การเมืองชายแดนใต้ การต่อสู้ของ 'สีขาว' ปะทะ 'ทุนเทา' จาก อบต. สู่ ส.ส.
บทความพิเศษ | อุสตาซอับดุชชะกูรฺ บินชาฟิอีย์ (อับดุลสุโก ดินอะ)
การเมืองชายแดนใต้
การต่อสู้ของ ‘สีขาว’ ปะทะ ‘ทุนเทา’
จาก อบต. สู่ ส.ส.
ด้วยพระนามของอัลลอฮฺผู้ทรงเมตตากรุณาปรานีเสมอ ขอความสันติและความจำเริญแด่ศาสนทูตมุฮัมมัด ผู้เจริญรอย
การเมืองในจังหวัดชายแดนใต้ (ปัตตานี ยะลา นราธิวาส และสงขลา) กำลังเข้าสู่การต่อสู้ทางอุดมการณ์ครั้งสำคัญระหว่าง “การเมืองสีขาว” ที่เน้นคุณธรรมและความโปร่งใส กับ “ทุนเทา” ที่ใช้เงินแทรกแซงประชาธิปไตย
พลวัตนี้เริ่มต้นจากสนามเลือกตั้งท้องถิ่น (อบต.) ซึ่งจะมีขึ้นในวันที่ 11 มกราคม 2569 ก่อนที่กระแสนี้จะขยายสู่การเลือกตั้งระดับชาติ (ส.ส.) ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 (หากไม่มีปัจจัยแทรกซ้อนสำคัญ เช่น สถานการณ์ความขัดแย้งกับประเทศเพื่อนบ้าน)
จุดเด่นของกระแส “สีขาว” คือการผนึกกำลังของเยาวชนคนรุ่นใหม่กับผู้รู้ศาสนา (อุลามาอ์) เช่น บาบอฮุสณี บินหะยีคอเนาะ ซึ่งเคยนำชาวบ้านคัดค้านโครงการขนาดใหญ่ (เช่น จะนะเมืองอุตสาหกรรม) จนประสบความสำเร็จ การรณรงค์ของกลุ่มนี้ยังรวมถึงการเรียกร้องให้นักการเมืองทุกคน ลงสัตยาบัน ต่อหน้าสาธารณชนว่าจะไม่ใช้เงินซื้อเสียง
การต่อสู้ครั้งนี้คือการพิทักษ์หลักอะมานะฮฺ (Amanah : ความรับผิดชอบ) จากการคุกคามของ ริชวะฮฺ (Rishw?h: สินบน/การซื้อเสียง) ซึ่งถือเป็น หะรอม (Haram : สิ่งต้องห้าม) ในหลักการอิสลาม
1.”ทุนเทา” ชายแดนใต้ ซับซ้อน และพลังศรัทธาที่ต้านทาน
1.1 ที่มาของ “ทุนเทา” ที่ซับซ้อนกว่าพื้นที่อื่น
แม้ที่ชายแดนใต้จะมีด่านและหน่วยความมั่นคงทำงานอย่างหนัก แต่จากงานวิจัยและข้อสังเกตเชิงประจักษ์พบว่า ทุนเทาในพื้นที่นี้มีมากกว่าพื้นที่อื่นในประเทศ ความซับซ้อนและหลากหลายนี้มีแหล่งกำเนิดหลักจากกิจกรรมผิดกฎหมายข้ามพรมแดน
การค้าข้ามแดนผิดกฎหมาย : น้ำมันเถื่อน, สินค้าหนีภาษี (บุหรี่, สุรา น้ำมัน และอื่นๆ)
อาชญากรรม : ยาเสพติด, แชร์ลูกโซ่, พนันออนไลน์, แก๊งคอลเซ็นเตอร์
ความเชื่อมโยงกับความมั่นคง : การลักลอบเข้าเมือง/ค้ามนุษย์
1.2 “พลังโหวตสีขาว” สู้ทุนด้วยหลักศาสนา
คนรุ่นใหม่และผู้รู้ศาสนาได้ใช้หลักการอิสลามเป็นเกราะป้องกันการทุจริต
หะรอมปะทะเงิน : การรับสินบนถูกมองเป็นหะรอมทางศาสนาอย่างรุนแรง ซึ่งเป็นพลังที่สั่นคลอนการซื้อเสียง และทำให้ประชาชนเปลี่ยนไปสนับสนุนพรรคที่มีภาพลักษณ์ “ตักวา” (Taqw? : ความยำเกรงพระเจ้า)
กระแสสีขาวขยายผล : หากความสำเร็จในการรณรงค์ระดับท้องถิ่น (เช่น ชุมชนบ้านโคะ) ได้ขยายไปเป็นแรงกดดันให้การเมืองระดับชาติเน้นความซื่อสัตย์มากขึ้น
กล่าวคือ เมื่อชุมชน “บ้านโคะ” แบบอย่างขับเคลื่อนการทำงานการเมืองสีขาวปลอดซื้อเสียงด้วยปฏิญญาชุมชน
การต่อสู้เพื่อการเลือกตั้งที่ใสสะอาดและคุณธรรม โดยชุมชนบ้านโคะ ตำบลจอเบาะ อำเภอยี่งอ จังหวัดนราธิวาส ได้แสดงให้เห็นถึงแบบอย่างอันน่าชื่นชมในการธำรงไว้ซึ่งหลักคุณธรรมและจริยธรรมที่หยั่งรากลึกในคำสอนของอิสลาม ท่ามกลางกระแสการเลือกตั้งท้องถิ่นที่มักถูกฉาบทาด้วยเรื่องของการ “ซื้อสิทธิ์–ขายเสียง”
การรวมตัวกันของฝ่ายปกครอง คณะกรรมการมัสยิด เยาวชน และผู้ทรงคุณวุฒิด้านศาสนา เพื่อเชิญผู้สมัคร ส.อบต. เข้าหารือและย้ำจุดยืนร่วมกันในการเลือกตั้งที่ปลอดจากการทุจริต ไม่เพียงแต่เป็นการปกป้องระบอบประชาธิปไตยในระดับท้องถิ่นเท่านั้น แต่ยังเป็นการประกาศเจตนารมณ์อันแน่วแน่ในการยึดมั่นในคุณค่าหลักการอิสลามอย่างแท้จริง
นักวิชาการมุสลิมสมัยใหม่ เช่น Sheikh Yusuf al-Qaradawi และ Dr.Tariq Ramadan ต่างเน้นย้ำว่า การซื้อเสียงคือการทรยศต่อหลักอะมานะฮฺ และทำลาย “ความยุติธรรมทางสังคม” (Adl al-Ijtima’i) เพราะทำให้ตำแหน่งทางการเมืองตกอยู่ใต้อำนาจเงินทุน ไม่ใช่คุณสมบัติหรือความสามารถ
2.การเมืองคือการสร้างความยุติธรรมทางสังคมและทางเลือกในอนาคต
2.1 การเมืองเพื่อ “ความยุติธรรมทางสังคม”
การต่อต้านทุนเทาคือการสร้าง “ความยุติธรรมทางสังคม” ที่แท้จริง เพื่อเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่ที่มีความสามารถแต่ขาดทุนทรัพย์ ได้เข้าสู่การเมือง โดยไม่ต้องพึ่งพาเครือข่ายอำนาจสีเทาในอนาคต
คำกล่าวที่ทรงพลังคือ การซื้อเสียงจะส่งผลให้ “คนรุ่นใหม่ที่มีความสามารถแต่ไม่มีเงินทุน ไม่สามารถเข้ามามีบทบาทช่วยเหลือสังคมได้ในอนาคต” การปิดโอกาสนี้ขัดขวางการสร้างสังคมที่ดีงาม (Maslaha Ammah) ซึ่งต้องเลือกผู้นำจากคุณธรรมหรือภาษาศาสนาคนชายแดนใต้เรียกว่า “ตักวา” และ “ความสามารถ” (Kaf?’ah)
2.2 เยาวชนเรียกร้อง “การเมือง ไม่ใช่แค่การเลือกตั้ง” (Projek Sama Sama)
กระแสเยาวชนรณรงค์ต่อต้านเงินซื้อเสียง โดยชี้ว่า “การเมือง” คือเรื่องของชีวิตประจำวันและศักดิ์ศรีพลเมือง
การเลือกตั้ง คือการส่งเสียงแสดงพลังของประชาชน และตรวจสอบวิเคราะห์นโยบาย
การปฏิเสธ คือการไม่รับเงิน และกล้าพูดถึงการทุจริต เพื่อปกป้อง “สิทธิ” และ “ศักดิ์ศรี”
การเมืองต่อสันติภาพ คือกระบวนการทางการเมืองระดับสูง ที่ต้องผลักดันให้เกิดนโยบายที่เปิดพื้นที่ให้คนปาตานีมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ ถือเป็นการลงทุนกับอนาคต
2.3 แรงกดดันทางการเงินและการย้ายพรรค
แม้กระแสสีขาวจะเข้มแข็ง แต่แรงจูงใจจาก “ทุน” และอำนาจการเป็นพรรครัฐบาลยังคงทรงอิทธิพล สังเกตได้จากการย้ายพรรคของ ส.ส. (ส่วนใหญ่ไหลไปพรรคที่มีทรัพยากรสูง เช่น ภูมิใจไทย และกล้าธรรม) ซึ่งสะท้อนว่าแม้แต่พรรคแชมป์เก่าก็ยังต้องเผชิญกับอำนาจของ “ทุน” ในการรักษาฐานเสียงและบุคลากร
การไม่ปรากฏตัวของอดีต ส.ส.ปัตตานี พรรคประชาชาติ ในงานเปิดตัวพรรคช่วงธันวาคม 2568 ทำให้เกิดกระแสข่าวลือว่าอาจย้ายไปสังกัดพรรคภูมิใจไทย เหตุการณ์นี้สะท้อนให้เห็นว่า แม้แต่พรรคแชมป์เก่าอย่างประชาชาติ ก็ยังต้องเผชิญกับแรงกดดันและอำนาจของ “ทุน” ในการรักษาฐานเสียงและบุคลากร
หลังยุบสภา ทั้ง 15 (อดีต) ส.ส.สังกัดไหนบ้าง
จ.นราธิวาส เขต 1 วัชระ ยาวอหะซัน / ภูมิใจไทย, เขต 2 อามินทร์ มะยูโซ๊ะ / กล้าธรรม, เขต 3 สัมพันธ์ มะยูโซ๊ะ / กล้าธรรม, เขต 4 ซาการียา สะอิ / ภูมิใจไทย, เขต 5 กมลศักดิ์ ลีวาเมาะ / ประชาชาติ
จ.ปัตตานี เขต 1 วรวิทย์ บารู / ประชาชาติ, เขต 2 คอซีย์ มามุ / ภูมิใจไทย, เขต 3 สมมุติ เบ็ญจลักษณ์ / ประชาชาติ, เขต 4 ยูนัยดี วาบา / กล้าธรรม, เขต 5 สาเหะมูหามัด อัลอิดรุส / ภูมิใจไทย
จ.ยะลา เขต 1 สุไลมาน บือแนปีแน / ประชาชาติ, เขต 2 ซูการ์โน มะทา / ประชาชาติ, เขต 3 อับดุลอายี สาแม็ง / ประชาชาติ
จ.สงขลา เขต 7 ณัฏฐ์ชนน ศรีก่อเกื้อ / ภูมิใจไทย, เขต 8 สุรินทร์ ปาลาเร่ / กล้าธรรม
3.สรุปและข้อเสนอแนะ
3.1 หลักการท้าทายทุนการเมืองชายแดนใต้คือบทพิสูจน์ว่า “หลักการ” (อุดมการณ์และความซื่อสัตย์) จะสามารถท้าทาย “ทุน” (เงินและอิทธิพลมืด) ได้จริงหรือไม่ ในอนาคตถ้าการเคลื่อนไหวครั้งนี้ประสบความสำเร็จและความซื่อสัตย์กำลังจะกลายเป็นสกุลเงินที่มีค่าที่สุดในการเลือกตั้งครั้งถัดไป
3.2 ข้อเสนอแนะการเมืองที่รังสรรค์และบริสุทธิ์ การเมืองในพื้นที่ควรเดินหน้าสู่การเป็นกลไกที่รังสรรค์ การพัฒนาที่ยั่งยืนและสันติสุข ตามหลักการของ Rahmatan Lil’alam?n (ความเมตตาแก่โลกทั้งมวล)
โดยรัฐและสังคมต้องสนับสนุนความยึดมั่นทางอุดมการณ์ของคนรุ่นใหม่และผู้รู้ศาสนาให้มีพลังต่อต้านทุนเทาได้อย่างยั่งยืน
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : การเมืองชายแดนใต้ การต่อสู้ของ ‘สีขาว’ ปะทะ ‘ทุนเทา’ จาก อบต. สู่ ส.ส.
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th/weekly