อย่าตื่นตระหนก! ‘อย.’ แจงยิบ กรณีผลวิเคราะห์ ‘ยาดมสมุนไพร’

อย. แจงยิบ กรณีผลวิเคราะห์ "ยาดมสมุนไพร" ขอประชาชนอย่าตื่นตระหนก แนะหลีกเลี่ยงการใช้รุ่นปนเปื้อน ส่วนรุ่นการผลิตอื่น

วันนี้ (29 ต.ค.) เภสัชกรหญิงสุภัทรา บุญเสริม เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา ให้สัมภาษณ์ ถึงกรณี ที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ประกาศผลตรวจวิเคราะห์ยาดมสมุนไพรที่พบการปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์จำนวน 2 ยี่ห้อนั้น เป็นผลสืบเนื่องจาก เมื่อประมาณเดือนพฤษภาคม 2568 มีการเผยแพร่ทางสื่อออนไลน์ เกี่ยวกับการพบเชื้อราในยาดมสมุนไพรที่เป็นอันตรายต่อปอด จึงได้สุ่มเก็บตัวอย่างยาดมสมุนไพรหลากหลายยี่ห้อ

จากสถานที่จำหน่ายและสถานที่ผลิต ส่งตรวจวิเคราะห์ที่กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เพื่อทดสอบการปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์ , ยีสต์และรา รวมถึงเชื้อก่อโรคอื่น โดยใช้หลักเกณฑ์การพิจารณาตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ว่าด้วยเรื่อง เกณฑ์มาตรฐาน ค่าความบริสุทธิ์ หรือคุณลักษณะอื่นอันมีความสำคัญต่อคุณภาพ สำหรับผลิตภัณฑ์สมุนไพร ได้แก่

• จำนวนรวมของจุลินทรีย์ที่เจริญเติบโตโดยใช้อากาศ (Total Aerobic Microbial Count) ต้องไม่เกินกว่า 200 โคโลนี/กรัม
• จำนวนรวมของยีสต์และรา (Total Yeast and Mold Count) ต้องไม่เกินกว่า 20 โคโลนี/กรัม
• ต้องไม่พบจุลินทรีย์เฉพาะ ได้แก่ เชื้อสแตปฟิโลค็อคคัส ออเรียส (Staphylococcus aureus)

เชื้อซูโดโมแนส แอรูจิโนซา (Pseudomonas aeruginosa) และเชื้อคลอสทริเดียม (Clostridium spp.)

จากรายงานผลการตรวจวิเคราะห์ยาดมสมุนไพรที่เก็บจากสถานที่ผลิต โดยกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์พบว่า

1. ยาดมสมุนไพร ตรา หงส์ไทย สูตร 2 เลขทะเบียนตำรับยา G 309/62 รุ่นที่ผลิต 000332 วันที่ผลิต 09/12/2024 วันสิ้นอายุ 08/12/2027 พบการปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์ที่เจริญเติบโตโดยใช้อากาศ ยีสต์และรา และเชื้อคลอสตริเดียม (Clostridium spp.) เกินกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดข้างต้น และจากรายงานการตรวจยืนยันเชื้อพบว่า เป็นเชื้อก่อโรคคลอสทริเดียม เพอร์ฟริงเจนส์ (Clostridium perfringens)

2. ยาดมสมุนไพร ตรา ฉมาเฮิร์บ เลขทะเบียนตำรับยา G561/67 รุ่นการผลิตที่ NF 2522503001 วันที่ผลิต 03/03/2025 วันสิ้นอายุ 02/03/28 พบการปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์ที่เจริญเติบโตโดยใช้อากาศ เกินกว่าเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดข้างต้น

อย. จึงประกาศผลการตรวจวิเคราะห์ให้ประชาชนทราบว่า ผลิตภัณฑ์ยาดมสมุนไพรทั้ง 2 ยี่ห้อ จัดเป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรผิดมาตรฐาน เพื่อจะได้หยุดใช้

ขณะเดียวกัน อย. มีคำสั่งให้บริษัทฯ งดการขายรุ่นการผลิตที่ผิดมาตรฐาน เรียกเก็บคืนสินค้าจากท้องตลาด และทำลายผลิตภัณฑ์ พร้อมสั่งระงับการผลิตเป็นการชั่วคราว จนกว่าผู้ผลิตจะสามารถสืบสวนหาสาเหตุการปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์ หาแนวทางแก้ไขเพื่อป้องกันมิให้เกิดปัญหาซ้ำ ดำเนินการผลิตตัวอย่างตามวิธีแก้ไขที่เสนอ และส่งตัวอย่างตรวจวิเคราะห์ซ้ำ เพื่อพิสูจน์ว่าแนวทางการแก้ไขที่เสนอมานั้นมีประสิทธิภาพ

ทั้งนี้ ฝากถึงประชาชนอย่าเพิ่งตื่นตระหนก ขอให้มั่นใจว่าผลิตภัณฑ์ยาดมยี่ห้ออื่น และรอบการผลิตอื่น ยังสามารถใช้ได้ โดยขอให้มั่นใจว่า ทางสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยามีการสุ่มตรวจเก็บตัวอย่างตรวจสอบมาตรฐานของผลิตภัณฑ์อยู่อย่างต่อเนื่อง หากตรวจพบผลิตภัณฑ์ยี่ห้ออื่นที่มีการปนเปื้อนเชื้อโรคเกินกว่าเกณฑ์มาตรฐาน

ทั้งนี้ เชื้อจุลินทรีย์ รา ยีสต์ ที่ปนเปื้อนเกินปริมาณที่กำหนด อาจส่งผลต่อเสียต่อสุขภาพของประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยงที่มีร่างกายอ่อนแอ ผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือผู้สูงอายุ หากสูดดมอาจได้รับอันตรายจากสปอร์ของเชื้อรา และคลอสทริเดียม เพอร์ฟริงเจน เช่น ติดเชื้อทางเดินหายใจ หายใจลำบาก มีเสียงหวีด อาการไอ ปวดปาก และลำคอ ก็จะมีการแจ้งประกาศสู่สาธารณะตามที่มีขั้นตอนดำเนินงาน

เภสัชกรหญิงสุภัทรา กล่าวย้ำว่า ผลวิเคราะห์ผลิตภัณฑ์ที่ตกมาตรฐานนั้นมีความเฉพาะเจาะจงต่อรุ่นการผลิต (Lot Number / Batch Number) ที่พบปัญหาเท่านั้น รุ่นการผลิตอื่นยังสามารถจำหน่ายและใช้ได้ตามปกติ โดยผลิตภัณฑ์ยาดมที่พบจำหน่ายอยู่ในท้องตลาด มีสองลักษณะ

อย. จึงขอแนะนำ 3 ข้อควรปฏิบัติ เพื่อให้ประชาชนสามารถใช้ยาดมได้อย่างปลอดภัย ดังนี้

1. เลือกซื้อจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ สังเกตข้อมูลบนฉลาก ทั้งชื่อผู้ผลิต เลขทะเบียนผลิตภัณฑ์ วันที่ผลิต และวันหมดอายุ โดยตรวจสอบข้อมูลการอนุญาต จาก อย. ได้ ผ่านคิวอาร์โค้ด และห้ามซื้อยาดมที่ไม่มีเลขทะเบียนหรือไม่ระบุแหล่งที่มา

2. เก็บรักษาอย่างถูกวิธี หลังเปิดใช้งานควรปิดฝายาดมให้สนิท เก็บในที่แห้ง อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงการเก็บในที่ชื้น และหลีกเลี่ยงการใช้นิ้วมือสัมผัสกับส่วนผสมภายในยาดมสมุนไพร เพื่อป้องกันการปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์

3. ชนิดของยาดม กับ อายุการใช้งาน ยาดมชนิดชิ้นส่วนสมุนไพร (แบบห่อผ้าในกระปุก) มีอายุการใช้งานสั้นกว่าชนิดน้ำมันหรือขี้ผึ้ง จึงควรระมัดระวังการใช้และตรวจสอบผลิตภัณฑ์ก่อนใช้ หากพบว่ามีสีกลิ่นเปลี่ยนไป หยุดใช้ ผลิตภัณฑ์นั้นทันที

อ่านข่าวเพิ่มเติม

• 'หงส์ไทย'ประกาศเรียกคืนยาดมปนเปื้อน 2 แสนกระปุก ยินดีคืนเงินเต็มจำนวน
• เปิดผลตรวจ 'หงส์ไทย สูตร 2'พบปนเปื้อน 'คลอสตริเดียม เพอร์ฟริงเจนส์'
• เตือนยาดมสมุนไพร 'หงส์ไทย สูตร 2' พบผิดมาตรฐาน ปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์

ติดตามเราได้ที่

• เว็บไซต์ : https://www.thebangkokinsight.com/
• Facebook: https://www.facebook.com/TheBangkokInsight
• X: https://twitter.com/BangkokInsight
• Instagram: https://www.instagram.com/thebangkokinsight/
• Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCYmFfMznVRzgh5ntwCz2Yxg