“เอกนิติ” ยัน พ.ร.ก.กู้เงิน ไม่ตีเช็คเปล่า กู้ตามใช้จริง คุมหนี้ โปร่งใส

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.คลัง ชี้แจงต่อที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร ระหว่างการพิจารณาพระราชกำหนดให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อแก้ปัญหาผลกระทบจากวิกฤตพลังงานและสร้างการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของประเทศ พ.ศ.2569 ว่า รัฐบาลเสนอ พ.ร.ก.ฉบับนี้ด้วยเหตุผลด้านความมั่นคงทางเศรษฐกิจ และพร้อมเปิดให้ตรวจสอบทุกขั้นตอน

นายเอกนิติ กล่าวว่า ก่อนเข้าสู่เหตุผลความจำเป็น รัฐบาลเห็นว่าทุกฝ่ายต้องเคารพคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ เพราะศาลได้เชิญผู้ทรงคุณวุฒิเข้าให้ความเห็นและมีคำวินิจฉัยแล้ว การหยิบเฉพาะความเห็นฝ่ายคัดค้านมาอภิปรายอาจไม่ครบถ้วนและไม่เป็นธรรมนัก อย่างไรก็ดี รัฐบาลเคารพความเห็นต่าง เพราะการอภิปรายควรนำไปสู่การทำให้เศรษฐกิจไทยเข้มแข็งขึ้น

รองนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า ตัวเลขเศรษฐกิจไตรมาส 2 ที่ออกมายืนยันสิ่งที่รัฐบาลประเมินไว้ตั้งแต่ตอนออก พ.ร.ก. เศรษฐกิจชะลอลง เงินเฟ้อสูงขึ้น ดุลบัญชีเดินสะพัดจากที่เคยเกินดุลกลับขาดดุลเกือบ 600,000 ล้านบาทในไตรมาสเดียว จากผลของราคาน้ำมันและพลังงานนำเข้าที่เพิ่มขึ้นหลังวิกฤตตะวันออกกลาง

อย่างไรก็ตาม วิกฤตครั้งนี้ไม่เหมือนอดีตที่เริ่มจากจีดีพีติดลบ แต่เริ่มจากราคาพลังงาน ค่าครองชีพ และต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น น้ำมันแพงขึ้น 60-70% เงินเฟ้อจากติดลบขยับขึ้นเกือบ 3% ดัชนีราคาผู้ผลิตเพิ่มเกือบ 10% ก่อนลามไปสู่กำลังซื้อประชาชน โดยการบริโภคภาคเอกชนไตรมาส 2 ชะลอเหลือ 1.9% จาก 3.3%

“ถ้าปล่อยให้ต้นทุนสูงขึ้นเรื่อย ๆ ธุรกิจอาจต้องลดคนงานหรือปิดกิจการ นี่คือความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ไม่ใช่เรื่องตัวเลขในกระดาษเท่านั้น แต่เป็นเรื่องค่าครองชีพและปากท้องประชาชน” นายเอกนิติกล่าว

นายเอกนิติ กล่าวว่า วัตถุประสงค์ของ พ.ร.ก. มี 2 ด้าน ด้านแรกคือช่วยประชาชน เกษตรกร และผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤตพลังงาน ผ่านมาตรการไทยช่วยไทยพลัส ซึ่งออกแบบให้รัฐช่วย 60% ประชาชนร่วมจ่าย 40% เพื่อลดค่าครองชีพโดยตรง ไม่ใช่เพียงกระตุ้นตัวเลขเศรษฐกิจระยะสั้น และรัฐบาลยังใช้มาตรการนี้ต่อยอดให้ประชาชนมีรายได้ระยะยาว โดยเตรียมใช้ AI นกกระซิบ ช่วยพ่อค้าแม่ค้า วิเคราะห์การขาย ฝึกขายออนไลน์ และขยายตลาดจากหน้าร้านหรือชุมชนไปสู่ช่องทางดิจิทัล ซึ่งจากการทดลองพบว่าผู้ประกอบการรายเล็กที่ใช้เครื่องมือเหล่านี้มีรายได้เพิ่มขึ้น

วัตถุประสงค์ที่ 2 คือเร่งเปลี่ยนผ่านพลังงาน ลดการพึ่งพาพลังงานฟอสซิลและพลังงานนำเข้า ไปสู่พลังงานทดแทน พลังงานทางเลือก และนวัตกรรม ทั้งในภาครัฐ เอกชน ชุมชน และประชาชน เพื่อลดความเปราะบางของประเทศเมื่อเกิดวิกฤตราคาน้ำมันโลกซ้ำอีก

นายเอกนิติ กล่าวว่า หลักคิดของ พ.ร.ก.มี 3 ชั้น คือประคองประชาชนและเศรษฐกิจวันนี้ เปลี่ยนวิกฤตเป็นจังหวะเร่งเปลี่ยนผ่านพลังงาน และดึงการลงทุนเอกชนเข้าสู่พลังงานสะอาด โดยดำเนินควบคู่กับการปลดล็อก Direct PPA, Third Party Access และการลงทุน Smart Grid เพื่อเร่งระบบพลังงานใหม่

รัฐบาลต้องการให้ประโยชน์ตกถึงประชาชน ไม่ใช่เฉพาะผู้ลงทุนรายใหญ่ เช่น การสนับสนุนโซลาร์ภาคประชาชน เพื่อเปลี่ยนหลังคาบ้านให้เป็นแหล่งรายได้ ลดค่าไฟ และเปิดทางให้ประชาชนขายไฟคืนเข้าระบบได้

รมว.คลัง กล่าวว่า สำหรับข้อกังวลเรื่องการใช้เงิน นายเอกนิติยืนยันว่า พ.ร.ก.ฉบับนี้ไม่ใช่การตีเช็คเปล่า ไม่ใช่การกู้เงินมากองไว้ แต่จะกู้ตามความจำเป็นและตามการใช้จ่ายจริงเท่านั้น พร้อมออกระเบียบกระทรวงการคลังเป็นเกณฑ์กลางในการคัดกรองโครงการให้เข้มงวด โปร่งใส และตรวจสอบได้

ทุกโครงการต้องสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ มีความพร้อม คุ้มค่า และเปิดเผยต่อประชาชน หากไม่คุ้มค่าจะถูกตัดออก โดยมีคณะกรรมการกลั่นกรองทั้งจากส่วนราชการและผู้ทรงคุณวุฒิภายนอก รวมถึงระบบติดตามประเมินผล รายงานต่อคณะรัฐมนตรี และเผยแพร่ให้สาธารณชนรับทราบ

รัฐบาลให้ความสำคัญกับวินัยการเงินการคลังและระดับหนี้สาธารณะ มีแบบจำลองคำนวณผลกระทบต่อหนี้อย่างต่อเนื่อง บริษัทจัดอันดับความน่าเชื่อถือยังให้ความเชื่อมั่นต่อไทย โดยสนใจว่าเงินกู้จะนำไปลงทุนเปลี่ยนผ่านพลังงานอย่างไร มากกว่ากังวลว่าหนี้จะชนเพดาน

นายเอกนิติกล่าว ในตอนท้ายว่า ประเทศไทยยังอยู่ท่ามกลางวิกฤตพลังงานจากสงครามที่ไม่รู้จะสิ้นสุดเมื่อใด รัฐบาลจึงต้องมีเครื่องมือรับมือ ใช้เงินอย่างคุ้มค่า โปร่งใส และทำให้เมื่อวิกฤตผ่านไป ประเทศไทยต้องยืนได้แข็งแรงกว่าเดิม