ไขปริศนา 40 ปี ยานวอยเอเจอร์ 2 อาจเจอพายุสุริยะถล่มดาวยูเรนัสแบบไม่คาดฝัน
นักวิทยาศาสตร์ค้นพบหลักฐานใหม่ที่ช่วยไขปริศนาความลึกลับของดาวยูเรนัสที่ดำเนินมานานเกือบ 4 ทศวรรษ โดยระบุว่าเหตุการณ์ที่ยานวอยเอเจอร์ 2 ตรวจพบระดับรังสีที่สูงผิดปกติขณะบินโฉบผ่านในปี พ.ศ. 2529 นั้น แท้จริงแล้วอาจเป็นผลมาจากปรากฏการณ์สภาพอวกาศที่เกิดขึ้นเพียงชั่วคราว ไม่ใช่สภาพแวดล้อมปกติของดาวเคราะห์สีน้ำเงินดวงนี้
ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2529 ยานวอยเอเจอร์ 2 ของนาซาได้เดินทางไปถึงดาวยูเรนัสและสร้างความประหลาดใจให้แก่แวดวงดาราศาสตร์ เมื่อเครื่องมือวัดบนยานตรวจพบเข็มขัดรังสีอิเล็กตรอนที่มีความเข้มข้นสูงกว่าที่คาดการณ์ไว้หลายเท่าตัว ซึ่งตามทฤษฎีแล้วดาวยูเรนัสไม่ควรจะมีกลไกที่สามารถกักเก็บรังสีพลังงานสูงได้มากมายขนาดนั้น ความผิดปกตินี้ทำให้นักวิทยาศาสตร์งุนงงมาตลอดว่าเกิดอะไรขึ้นกับดาวยูเรนัสกันแน่
ล่าสุดทีมนักวิทยาศาสตร์จากสถาบันวิจัยเซาท์เวสต์ได้นำข้อมูลเก่ามาวิเคราะห์ใหม่โดยเปรียบเทียบกับความรู้ด้านสภาพอวกาศที่เรามีในปัจจุบัน พวกเขาพบว่าในช่วงที่ยานวอยเอเจอร์ 2 บินผ่าน ดาวยูเรนัสกำลังเผชิญกับโครงสร้างลมสุริยะที่เรียกว่า "เขตปฏิสัมพันธ์ร่วมหมุน" ซึ่งเป็นพายุสุริยะรูปแบบหนึ่งที่รุนแรง พายุนี้ได้พัดผ่านระบบของดาวยูเรนัสพอดีในช่วงเวลาประวัติศาสตร์นั้น
ปรากฏการณ์นี้ทำให้เกิดคลื่นความถี่สูงที่ทรงพลังอย่างยิ่งในชั้นบรรยากาศและแมกนีโตสเฟียร์ของดาว ซึ่งเดิมทีนักวิทยาศาสตร์เคยเชื่อว่าคลื่นเหล่านี้จะทำให้รังสีอิเล็กตรอนฟุ้งกระจายและหายไปในชั้นบรรยากาศ แต่จากบทเรียนที่เราได้เรียนรู้จากโลกในปี พ.ศ. 2562 พบว่าภายใต้สภาวะที่เหมาะสม คลื่นชนิดนี้กลับทำหน้าที่เป็นเครื่องเร่งอนุภาคดที่ช่วยฉีดพลังงานมหาศาลเข้าไปในเข็มขัดรังสี แทนที่จะทำลายมัน
การค้นพบนี้ช่วยเปลี่ยนมุมมองที่มีต่อดาวยูเรนัสไปอย่างสิ้นเชิง เพราะนั่นหมายความว่าดาวยูเรนัสอาจไม่ได้มีสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยรังสีอันตรายตลอดเวลา แต่อาจเป็นเพียงเหตุการณ์ประจวบเหมาะที่เกิดขึ้นในช่วงที่ยานวอยเอเจอร์ 2 เดินทางไปถึงพอดี ข้อมูลนี้ไม่เพียงแต่ช่วยไขปริศนาค้างคาใจในอดีต แต่ยังเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้นักดาราศาสตร์ทั่วโลกเรียกร้องให้มีการส่งยานอวกาศกลับไปสำรวจดาวยูเรนัสอีกครั้ง เพื่อศึกษาธรรมชาติที่แท้จริงของดาวเคราะห์ดวงนี้ในสภาวะปกติว่ามีความลึกลับอะไรซ่อนอยู่อีกบ้าง
ข้อมูลอ้างอิง: Southwest Research Institute
- Something supercharged Uranus when Voyager 2 flew past