ชัวร์ก่อนแชร์ FACTSHEET : เตือนกินเห็ดเข็มทองเสี่ยงเสียชีวิต จริงหรือ ?

บนสื่อสังคมออนไลน์ แชร์คลิปเตือนให้ระมัดระวังการกินเห็ดเข็มทอง เพราะมีผู้ที่กินแล้วเสียชีวิตถึง 4 คน ข้อเท็จจริงเรื่องนี้เป็นอย่างไร ?

🎯 ตรวจสอบข้อเท็จจริงและคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ รศ.ดร.ทพญ.ดุลยพร ตราชูธรรม อาจารย์ประจำหลักสูตรพิษวิทยาและโภชนาการเพื่ออาหารปลอดภัย สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล

คลิปที่แชร์กันเป็นข่าวที่เกิดขึ้นในสหรัฐอเมริกา จากการตรวจสอบพบว่ามีข่าวเรื่องนี้ปรากฏอยู่ในเว็บไซต์สำนักข่าว CNN และ FDA (องค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกา) มีการเรียกคืนเห็ดเข็มทอง (ผลิตโดยบริษัทจากสาธารณรัฐประชาชนจีน) เนื่องจากมีผู้เสียชีวิตจากการติดเชื้อลิสทีเรีย (Listeria monocytogenes) ที่ปนเปื้อนมาในเห็ดเข็มทอง ข่าวนี้ไม่ได้เกิดขึ้นในประเทศไทย และในประเทศไทยก็ยังไม่มีรายงานการเรียกคืนเห็ดเข็มทองยี่ห้อนี้

“ลิสทีเรีย” เป็นเชื้อแบคทีเรียที่พบได้ในอาหาร โดยเฉพาะอย่างยิ่งอาหารดิบ รวมถึงผักและผลไม้ที่มีเศษดินปนมา และล้างไม่สะอาด

อาการแสดงจากการติดเชื้อลิสทีเรีย คือ เริ่มแรกจะมีไข้สูง และคอแข็ง ถ้าในรายที่รุนแรงอาจจะติดเชื้อในกระแสเลือดถึงขั้นเสียชีวิตได้ หรือบางรายอาจจะขึ้นสมอง เกิดภาวะเยื่อหุ้มสมองอักเสบ เสียชีวิตได้เช่นกัน

ทำไมถึงเจาะจงพบเชื้อในเห็ดเข็มทอง ?

เชื้อลิสทีเรียอาจจะไม่ได้อยู่ที่ตัวเห็ดเข็มทอง แต่น่าจะอยู่ที่กระบวนการหลาย ๆ อย่าง ไม่ว่าจะเป็นการบรรจุเห็ดเข็มทองก่อนขนส่งไปจำหน่าย การทำความสะอาดไม่ดีพอ และดินที่ติดอยู่กับเห็ดเข็มทองอาจมีเชื้อลิสทีเรียปนมาด้วย เวลาขนส่งเห็ดสดต้องแช่เย็นด้วย เชื้อลิสทีเรียสามารถเติบโตได้ดี และการบรรจุเห็ดเข็มทองใส่ถุงเพื่อขนส่ง ถ้ามีเชื้อปนเปื้อนอยู่ในเศษดิน เชื้อลิสทีเรียก็ยังคงมีอยู่ในถุงนั้น ซึ่งแตกต่างจากเห็ดชนิดอื่น

ดังนั้น ยังมีอีกหลายอย่างที่มีโอกาสปนเปื้อนเชื้อลิสทีเรียได้ พืชผักที่จะพบเชื้อได้บ่อยเป็นพวกตระกูลถั่วงอก หรือต้นอ่อนทั้งหลาย เช่น ต้นอ่อนทานตะวัน ต้นอ่อนผักบุ้ง พืชผักต่าง ๆ เหล่านี้จะพบได้ค่อนข้างมาก เนื่องจากเชื้อลิสทีเรียมักจะมากับดิน นอกจากนั้นก็จะเป็นกลุ่มอาหารแปรรูป อาหารแช่แข็งต่าง ๆ ก็มีโอกาส เพราะเชื้อเติบโตได้ดีในอุณหภูมิตู้เย็น

แม้แต่อาหารที่หลายคนชอบกินแบบไม่อุ่นร้อน เช่น ซื้อไส้กรอกมาแล้วเปิดซองกินทันที โดยไม่ได้ทำให้สุกหรือไม่ได้นำไปอุ่นก่อน ก็จะมีความเสี่ยงได้รับเชื้อลิสทีเรียเหมือนกัน

ถ้าหญิงตั้งครรภ์ติดเชื้อลิสทีเรียก็มีโอกาสเสี่ยงแท้งลูกได้ หรือถ้าไม่แท้ง ลูกที่คลอดออกมาก็จะติดเชื้อลิสทีเรียไปด้วย อาจจะเกิดภาวะเยื่อหุ้มสมองอักเสบ หรือติดเชื้อในกระแสเลือดและเสียชีวิตในที่สุด ฉะนั้นในกลุ่มคนท้องควรหลีกเลี่ยงการกินของดิบ ปลาดิบ ผักดิบ เนื้อดิบ ถ้าต้องการกินปลาร้าก็ต้องต้มให้สุกก่อนกินทุกครั้ง

จากข้อความที่แชร์กันนี้ ไม่ได้แปลว่าต้องกินเห็ดเข็มทองลดน้อยลง แต่จะต้องระมัดระวังมากขึ้น เมื่อซื้อเห็ดเข็มทองมาแล้ว ต้องล้างให้สะอาด ระมัดระวังเศษดินที่ติดมา

1. ถ้ากินในลักษณะเป็นผักดิบก็จะมีโอกาสเสี่ยงได้รับเชื้อลิสทีเรียที่ปนเปื้อน

2. ก่อนกินเห็ดเข็มทอง ต้องทำให้สุกก่อนเท่านั้น ด้วยการผ่านความร้อน (น้ำเดือดอย่างน้อย 2-3 นาที) ก็น่าจะช่วยกำจัดเชื้อลิสทีเรียไปได้

ข้อความที่แชร์เตือนกันนี้มีข้อเท็จจริงบางส่วน เนื้อหาของข้อมูลก็ไม่ครบถ้วน และไม่ใช่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในประเทศไทย ขอแนะนำว่า “ไม่ควรแชร์ต่อ”

สัมภาษณ์โดย พีรพล อนุตรโสตถิ์

เรียบเรียงโดย คมส์ธนนท์ ศุขอัจจะสกุล

ดูเพิ่มเติมรายการ ชัวร์ก่อนแชร์ FACTSHEET : เตือนกินเห็ดเข็มทองเสี่ยงเสียชีวิต จริงหรือ ?