รู้จักอาชีพสุดล้ำ VTuber คอนเทนต์ครีเอเตอร์ในร่าง “อวตาร”
ไม่ต้องบอกทุกคนก็คงรู้ดีว่าหนึ่งในอาชีพที่มาแรงยุคนี้ก็คือการเป็น YouTuber (ยูทูเบอร์) หรือคอนเทนต์ครีเอเตอร์ที่เผยแพร่คอนเทนต์บนแพลตฟอร์มวิดีโออย่าง YouTube
แต่ถึงอย่างนั้น ในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านมา ยูทูเบอร์ประเภทหนึ่งที่มาแรงขึ้นเรื่อย ๆ ก็คือยูทูเบอร์ที่ไม่ขอเปิดเผยหน้าตาให้ใครได้เห็น แต่ใช้ “ร่างอวตาร” หรือตัวละครสมมติในการไลฟ์สตรีม เล่าเรื่อง หรือปรากฏตัวบนคลิปวิดีโอแทน ซึ่งเราเรียกยูทูเบอร์เหล่านี้ว่า VTuber (วีทูเบอร์) หรือยูทูเบอร์เสมือนนั่นเอง
VTuber คืออะไรกันแน่
หากจะนิยามตามคำตรง ๆ VTuber นั้นย่อมาจากคำว่า Virtual YouTuber ซึ่งหมายถึงยูทูเบอร์เสมือน โดยคอนเทนต์ครีเอเตอร์เหล่านี้มักเป็นเอ็นเตอร์เทนเนอร์บนโลกออนไลน์ แต่แทนที่จะมาให้เห็นหน้าจริง ๆ เหมือนยูทูเบอร์ปกติ วีทูเบอร์จะปกปิดการปรากฏใบหน้าและตัวจริงของพวกเขาด้วยการใช้ตัวละครสมมติหรือ “ร่างอวตารดิจิทัล” แบบ 2D ที่สร้างขึ้นโดยใช้คอมพิวเตอร์กราฟิกและซอฟต์แวร์หรือเทคโนโลยีการจับภาพเคลื่อนไหวแบบเรียลไทม์ โดยการเคลื่อนไหวนั้นจะมาจากการเคลื่อนไหวของตัวเจ้าของร่างอวตารนั้นจริง ๆ
ร่างอวตารส่วนใหญ่ที่ฮิตกันมักมีลักษณะคล้ายตัวการ์ตูนตาหวานแบบญี่ปุ่น คือมีดวงตาใหญ่ ๆ ส่วนเสียงที่ใช้ก็จะเป็นเสียงจริงของเจ้าของร่างอวตารนั้น ๆ หรืออาจจะเป็นเสียงลิปซิงก์ก็ได้
ส่วนคอนเทนต์ที่เหล่าวีทูเบอร์ทำนั้นเรียกได้ว่าแทบจะไม่ต่างจากยูทูเบอร์ปกติ ไม่ว่าจะเป็น เล่าเรื่องอะไรต่าง ๆ ให้ฟัง ทำอาหาร ไลฟ์สตรีมมิ่ง เล่นเกมหรือแคสต์เกม เป็นพิธีกรสัมภาษณ์และถามตอบกับแฟนคลับ เข้าร่วมทำชาเลนจ์ต่าง ๆ ที่เป็นไวรัลบนโลกออนไลน์ ร้องหรือเต้นคัฟเวอร์เพลงดัง ไปจนถึงแต่งเพลงป็อปของตัวเองก็มี
ย้อนประวัติศาสตร์ จุดกำเนิดวีทูเบอร์
หากจะย้อนไปดูจุดเริ่มต้นวีทูเบอร์ อาจกล่าวได้ว่าตัวละครเสมือนนั้นมีมานานแล้วก่อนที่จะได้รับความนิยมบน YouTube เสียอีก ตัวอย่างคือ “แมกซ์ เฮดรูม” (Max Headroom) ซึ่งเป็นผู้จัดรายการโทรทัศน์ที่ถูกสร้างขึ้นด้วยคอมพิวเตอร์ เปิดตัวครั้งแรกทางโทรทัศน์อังกฤษในปี 1985 หรืออีกคนหนึ่งก็คือไอดอลเสมือนของญี่ปุ่น “ฮัตสึเนะ มิกุ” (Hatsune Miku) ซึ่งมาในรูปแบบโฮโลแกรม และฉายมาตั้งแต่ปี 2007
แม้จะเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ว่าจริง ๆ แล้ว VTuber เกิดขึ้นครั้งแรกเมื่อไร แต่ส่วนใหญ่ก็มักจะอ้างอิงถึงในช่วงราวต้นทศวรรษที่ 2010 อย่างในปี 2011 ที่ เอมิ ยามาโตะ (Ami Yamato) บล็อกเกอร์ชาวญี่ปุ่นที่อาศัยอยู่ในลอนดอน ประเทศอังกฤษเริ่มอัปโหลดวิดีโอโดยใช้ตัวละครเสมือนแทนภาพของตัวเธอเอง หลังจากนั้นในปี 2015 แม้แต่ตัวการ์ตูนอย่าง “บาร์บี้” ก็เริ่มสร้างช่อง YouTube ของตัวเอง และสร้างตัวละครเสมือนขึ้นมาเชื่อมสัมพันธ์กับแฟน ๆ ผ่านคลิปสอนทำผม บทสัมภาษณ์ และทำแบบทดสอบ
อย่างไรก็ตาม คนที่ได้ชื่อว่าเป็น “Virtual YouTuber” คนแรกของวงการ ที่จุดกระแสความปังและทำให้ VTuber กลายเป็นที่นิยมอย่างแท้จริง กลับเป็นคิสึนะ ไอ (Kizuna Ai) ซึ่งเป็น VTuber ชาวญี่ปุ่นที่เปิดตัวครั้งแรกในปี 2016 โดยช่องของเธอมีชื่อว่า A.I. Channel
Kizuna Ai
ความนิยมของคิสึนะ ไอ นั้นเติบโตอย่างรวดเร็วมากในญี่ปุ่น ซึ่งก็มาจากการที่เธอมีบุคลิกสดใส ร่าเริง และอัปโหลดคลิปบ่อย ๆ จึงถูกอกถูกใจชาวญี่ปุ่นได้ไม่ยาก หลังจากเธอดังเป็นพลุแตก กระแสของ VTuber ก็เริ่มแพร่หลายและกลายเป็นวัฒนธรรมสุดป็อปในญี่ปุ่น จนมี VTuber ผุดขึ้นอีกเป็นจำนวนมาก และจนถึงตอนนี้ VTuber นั้นเป็นที่นิยมไปทั่วโลกแล้ว
ส่วนตัวคิสึนะ ไอ เองปัจจุบันมีผู้ติดตามมากกว่า 3.05 ล้าน แต่คนที่มาแรงแซงทะลุเธอไปแล้วตอนนี้ก็คือ กาวร์ กูระ (Gawr Gura) VTuber อนิเมะญี่ปุ่นแต่พูดภาษาอังกฤษที่ปัจจุบันมีผู้ติดตามกว่า 4.29 ล้าน และเธอยังเป็น VTuber คนแรกที่มียอดผู้ติดตามทะลุ 4 ล้านด้วย
Gawr Gura
VTuber ทำไมถึงป็อป
เทรนด์การเป็นคอนเทนต์ครีเอเตอร์ในร่างอวตารนี้เริ่มบูมในญี่ปุ่นในช่วงปี 2020 ซึ่งเป็นช่วงที่ทั่วโลกกำลังเจอกับโรคระบาดพอดี ในช่วงนั้นผู้คนเสพคอนเทนต์บน YouTube และดูการสตรีมเกมมากขึ้นแบบไม่เคยเป็นมาก่อน หนุนให้ VTuber ได้รับความสนใจและกลายเป็นเทรนด์ฮอตขึ้นมากกว่าเดิม
ยูทูเบอร์เสมือนเหล่านี้ยังดึงดูดแฟน ๆ ที่ชื่นชอบอนิเมะได้เป็นอย่างดี ซึ่งคนกลุ่มนี้ก็มักจะมีงานอดิเรกเหมือนกับ VTuber หรือเป็นสิ่งที่ VTuber พูดถึง เช่น การเล่นเกม และป็อปคัลเจอร์ในญี่ปุ่น
และเพราะไม่ต้องเปิดเผยรูปลักษณ์จริง ๆ ทำให้ VTuber ใส่ความสร้างสรรค์ในเนื้อหาที่พวกเขาผลิตได้อย่างเต็มที่แบบไม่ต้องกังวลอะไร อีกทั้งยังแบกความคาดหวังในความเป็น “มนุษย์” น้อยกว่า ซึ่งเมื่อเปรียบเทียบกับชุมชนออนไลน์อื่น ๆ พื้นที่ของ VTuber มีดราม่าน้อยกว่า และเป็นแง่บวกมากกว่าด้วย
Mori Calliope
อาชีพสุดปังทำเงินหลักล้าน
นอกจากความดัง VTuber ระดับท็อป ๆ นั้นยังสร้างเม็ดเงินในปีหนึ่งได้หลายล้านเหรียญสหรัฐ ไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบของการรับงานลูกค้าที่อาจไปโผล่อยู่ในแคมเปญการตลาด รายการทีวี ไปจนถึงป้ายโฆษณาในย่านชิบูย่า
แต่ช่องทางที่สร้างรายได้หลักให้กับเหล่า VTuber จริง ๆ แล้วก็คือระบบที่เรียกว่า “ซูเปอร์แชต” บนแพลตฟอร์ม YouTube ซึ่งเป็นระบบที่แฟนตัวยงทั้งหลายจะยอมเปย์เงินจำนวนมหาศาล ชนิดที่ว่าเท่าไหร่เท่ากัน เพื่อให้ข้อความของตัวเองได้ขึ้นไปปักหมุดอยู่บนหน้าแชต และแฟน ๆ คนอื่น ๆ จะได้เห็นข้อความนี้
ถ้าถามว่าระบบนี้สร้างเงินได้ขนาดไหน ก็ถึงขั้นที่ว่า Top 9 ผู้ที่สร้างเงินจากซูเปอร์แชตได้มากที่สุดในปี 2021 นั้นเป็น VTuber ทั้งนั้น โดยพวกเขามีรายได้ระหว่าง 700,000-1,700,000 เหรียญเลยทีเดียว
อยากเป็น VTuber จัดไปตามนี้
VTuber ที่ได้รับความนิยมส่วนใหญ่เป็นตัวละครอนิเมะที่ผลิตขึ้นโดยบริษัทต่าง ๆ หรือผู้ที่ทำงานผ่านเอเจนซี่ให้กับบริษัท แทนที่จะเป็นใครคนใดคนหนึ่งสร้างมาคนเดียว ซึ่งอย่างที่บอกว่า VTuber นั้นเกิดมาจากการออกแบบด้วยคอมพิวเตอร์กราฟิก และใช้ซอฟต์แวร์จับภาพเคลื่อนไหวแบบเรียลไทม์ ซึ่งแน่นอนว่าถ้าอยากให้งานออกมามีคุณภาพดี สตรีมได้แบบไม่มีสะดุด อุปกรณ์ที่ใช้ก็ย่อมต้องเน้นสเปกเทพและมีราคาสูงไปด้วย ซึ่งนั่นทำให้การเป็น VTuber อาจต้องใช้เม็ดเงินมหาศาลเลยก็ว่าได้
แต่สำหรับมือใหม่หรือใครที่อยากจะลองทำดูแบบเริ่มต้นไปก่อน เทคโนโลยีสมัยนี้ก็มีหลายอย่างที่เข้ามาช่วยทำให้คุณสามารถเป็น VTuber แบบที่ใช้งบน้อยลงได้ ไม่ว่าจะเป็นการสร้างร่างอวตาร ที่หากคุณวาดภาพเองไม่สวย ทุกวันนี้ก็มีแพลตฟอร์มมากมายที่ช่วยสร้างตัวคุณในแบบเสมือนขึ้นมาได้ เช่น VRoid, Booth.pm เป็นต้น
หลังจากได้ตัวละครสมมติมาแล้ว ก็ต้องไปทำให้ตัวละครเหล่านี้เคลื่อนไหวได้ผ่านโมเดล Motion Capture ต่าง ๆ ซึ่งซอฟต์แวร์ที่ VTuber นิยมใช้กัน ได้แก่ FaceRig, VTuber Studio, Wakaru และ Luppet และยังมีอีกมากมายที่สามารถดาวน์โหลดได้ฟรี
ส่วนอื่น ๆ ที่ต้องมีอีกก็คืออุปกรณ์ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นคอมพิวเตอร์ที่มีสเปกเพียงพอสำหรับการสตรีมภาพกราฟิกเคลื่อนไหวได้ กล้องติดตามความเคลื่อนไหว หรือจะใช้เว็บแคมธรรมดาก็ยังพอไหวอยู่ กรีนสกรีนสำหรับการเปลี่ยนภาพฉากหลังได้ตามต้องการ และไมโครโฟนที่ตัดเสียงรบกวนได้ประมาณหนึ่ง โดยในโปรแกรม Motion Capture มักจะมีเสียงลิปซิงค์ให้สำหรับคนที่ไม่อยากใช้เสียงของตัวเองอยู่แล้ว
และเมื่อทุกอย่างพร้อม ก็เปิดช่องได้เลย ซึ่งจริงอยู่ที่ YouTube เป็นช่องทางในการสร้างการเติบโตที่ดี แต่การมีช่องทางโซเชียลมีเดียอื่น ๆ เผื่อไว้ด้วยก็ไม่เสียหาย เช่น TikTok, Instagram หรือ Twitch เพื่อสร้างการเข้าถึงผู้คนได้มากขึ้น
และนี่ก็คือเรื่องราวของ VTuber คอนเทนต์ครีเอเตอร์ที่ทำให้เส้นแบ่งของปัญญาประดิษฐ์และโลกความเป็นจริงนั้นจางลงไป ทั้งยังเปิดประตูไปสู่โลกแห่งความเป็นไปได้ที่ไม่มีสิ้นสุดสำหรับครีเอเตอร์บนโลกออนไลน์ เชื่อว่ายิ่งถ้าเทคโนโลยีที่ซับซ้อนใช้งานได้ง่ายขึ้น เข้าถึงได้ง่ายขึ้น เราคงได้เห็น VTuber และอินฟลูเอนเซอร์อนิเมะเกิดขึ้นอีกเพียบในอนาคตอันใกล้นี้แน่นอน
ที่มา :
บทความ “What is a VTuber? Why are they so popular?” โดย Emily Lawrenson จาก www.qustodio.com
บทความ “What Is a VTuber?” โดย Matias Lapuschin จาก https://sensoriumxr.com
บทความ “Anyone Can Be a VTuber. Here’s How to Get Started” จาก www.wired.com
คลิป “Virtual YouTubers behind famous avatars in Japan make millions from superfans” โดย South China Morning Post จาก www.youtube.com
บทความ “Vtuber การทำสตรีมด้วยตัวละครสมมติ ไอดอลที่ก้าวข้ามขีดจำกัด” จาก https://pso.co.th
เรื่อง : ณฐมน ธนาตระกูล