ทำความรู้จัก อาการแพ้แบบเฉียบพลัน
อาการแพ้รุนแรงเฉียบพลัน (Anaphylaxis) คือ อาการภูมิแพ้ที่มีปฏิกิริยารุนแรงอย่างเฉียบพลัน ภายในเวลาไม่กี่นาที หรือส่วนใหญ่ไม่เกิน 2 ชั่วโมงหลังจากร่างกายได้รับสารกระตุ้นบางอย่าง เช่น อาหารหรือยาบางชนิด แมลงกัดต่อย หรือสารอื่น ๆ เนื่องจากระบบภูมิต้านทานของบุคคลนั้นไวต่อสารกระตุ้นดังกล่าวมากกว่าคนปกติ จึงส่งผลกระทบต่อการทำงานของระบบต่าง ๆ ภายในร่างกายมากกว่า 1 ระบบพร้อมกัน และอาจนำไปสู่ภาวะช็อก อาจร้ายแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้
อาการแพ้รุนแรงเฉียบพลัน ต่างจากอาการแพ้อย่างอื่นอย่างไร?
การแพ้แบบทั่วไปมักเกิดที่ระบบใดระบบหนึ่งและอาการไม่รุนแรงไม่อันตรายถึงชีวิตแต่การแพ้แบบเฉียบพลันจะเกิดอาการมากกว่าหนึ่งระบบและอาจอันตรายถึงแก่ชีวิตได้
ตัวกระตุ้นการแพ้รุนแรงที่พบบ่อย เช่น
1.การแพ้อาหารบางชนิด เช่น ถั่ว อาหารทะเล
2.การแพ้ยาบางชนิด เช่น ยาปฏิชีวนะ ยาแอสไพริน ยาแก้ปวด
3.การแพ้แมลงสัตว์กัดต่อย เช่น ผึ้ง มด ต่อ แตน
4.การแพ้ผลิตภัณฑ์ที่ทำจากน้ำยางของพืช เช่น ถุงมือยาง ลูกโป่ง เป็นต้น
อาการที่บ่งบอกว่าเป็นภูมิแพ้รุนแรงเฉียบพลัน ได้แก่
- ผื่นแดงตามผิวหนัง ลมพิษ มีอาการคัน ผิวหนังแดงหรือซีด
- วิงเวียนศีรษะ หน้ามืด คลื่นไส้ อาเจียน
- หายใจติดขัด แน่นหน้าอก ใจสั่น หัวใจเต้นเร็ว
- ไอ จาม น้ำมูกไหล
- ปวดท้องหรือท้องเสีย
- ความดันโลหิตลดต่ำลง
- ลิ้น ปาก หรือคอบวม
- รู้สึกเหมือนมีสิ่งอุดตันในลำคอ กลืนลำบาก
ควรทำอย่างไร เมื่อมีอาการแพ้รุนแรงเฉียบพลัน
หากเกิดการเวียนศีรษะหรือหน้ามืดให้นอนราบลง ถ้าหายใจไม่สะดวกให้นั่งเอนตั้งศีรษะสูง หากมียาแก้แพ้อยู่กับตัวก็สามารถทานยาแก้แพ้ได้ แต่ยาแก้แพ้ชนิดรับประทานจะไม่สามารถแก้อาการแพ้รุนแรงได้ ผู้ที่มียาฉีดอะดรีนาลิน หรือ epipen สามารถฉีดยาให้กับตนเอง และไปพบแพทย์ได้