“อักษรไทยฉบับรัชกาลที่ 6” ซ่อนอยู่ในพระบรมราชานุสาวรีย์ที่สวนลุมพินี

ช่วงนี้ผู้คนต่างหลั่งไหลกันไป “สวนลุมพินี” ด้วยเป็นพื้นที่สีเขียวอันรื่นตา มีกิจกรรมให้ทำมากมาย ตั้งแต่ออกกำลังกาย เช่น วิ่ง แอโรบิก รำไทเก๊ก ฯลฯ ลามไปถึงการเติมฝูงน้องแมวเหมียว ที่ใช้ชีวิตในสวน ซึ่งช่วงหนึ่งมีแมวแมส คนนิยมไปถ่ายรูปเช็กอิน นั่นก็คือ “น้องแมวนั่งบาร์”

อย่างไรก็ดี อีกแลนมาร์กที่เมื่อพบเห็นก็รู้ว่ากำลังอยู่ “สวนลุมพินี” นั่นคือ พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ที่เด่นตระหง่านอยู่ด้านหน้า ซึ่งสร้างแล้วเสร็จในปี 2485

แต่บทความนี้จะไม่ได้มาพูดถึงประวัติหรืองานประติมากรรม ทว่าจะพาทุกคนมาดูสิ่งที่ซ่อนอยู่ในพระบรมราชานุสาวรีย์รัชกาลที่ 6 ณ สวนลุมพินี ซึ่งบางคนอาจจะยังไม่รู้ว่ามี “อักษรไทยฉบับรัชกาลที่ 6”ปรากฏอยู่ตรงฐานด้านหลังพระบรมราชานุสาวรีย์

อะไรคืออักษรไทยฉบับรัชกาลที่ 6

เนื่องด้วยรัชกาลที่ 6 ทรงเป็นกษัตริย์นักประพันธ์ พระองค์มีงานพระราชนิพนธ์ตลอดพระชนม์ชีพถึง 1,200 เรื่อง จึงทำให้มีพระราชดำริที่จะปรับเปลี่ยน “อักษรไทย” ให้ใช้ง่ายขึ้น เพื่อความสะดวกของปวงประชา

ความต้องการปฏิรูปอักษรและอักขรวิธีไทยนี้ ไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้นในรัชสมัยของพระองค์ แต่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ก็ทรงเคยริเริ่มเช่นกัน ทว่าด้วยคนไทยต้องเริ่มต้นจำรูปร่างของอักษรไทยใหม่ จึงทำให้ไม่เป็นที่นิยมมากนัก

ต่อมารัชกาลที่ 6 ก็ทรงเห็นความลำบากในการเขียนหนังสือไทยอยู่ไม่น้อย ดังที่มีพระราชดำรัสว่า

“วิธีเขียนหนังสือไทยเราตามที่ใช้กันอยู่ทุกวันนี้ ที่จริงยังเป็นการลำบากอยู่มาก จริงอยู่คนไทยเราเองไม่ใคร่จะรู้สึกเพราะเป็นด้วยชินเท่านั้นเอง แต่ชาวต่างประเทศที่เรียนหนังสือไทยมักรู้สึกว่ายากมาก…เป็นเครื่องทำให้หนังสือเราเป็นหนังสือที่เรียนและเขียนอ่านให้ถูกต้องได้ยากเกินไปกว่าที่ควร หนังสือใดที่เรียนเขียนอ่านได้ยากย่อมจะเป็นของทำให้ผู้ใช้เสียเปรียบแก่ผู้ที่มีอักษรใช้อย่างที่เรียนเขียนอ่านได้ง่ายๆ”

ด้วยพระองค์ทรงศึกษาภาษาตระกูลอินโดยูโรเปียนอย่างภาษาอังกฤษและภาษาฝรั่สเศส พระองค์จึงทรงเล็งเห็นข้อดีของอักขรวิธีของภาษายุโรปและได้นำประโยชน์ดังกล่าวมาปรับใช้กับภาษาไทย ไม่ว่าจะเป็นการวางสระไว้ตำแหน่งที่ตายตัว คืออยู่หลังพยัญชนะเสมอ และเว้นวรรคระหว่างคำ

ขณะเดียวกันก็ยังทรงคงอักขรวิธีไทยให้เป็นแบบเดิมมากที่สุด เนื่องจากคนไทยก็ยังชินกับรูปแบบเดิม เพียงดัดแปลงรูปร่างของสระเท่าที่จำเป็น และอักขรวิธีบางประการเท่านั้น เช่น เขียนสระตามหลังพยัญชนะและอยู่ในบรรทัดเดียวกัน, พยัญชนะ 2 ตัวที่ออกเสียงกล้ำกัน ต้องมีสระแทรกระหว่างพยัญชนะนั้น เป็นต้น

นี่เป็นแบบแผนคร่าว ๆ ที่ปรากฏใน “อักษรไทยฉบับรัชกาลที่ 6”

พระราชประสงค์ที่ให้คนไทยได้ใช้ภาษาของตนได้ง่ายขึ้น จึงมีอยู่ช่วงหนึ่งในสมัยของพระองค์ท่าน ทว่าการปรับเปลี่ยนดังกล่าวอาจไม่ได้เป็นที่นิยมนัก แต่ก็ปรากฏหลักฐานหนึ่งอยู่ที่ฐานด้านหลังพระบรมราชานุสาวรีย์รัชกาลที่ 6 ณ สวนลุมพินี อันเป็นเครื่องยืนยันได้ว่าพระองค์ทรงเคยริเริ่มปฏิรูปอักษรไทย

หากใครที่แวะเวียนไปที่นั่นก็สามารถไปชมได้ด้วยตาของตนเอง ซึ่งจะเขียนสระไว้บรรทัดเดียวกับตัวอักษรว่า “วชิราวุธ” อันเป็นพระนามของพระองค์ตั้งแต่ทรงวัยเยาว์นั่นเอง

อ่านเพิ่มเติม :

• เหตุใด จอมพล ป. หนุนการสร้าง “พระบรมรูปรัชกาลที่ 6” ที่สวนลุมพินี?
• รู้หรือไม่ “สวนลุมพินี” ก่อนเป็นสวนสาธารณะ เคยเป็น “สวนสนุก” มาก่อน
• “สวนลุมพินี” สวนสาธารณะแห่งแรกของกรุงรัตนโกสินทร์ กับที่มาของชื่อ “ลุมพินี”

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

ศรีนาถ สุริยะ, ท่านผู้หญิง, 2459-2554. ศรีแห่งปัญญา. [ม.ป.ท.]:ม.ป.พ., 2554. สืบค้นเมื่อวันที่ 8 เมษายน 2569. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:271048.

บาหยัน อิ่มสำราญ (บรรณาธิการ). ภาษาและวรรณกรรมสาร : ภาษาและวรรณกรรม พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ปราชญ์แห่งสยามประเทศ. กรุงเทพฯ: พี.เพรส, 2548.-

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 8 เมษายน 2569

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “อักษรไทยฉบับรัชกาลที่ 6” ซ่อนอยู่ในพระบรมราชานุสาวรีย์ที่สวนลุมพินี

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com