องค์กรอิสระปลดล็อกภูมิใจไทยพ้นบ่วงคดี-พรรคประชาชนระส่ำมรสุมจริยธรรม
รายงานพิเศษ: ยุทธศาสตร์ “ปลดชนวน” กฎหมาย เอื้อรัฐบาล-บีบฝ่ายค้าน
การปลดล็อกครั้งสำคัญของพรรคแกนนำรัฐบาล
ในช่วงเปลี่ยนผ่านทางการเมืองที่สำคัญ องค์กรอิสระได้มีคำวินิจฉัยที่ส่งผลบวกต่อเสถียรภาพของพรรคภูมิใจไทยอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะกรณีคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ที่ตั้งอนุกรรมการชุดที่ 36 ขึ้นมาพิจารณา"คดีฮั้วสว." ซึ่งต่อมามีมติยกคำร้องผู้ถูกกล่าวหาทั้งหมด 229 ราย โดยในจำนวนนี้มีกรรมการบริหารพรรคภูมิใจไทยและเครือข่ายรวมอยู่ถึง 91 คน
มติดังกล่าวเปรียบเสมือนการเปิดทางสะดวกให้แก่ว่าที่รัฐมนตรีทั้ง 12 ท่านของพรรค ให้สามารถเดินหน้าดำรงตำแหน่งได้อย่างสง่างามโดยไม่มี "ชนักติดหลัง" เรื่องคุณสมบัติ แหล่งข่าวระบุว่า“การตัดสินนี้ช่วยให้กระบวนการจัดตั้งรัฐบาลเดินหน้าไปได้โดยไม่ต้องพะวงหน้าพะวงหลังกับข้อกฎหมายที่เคยถูกตั้งคำถาม” ส่งผลให้พรรคภูมิใจไทยกุมความได้เปรียบทางยุทธศาสตร์ท่ามกลางบริบทการเมืองที่เข้มข้น
บรรทัดฐานใหม่กรณีรุกขจัดข้อสงสัยทางทรัพย์สิน
อีกหนึ่งประเด็นที่ถูกจับตาคือกรณีของนายศักดิ์สยาม ชิดชอบ ซึ่งคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) มีมติยกคำร้องในคดีปกปิดบัญชีทรัพย์สิน โดยยอมรับคำอธิบายที่ว่าเจ้าตัวไม่ทราบว่ายังคงไว้ซึ่งหุ้นใน หจก.บุรีเจริญคอนสตรัคชั่น แม้ก่อนหน้านี้ศาลรัฐธรรมนูญจะเคยมีคำวินิจฉัยว่านายศักดิ์สยามยังคงมีส่วนได้เสียในหุ้นดังกล่าวจริงก็ตาม
ผลจากการยกคำร้องนี้ไม่เพียงแต่ช่วยคลายล็อกส่วนตัวของแกนนำพรรค แต่ยังเป็นการป้องกันความเสี่ยงที่พรรคภูมิใจไทยจะถูกร้อง"ยุบพรรค" จากประเด็นการรับเงินบริจาคจาก หจก. ดังกล่าวอีกด้วย ทั้งนี้ ฝ่ายกฎหมายมองว่า “เป็นการใช้ดุลยพินิจที่พิจารณาจากเจตนาเป็นสำคัญ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อความอยู่รอดของโครงสร้างพรรคในระยะยาว” ถือเป็นการปิดช่องโหว่ทางกฎหมายที่เคยเป็นจุดอ่อนสำคัญของพรรค
มรสุมจริยธรรมและวิบากกรรมพรรคคู่แข่ง
ในขณะที่ฝั่งรัฐบาลได้รับการปลดล็อก พรรคประชาชน (พรรคสีส้ม) กลับต้องเผชิญกับ "นิติสงคราม" อย่างหนักจากการถูก ป.ป.ช. ชี้มูลความผิดกรณีเสนอแก้ไขมาตรา 112 ซึ่งถือเป็นการฝ่าฝืนมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง โดยยึดตามคำวินิจฉัยเดิมของศาลรัฐธรรมนูญ ส่งผลให้ สส. 44 ราย รวมถึงหัวหน้าพรรค ตกอยู่ในสภาวะเสี่ยงที่จะต้องหยุดปฏิบัติหน้าที่หากเรื่องเข้าสู่ชั้นศาลฎีกา
สถานการณ์นี้ถูกมองว่าเป็นการบั่นทอนความเข้มแข็งของฝ่ายค้านโดยตรง เนื่องจากอาจทำให้ขาด "ตัวตึง" ในการทำหน้าที่ตรวจสอบในสภา ขณะที่พรรคกล้าธรรมเองก็เผชิญความยากลำบากจากการต้องทำหน้าที่ฝ่ายค้านซึ่งขัดกับสไตล์การทำงานเดิม สื่อมวลชนและนักวิชาการตั้งสังเกตว่า“นี่คือความลักลั่นของกระบวนการตรวจสอบที่ด้านหนึ่งคือการเคลียร์ทาง แต่อีกด้านกลับเป็นการสร้างทางตันให้คู่แข่ง” สะท้อนภาพการใช้กลไกกฎหมายเป็นเครื่องมือทางการเมืองอย่างเด่นชัด