โลกนี้ยังมีมากกว่า ‘ยูนิคอร์น’ สำรวจ ‘สารพัดม้าเทค’ ในวงการ Start-up

ฉลองกันไปแล้วสำหรับ ‘ยูนิคอร์น’ ตัวที่ 3 ของประเทศไทยอย่าง ‘Bitkub’ ที่มูลค่ากิจการประเมินพุ่งสูงกว่า 35,000 ล้านบาท ตาม ‘Flash Express’ และ ‘Ascend’ ที่ประกาศตัวเป็นยูนิคอร์นรุ่นพี่ไปก่อนหน้า

แต่จริงๆ แล้วในมหาสมุทรอันกว้างขวางของวงการสตาร์ทอัป ยังมีมากกว่า ‘ยูนิคอร์น’ ให้รู้จัก  TODAY Bizview ชวนสำรวจ ‘สารพัดม้าเทค’ ในวงการ Start-up ว่าสัตว์พิเศษของวงการนี้มีอะไรบ้าง

ม้าน้อย ‘โพนี่’ (Pony)

ถือว่าเป็นระดับที่คนส่วนใหญ่เริ่มรู้จักแล้วสำหรับ ‘โพนี่’ ที่ใช้เรียกสตาร์ทอัปที่มีมูลค่ากิจการมากกว่า 10 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือราว 300 ล้านบาท เพราะเป็นระดับที่ถือว่าประสบความสำเร็จในการพัฒนาสตาร์ทอัปแล้ว โดยสามารถรักษาและเพิ่มมูลค่าประเมินของบริษัทได้ในอนาคต เมื่อมีนักลงทุนสนใจระดมทุนเพิ่มก็จะทำให้มูลค่าการประเมินของบริษัทสูงขึ้นอีก

อย่างสตาร์ทอัปไทยที่มีมูลค่าประเมินกิจการสูงกว่า 300 ล้านบาทแล้วแน่นอนก็มีหลายบริษัท รวมถึง QueQ สตาร์ทอัปด้านการจองคิวที่ระดมทุน Series A ไปได้ราว 93 ล้านบาท หรือ Jitta สตาร์ทอัปด้านบริหารการลงทุนที่ระดมทุน pre-Series A ไปได้ราว 200 ล้าน

ครึ่งคนครึ่งม้า ‘เซนทอร์’ (Centaurs)

เหนือขึ้นมาจากระดับม้าโพนี่ก็คือระดับ ‘เซนทอร์’ สัตว์จากเทพนิยายกรีกที่มีครึ่งตัวบนเป็นคนและครึ่งตัวล่างเป็นม้า ระดับ ‘เซนทอร์’ นั้นใช้กับบริษัทที่มีมูลค่าประเมินสูงถึง 100 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือประมาณ 3,300 ล้านบาท ทำให้กลายเป็นบริษัทที่อยู่ในความสนใจของนักลงทุนรายใหญ่ และมีโอกาสเพิ่มมูลค่าการประเมินสูง

อย่างตอนนี้ในส่วนของสตาร์ทอัปไทยก็มีหลายบริษัทที่ได้รับการยืนยันแล้วว่ามีมูลค่าถึงระดับเซนทอร์แล้ว และมีหลายบริษัทที่จะเป็นตัวเต็งยูนิคอร์นต่อไปในอนาคต อาทิ Lineman Wongnai สตาร์ทอัปเดลิเวอรี่จากการควบรวมกิจการของไลน์แมนและวงในที่มีมูลค่าประเมินมากกว่า 12,400 ล้านบาทแล้ว หรือ MyCloud Fullfillment สตาร์ทอัปด้านคลังสินค้าที่พึ่งระดมทุน Series B ไปได้ราว 250 ล้านบาท

สุดยอดมามีเขา ‘ยูนิคอร์น’ (Unicorns)

แน่นอนว่าระดับของสตาร์ทอัปที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดและเป็นความใฝ่ฝันของเหล่าคนสตาร์ทอัปจะเป็นอะไรไปไม่ได้นอกจาก ‘ยูนิคอร์น’ (Unicorns) หรือม้ามีเขาสัตว์ในตำนานที่ไม่ได้หากันได้ง่ายๆ เพราะต้องเป็นสตาร์ทอัปที่มีมูลค่าการประเมินสูงถึง 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 33,000 ล้านบาท 

หลายปีที่ผ่านมาก็มีการพูดถึงสตาร์ทอัประดับยูนิคอร์นในประเทศไทยกันอย่างกว้างขวาง ก่อน ‘Flash Express’ จะสามารถก้าวขึ้นเป็นยูนิคอร์นตัวแรกได้ หลังระดมทุน Series  D+ และ Series E ได้สำเร็จและทำให้มูลค่าประเมินพุ่งทะลุ 30,000 ล้านบาท หรือ ‘Bitkub’ ที่กลุ่ม SCBX เข้าซื้อกิจการ 51% ด้วยเม็ดเงินกว่า 17,000 ล้านบาท ทำให้มูลค่าประเมินทะลุ 35,000 ล้านขึ้นเป็นสตาร์ทอัปยูนิคอร์นตัวที่ 3 ของประเทศไทยไปเมื่อเร็วๆ นี้

เหนือกว่ายูนิคอร์น ‘เดเคคอร์น’ (Decacorn)

หลายคนคิดว่า ‘ยูนิคอร์น’ คือที่สุดของสตาร์ทอัปแล้ว แต่จริงๆ ยังมีระดับที่สูงกว่าอยู่อย่าง ‘เดเคคอร์น’ สัตว์ในตำนานที่มีจำนวนเขาบนหัวมากกว่าและมีเขาบริเวณเหนือหาง อันหมายถึงบริษัทที่มีมูลค่าประเมินสูงถึง 1 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐฯ หรือราว  3.3 แสนล้านบาท 

ปัจจุบันก็มีสตาร์ทอัประดับโลกหลายตัวที่เป็นที่รู้จักอยู่ในระดับนี้ ไม่ว่าจะเป็น Canva สตาร์ทอัปด้านบริการโปรแกรมผลิตอาร์ตเวิร์กออนไลน์จากออสเตรเลียที่ปัจจุบันมีมูลค่าประเมินสูงถึง 1.33 ล้านล้านบาทแล้ว หรือ SHEIN สตาร์ทอัปด้านอีคอมเมิร์ซจากจีนที่มีมูลค่าประเมินถึง 4.99 แสนล้านบาท แม้ในไทยเองจะยังไม่มีสตาร์ทอัปที่เข้าใกล้ระดับนี้ แต่เพื่อนบ้านอย่างอินโดนีเซียเองก็มี Go-Jek ที่ขยับเข้าใกล้การเป็นเดเคคอร์นขึ้นทุกขณะ

เหนือกว่า 1 แสนล้านเหรียญ ‘เฮกโตคอร์น’ (Hectocorn)

มาถึงระดับที่หายากที่สุดและมีน้อยที่สุด อย่าง ‘เฮกโตคอร์น’ (Hectocorn) ระดับของสตาร์ทอัปที่มีมูลค่าประเมินสูงถึง 1 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือสูงกว่า 3 ล้านล้านบาท โดยบริษัทสตาร์ทอัปที่โตไวโตเร็วจนเป็น ‘เฮกโตคอร์น’ ที่เรารู้จักกันดีก็คือ ‘Bytedance’ สตาร์ทอัปด้านปัญญาประดิษฐ์ ผู้บริหาร Tiktok หนึ่งในแอปพลิเคชันที่โตเร็วที่สุดในโลกในปีที่ผ่านมา โดยปัจจุบันมีมูลค่าประเมินสูงถึง 4.6 ล้านล้านบาท

ก่อนเป็นสัตว์วิเศษ ใครก็เคยเป็น ‘แมลงสาบ’’

นอกจาก สารพัดม้าข้างต้นแล้ว จริงๆ ในระดับเริ่มต้นยังมีระดับที่เรียกว่า ‘แมลงสาบ’ (Cockroach) ที่ใช้เรียกสตาร์ทอัปหน้าใหม่ที่พึ่งเริ่มต้นกิจการ มักจะมีมูลค่าการประเมินต่ำ แต่มักยืดหยุ่นและกระตือรือร้นจะเอาชีวิตรอดรักษาบริษัทของตนเองเอาไว้ และดึงดูดความสนใจจากนักลงทุนเข้ามาลงทุนโดยแลกกับหุ้นของบริษัท

ที่มา

• https://www.cbinsights.com/research-unicorn-companies https://www.mime.asia/6-levels-of-startup-valuation-that-you-should-know/ 
• https://techsauce.co/tech-and-biz/startup-myth-answered-where-unicorn-pony-decacorn-come-from-who-they-are-in-the-region 
• https://thelowdown.momentum.asia/how-many-unicorns-are-there-in-southeast-asia%EF%BC%9F/ 
• https://www.facebook.com/TUStarter/photos/a.235638100437462/794562427878357/?type=3&source=48