรียวเซ อากาซาวะ (Ryosei Akazawa) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมของญี่ปุ่น เข้าหารือกับ ฟาติห์ บิโรล (Fatih Birol) ผู้อำนวยการบริหารของสำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (International Energy Agency: IEA) ณ กรุงโตเกียว เมื่อวานนี้ เพื่อขอให้ IEA พิจารณาปล่อยน้ำมันสำรองเพิ่มเติม โดยอ้างถึงผลกระทบที่หลายประเทศในเอเชียกำลังเผชิญ จากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมของญี่ปุ่นกล่าวว่า หากเอเชียเผชิญภาวะขาดแคลนเชื้อเพลิงและพลังงาน อาจได้รับผลกระทบรุนแรงและลุกลามไปถึงห่วงโซ่อุปทานและอุตสาหกรรมการผลิตในระดับโลก
อนึ่งก่อนหน้านี้ IEA ปล่อยน้ำมันสำรองไปแล้วมากกว่า 400 ล้านบาร์เรล
เกาหลีใต้
เช่นเดียวกับญี่ปุ่น รัฐบาลเกาหลีใต้ประกาศปล่อยน้ำมันสำรองครั้งใหญ่ในประวัติการณ์ ซึ่งมีปริมาณมากถึง 22.46 ล้านบาร์เรล
นอกจากนี้ วันนี้ (26 มีนาคม 2026) รัฐบาลยังประกาศใช้งบประมาณสำหรับ ‘ภาวะสงคราม’ มากถึง 1.7 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 6.12 แสนล้านบาท) เพื่อเตรียมลดภาษีน้ำมันเชื้อเพลิงและมองหาแหล่งพลังงานอื่นเพิ่มเติม
ขณะเดียวกันก็มีการกำหนดเพดานราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้นนับตั้งแต่วันแรกที่สหรัฐฯ เปิดปฏิบัติการโจมตีอิหร่าน เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2026 ที่ผ่านมา
รัฐบาลเกาหลีใต้ยังพิจารณาความเป็นไปได้ ในการกลับมานำเข้าน้ำมันจากรัสเซียเป็นครั้งแรกในรอบ 3 ปี หลังเข้าร่วมมาตรการคว่ำบาตรเมื่อปี 2022 ภายหลังการรุกรานยูเครน
สำหรับมาตรการอื่นๆ เพิ่มเติม รัฐบาลเกาหลีใต้ประกาศให้ภาครัฐหมุนเวียนการใช้ยานพาหนะอย่างเคร่งครัด เพื่อควบคุมการใช้พลังงานและน้ำมัน
โดยจะมีการแบ่งรถออกเป็น 5 กลุ่ม ซึ่งแต่ละกลุ่มจะสามารถใช้รถได้ในวันที่แตกต่างกันและจะมีการตรวจสอบจากรัฐบาลอยู่เสมอ ซึ่งคาดว่ามาตรการนี้จะช่วยประหยัดการใช้น้ำมันภายในประเทศได้มากกว่า 3,000 บาร์เรลต่อวัน
รัฐบาลยังประกาศรับซื้อพันธบัตรรัฐบาลจากประชาชนเพิ่มเติม เพื่อช่วยลดภาวะความตึงเครียดทางเศรษฐกิจภายในประเทศ
อินเดีย
อินเดียเผชิญกับภาวะขาดแคลนก๊าซ LPG อย่างหนักในช่วงต้นของสงคราม ส่งผลให้ร้านอาหารและโรงแรมหลายแห่งต้องประกาศปิดให้บริการชั่วคราว
อย่างไรก็ตาม นเรนทรา โมดี (Narendra Modi) นายกรัฐมนตรีอินเดีย ให้ความมั่นใจกับประชาชนว่า รัฐบาลเร่งเพิ่มกำลังการผลิตก๊าซปิโตรเลียมเหลวขึ้นมากถึงร้อยละ 25 ภายในเดือนนี้
นอกจากนี้รัฐบาลยังลงนามเพื่อกระจายการจัดซื้อน้ำมันและก๊าซธรรมชาติจากแหล่งอื่นๆ เพิ่มเติม ซึ่งรวมไปถึงรัสเซียที่รัฐบาลตกลงซื้อน้ำมันด้วยมากกว่า 60 ล้านบาร์เรล
นายกฯ อินเดียกล่าวว่า ประเทศได้ขยายแหล่งนำเข้าน้ำมันเพิ่มเป็น 41 ประเทศ จากเดิม 27 ประเทศ พร้อมยืนยันว่า ณ ขณะนี้อินเดียยังไม่ได้เผชิญกับภาวะขาดแคลนน้ำมันแต่อย่างใด
ทั้งนี้ปัจจุบันอินเดียมีคลังน้ำมันสำรองอยู่ที่ 3.372 ล้านตัน และเชื้อเพลิงพร้อมใช้งานที่สามารถสำรองได้ถึง 74 วัน
ที่มา:
- https://www.bbc.com/news/articles/c3ex8ez3717o
- https://www.nippon.com/en/news/yjj2026032600175/
- https://www.theguardian.com/world/2026/mar/24/japan-oil-release-national-reserves
- https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20260326_B2/index.html