"สถานีพรมแดน" สถานีรถไฟที่ไม่ได้สิ้นสุดชายแดนไทย แต่อยู่ในกรุงเทพฯ

สถานีพรมแดน สถานีรถไฟที่ไม่ได้สิ้นสุดชายแดนไทย แต่อยู่ในกรุงเทพฯ

โดยทั่วไป เรามักเข้าใจกันว่า “พรมแดน” หมายถึงสุดเขตของประเทศหนึ่งที่ติดกับอีกประเทศหนึ่ง หรือบางกรณีอาจเป็นพรมแดนที่ติดกันหลายประเทศ

อย่างไรก็ดี พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 ให้ความหมายคำนี้ว่า ขีดขั้นเขตแดน, แดนต่อแดน

ดังนั้นหากดูตามความหมายดังกล่าว “พรมแดน” จึงไม่ได้หมายถึงสุดเขตประเทศเสมอไป

เราจึงได้เห็น “สถานีพรมแดน” สถานีรถไฟเก่าแก่ ตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานครนี่เอง

หนังสือ “เขตคลองมองเมือง” (สำนักพิมพ์มติชน) โดย บัณฑิต จุลาสัย และรัชดา โชติพานิช เล่าเรื่องนี้ไว้ว่า คำว่า “พรมแดน” ในปัจจุบัน หมายถึงขอบเขตที่เชื่อมต่อระหว่างจังหวัด

ดังนั้น พรมแดนในเขตบางบอนของกรุงเทพฯ จึงอยู่ติดกับอำเภอกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร

เช่นเดียวกับ สถานีพรมแดน หนึ่งในสถานีและที่หยุดรถไฟของรถไฟสายแม่กลอง หรือ “วงเวียนใหญ่-มหาชัย” ในเขตบางบอน (ข้อมูลบางแหล่งระบุว่าอยู่ในเขตบางขุนเทียน) ซึ่งเป็นสถานีสุดท้ายของกรุงเทพฯ ก่อนเข้าสู่พื้นที่สมุทรสาคร

มีเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์ เมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2448 (นับแบบไทยสมัยก่อนจะเป็น พ.ศ. 2447) พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เสด็จพระราชดำเนินมาประทับรถไฟพระที่นั่งสายนี้ไปยังสุขาภิบาลท่าฉลอม ซึ่งเป็นสุขาภิบาลแห่งแรกของไทย

ต่อมา พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) ขณะทรงเป็นสมเด็จฯ เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร ได้เสด็จฯ มาทรงเปิดการเดินรถไฟ เมื่อวันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2447

กระทั่ง พ.ศ. 2504 มีการยกเลิกทางรถไฟจากสถานีปากคลองสานจนถึงสถานีวงเวียนใหญ่ พื้นที่รางรถไฟจึงกลายเป็นถนนช่องกลางของถนนเจริญรัถ

นั่นคือพัฒนาการในอดีตของสถานีรถไฟพรมแดน ในเส้นทางรถไฟสายวงเวียนใหญ่-มหาชัย ซึ่งปัจจุบันก็ยังเปิดให้บริการประชาชนในย่านนั้นอยู่

อ่านเพิ่มเติม :

• ผังเมืองกรุงรัตนโกสินทร์ กับกำเนิดสถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง)
• รถไฟสายอีสาน สมัยรัชกาลที่ 5 ทำไมมีปลายทางที่ “นครราชสีมา” เป็นที่แรก?
• “อุโมงค์ขุนตาน” อุโมงค์ลอดรถไฟ 2 รัชกาล ที่ให้แรงงานเสพฝิ่นเสรี ไม่ผิดกฎหมาย

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

บัณฑิต จุลาสัย และรัชดา โชติพานิช. เขตคลองมองเมือง. กรุงเทพฯ: มติชน, 2566.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 8 ธันวาคม 2568

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “สถานีพรมแดน” สถานีรถไฟที่ไม่ได้สิ้นสุดชายแดนไทย แต่อยู่ในกรุงเทพฯ

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com