จีน-ญี่ปุ่นทดสอบจรวดใช้ซ้ำสำเร็จ ‘ท้าชน’ SpaceX

การแข่งขันด้าน “เทคโนโลยีจรวดนำกลับมาใช้ใหม่ได้” กำลังร้อนแรงขึ้น เมื่อทั้ง “ญี่ปุ่น” และ “จีน” ต่างประกาศ “ความสำเร็จครั้งสำคัญ” ในการทดสอบระบบจรวดใช้ซ้ำ สะท้อนความพยายามลดต้นทุนการส่งดาวเทียม และลดการพึ่งพาความได้เปรียบของ SpaceX ซึ่งครองตลาดจรวดเชิงพาณิชย์ของโลกในปัจจุบัน

“องค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น” (JAXA) ประสบความสำเร็จในการทดสอบต้นแบบจรวด RV-X ที่สามารถบินขึ้น ลงจอด และเคลื่อนที่ในแนวนอนได้ตามแผน โดยจรวดบินขึ้นสู่ความสูงราว 11 เมตร เคลื่อนที่ในแนวราบประมาณ 16 เมตร ก่อนลงจอดอย่างปลอดภัย ใช้เวลาบินรวมประมาณ 40 วินาที

แม้การทดสอบครั้งนี้ จะเป็นเพียงการบินระดับต่ำ แต่ถือเป็นก้าวสำคัญของญี่ปุ่นในการพัฒนาเทคโนโลยีจรวดใช้ซ้ำ ซึ่งจะถูกนำไปต่อยอดสู่โครงการ Callisto ที่ร่วมพัฒนากับฝรั่งเศสและเยอรมนี โดยมีเป้าหมายทดสอบการลงจอดจากระดับความสูงที่มากขึ้นภายในปีหน้า

ญี่ปุ่นมองว่า เทคโนโลยีดังกล่าวจะช่วยลดต้นทุนการปล่อยดาวเทียมในอนาคต หลังจากปัจจุบันจรวดหลักอย่าง H3 ยังเป็นจรวดแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง ทำให้มีต้นทุนการปล่อยสูงกว่าระบบที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้

- ภาพ: Kyodo -

ขณะที่ “จีน” ประกาศความสำเร็จครั้งประวัติศาสตร์ในการกู้คืนบูสเตอร์หรือจรวดท่อนแรกของ Long March 10B กลับมาได้สำเร็จ หลังใช้ปล่อยดาวเทียมขึ้นสู่วงโคจร ก่อนให้บูสเตอร์บินกลับลงสู่แท่นลอยน้ำกลางทะเลและใช้ระบบตาข่ายรับบูสเตอร์เอาไว้ได้สำเร็จ

วิธีการของจีนแตกต่างจาก Falcon 9 ของ SpaceX ซึ่งใช้การลงจอดด้วยขาตั้งบนเรือโดรนหรือฐานปล่อย โดย Long March 10B ใช้ “ตะขอเกี่ยว” ที่ติดอยู่กับบูสเตอร์ เกี่ยวเข้ากับตาข่ายบนแท่นลอยน้ำแทน วิธีนี้ช่วยลดน้ำหนักของจรวด เพิ่มน้ำหนักบรรทุก และขยายโอกาสในการกู้คืนบูสเตอร์ได้ง่ายขึ้น

เฉิน มู่เย่ ผู้เชี่ยวชาญจาก China Academy of Launch Vehicle Technology (CALT) ให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวซินหัวว่า “การกู้คืนด้วยระบบตาข่าย ช่วยให้โครงสร้างของจรวดมีความเรียบง่ายมากขึ้น ลดน้ำหนักของตัวจรวด และเพิ่มความสามารถในการบรรทุกน้ำหนัก นอกจากนี้ ระบบยังมีความยืดหยุ่นสูงต่อความคลาดเคลื่อนของจุดลงจอด เนื่องจากสามารถใช้ตาข่ายหลายชุดทำงานประสานกัน เพื่อขยายพื้นที่สำหรับรับจรวดได้อย่างมีประสิทธิภาพ”

จีนระบุว่า จะนำบูสเตอร์ที่กู้คืนได้กลับมาใช้ปล่อยจรวดอีกครั้งภายในสิ้นปีนี้ ซึ่งหากทำได้สำเร็จ จะถือเป็นอีกก้าวสำคัญของโครงการจรวดใช้ซ้ำที่จีนพัฒนามานานเกือบ 10 ปี และยังเป็นเทคโนโลยีพื้นฐานสำหรับโครงการส่งมนุษย์ไปดวงจันทร์ก่อนปี 2573

- ภาพ: CCTV -

แม้ทั้งญี่ปุ่นและจีนจะสร้างความก้าวหน้าครั้งสำคัญ แต่ทั้งสองประเทศยังต้องไล่ตาม SpaceX อีกพอสมควร ปัจจุบัน Falcon 9 ของ SpaceX สามารถปล่อยจรวดได้ประมาณ 150 ครั้งต่อปี หรือเฉลี่ยเกือบ 3 ครั้งต่อสัปดาห์ โดยบูสเตอร์แต่ละลำสามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้หลายสิบเที่ยวบิน จนกลายเป็นมาตรฐานใหม่ของอุตสาหกรรมอวกาศโลก

อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จล่าสุดของญี่ปุ่นและจีนสะท้อนให้เห็นว่า การแข่งขันด้าน “จรวดใช้ซ้ำ” กำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว และอาจเป็นจุดเริ่มต้นของยุคใหม่ที่หลายประเทศสามารถลดต้นทุนการเข้าถึงอวกาศ พร้อม “ท้าทายความเป็นผู้นำของ SpaceX” ในตลาดปล่อยจรวดเชิงพาณิชย์ในอนาคต
อ้างอิง: nikkei, reuter