สมชาย แซ่จิว ลั่นวาทะ ‘อดีตนำหน้าเราเสมอ’ ทอล์กสุดมันส์ โบราณคดีมหัศจรรย์ ไม่อ่านไม่ได้!
สมชาย แซ่จิว ลั่นวาทะ ‘อดีตนำหน้าเราเสมอ’ ทอล์กสุดมันส์ โบราณคดีมหัศจรรย์ ไม่อ่านไม่ได้!
เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม ที่ศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ชั้น LG ฮอลล์ 5-7 สมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย และพันธมิตรร่วมจัดงาน งานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 29 (Book Expo Thailand 2024) ในธีม“อ่านกันยันโลกหน้า” ณ ศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ชั้น LG ฮออล์ 5-7 ตั้งแต่วันที่ 10-20 ตุลาคม โดยวันนี้เป็นวันที่ 7 ของการจัดงาน
ผู้สื่อข่าวรายงานว่าบูธมติชน J02 ว่ามีผู้คนเข้ามาเลือกซื้อหนังสืออย่างต่อเนื่องตลอดทั้งวัน
เวลา 16.00 น. นายสมชาย แซ่จิว ผู้เชี่ยวชาญประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมจีน ร่วมพูดคุยในกิจกรรม Talk-Eat-Read ในหัวข้อ สุดยอดโบราณคดีมหัศจรรย์ จากหนังสือX Marks the Spot โบราณคดีมหัศจรรย์: 8 เรื่องราวการค้นพบบันลือโลก เขียนโดย Michael Scott แปลโดย ชาครีย์นรทิพย์ เสวิกุล โดยมีนายนพรุจ ศรีรัตน์สิริกุล บรรณาธิการสำนักพิมพ์มติชน เป็นผู้ดำเนินรายการ
นายสมชายกล่าวว่า เมื่อคนทั่วไปได้ยินคำว่า ‘โบราณคดี‘ มักจะรู้สึกว่าเป็นเรื่องที่โบราณ คร่ำครึ แต่โบราณคดีกลับเป็นศาสตร์ที่ใช้เทคโนโลยีทางวิทยาศาสตร์ที่ทันสมัย เข้ามาช่วยในการศึกษา อีกทั้งยังกล่าวถึงการทำงานของนักประวัติศาสตร์และนักโบราณคดี ที่มีลักษณะการทำงานซึ่งเอื้อกัน โดยมีหลักการทำงานต่างกัน นักโบราณคดีจะทำการขุดค้นหลักฐาน ประมวลผลเพื่อสร้างเรื่องราว แต่นักประวัติศาสตร์จะนำข้อมูลเก่าแก่จากเอกสารโบราณแล้วนำไปสู่การค้นพบหลักฐานทางประวัติศาสตร์
“โบราณคดี ทำไมเรายังต้องศึกษามันอยู่ หรือว่าทำไมยังมีนักโบราณคดีอยู่ นั่นเป็นเพราะว่า นักโบราณคดี จริงๆ ผมเรียกว่า ’นักสืบ‘ เป็นนักสืบอดีต เพราะว่าคนเหล่านี้เขาจะสืบค้นสิ่งต่างๆ ของอดีต เพื่อที่จะได้เรียนรู้ที่มาที่ไปของ ผู้คนในยุคนั้นกินอยู่อย่างไร สภาพสังคมเป็นอย่างไร การเข้าใจอดีตก็จะทำให้เข้าใจปัจจุบัน“ นายสมชายกล่าว
นายสมชายกล่าวถึง ความหมายของสำนวน ‘X Marks the Spot’ ซึ่งเป็นชื่อหนังสือเอาไว้ ซึ่งแปลว่า‘มีจุดที่แน่นอน‘ แต่ในการศึกษาทางโบราณคดีไม่มีใครสามารถคาดการณ์หรือรู้ได้แน่นอนว่าจะค้นพบสิ่งไหน ณ จุดไหนของโลก แต่การค้นพบส่วนใหญ่ อย่างในกรณีศึกษาจากการค้นพบทางโบราณคดีครั้งสำคัญทั้ง 8 ครั้งซึ่งเป็นเนื้อหาในหนังสือ ’X Marks the Spot โบราณคดีมหัศจรรย์: 8 เรื่องราวการค้นพบบันลือโลก‘ พบว่าเกิดจากความบังเอิญ เหตุผลทางภูมิรัฐศาสตร์หรือโชค
นายสมชาย ยังได้ยกหนึ่งในกรณีศึกษาจากบทหนึ่งในหนังสือ เป็นเรื่องของการขุดค้นพบสุสานของ ’เจ้าหญิงแห่งเทือกเขาอัลไต‘ หรือ ’Altai Princess’ ซึ่งเกิดจากความบังเอิญและโชค เนื่องจากสุสานซึ่งมีลักษณะเป็นห้องและมีสภาวะแวดล้อมที่เย็นจนเกิดน้ำแข็ง ไม่ต่างจากห้องเย็น ทำให้คงสภาพศพและสิ่งต่างๆ ภายในสุสานให้อยู่ในสภาพสมบูรณ์ หลังจากนั้นจึงมีการค้นพบโดยนักโบราณคดีและสามารถนำหลักฐานที่สมบูรณ์นี้ไปศึกษาต่อ รวมถึงนำไปจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์
แต่อย่างไรก็ตามได้มีปัญหาเกิดขึ้นมากมายหลังจากที่นำ เจ้าหญิงแห่งเทือกเขาอัลไต ออกไปจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ นักโบราณคดีจึงได้นำ เจ้าหญิงแห่งเทือกเขาอัลไต กลับคืนสู่พื้นที่เดิม ภายหลังชาวบ้านอัลไตไม่ต้องการให้มีการขุดค้นทางโบราณคดีขึ้นในพื้นที่ของตนอีก ทำให้นักโบราณคดีมีความกังวลใจ เนื่องจากสภาพอากาศที่เปลี่ยนไป มีอุณหภูมิที่สูงขึ้น อาจทำให้หลักฐานทางโบราณคดี ณ ที่แห่งนี้ที่อาจจะถูกเก็บรักษาไว้ในสภาพแวดล้อมเดียวกันเกิดความสูญสลาย เน่าเปื่อยไปได้
นอกจากนี้ นายสมชายยังได้ชวนผู้ร่วมฟังได้ร่วมคิด เกี่ยวกับประเด็นในหนังสือ ที่ Michael Scott ซึ่งเป็นผู้เขียนได้ตั้งคำถามกับผู้อ่านไว้ว่า ‘ผู้ที่ค้นพบ’ กับ ‘นักโบราณคดี’ ใครสำคัญกว่ากัน เพราะบ่อยครั้งผู้ที่ค้นพบหลักฐานโบราณคดีเป็นคนแรกนั้นไม่ใช่นักโบราณคดี
เช่นกรณีศึกษาจากอีกบทในหนังสือเกี่ยวกับการค้นพบ ‘กองทัพทหารดินเผา’ ในสุสานจิ๋นซีฮ่องเต้ ที่เดิมทีถูกค้นพบโดยชาวนา 7 คนระหว่างขุดบ่อน้ำ จากนั้นมีนักโบราณคดีได้นำทหารดินเผาที่โดยค้นพบนั้นกลับมาประกอบจนกลายเป็นหลักฐานทางโบราณคดีชิ้นสำคัญ นำมาสู่คำถามชวนคิดต่อว่า ใครคือผู้ที่สำคัญกว่ากัน ‘ระหว่างผู้ที่ค้นพบ’ หรือ ‘ผู้ที่ค้นหาความหมายที่แท้จริง’ ของวัตถุทางโบราณคดีชิ้นนั้น
“อดีตที่เรานึกว่าเราเข้าใจแล้ว เดี๋ยวก็จะมีการค้นพบใหม่อีกตลอดเวลา จริงๆ แล้ว Michael Scott เขียนไว้อีกคำพูดหนึ่งที่อยู่ในเล่มนี้ว่า’อดีต นำหน้าเราก้าวหนึ่งเสมอ‘ สำหรับนักโบราณคดี ผมว่ามันเป็นแบบนี้ คือ ขุดยังไงเดี๋ยวก็เจออีก ขุดยังไงเดี๋ยวก็ อ้าว ที่คิดว่าชัวร์แล้วก็ไม่ชัวร์” นายสมชายกล่าว
นายสมชายกล่าวว่า หนังสือ ‘X Marks the Spot โบราณคดีมหัศจรรย์: 8 เรื่องราวการค้นพบบันลือโลก‘ นั้นเป็นหนังสือที่ทำให้การอ่านเรื่องราวทางโบราณคดีนั้นเป็นเรื่องที่เข้าใจง่าย สนุกมากขึ้นอีกทั้งยังได้ความรู้ ซึ่งตนแนะนำให้ทุกคนได้อ่านและหวังว่าจะเปลี่ยนมุมมองของคนทั่วไปที่มีต่อโบราณคดีว่ามีความน่าเบื่อให้เปลี่ยนไป
ทั้งนี้ สามารถเลือกซื้อหนังสือจากสำนักพิมพ์มติชนที่บูธ J02 งานมหกรรมหนังสือระดับชาติ ครั้งที่ 29 (Book Expo Thailand 2024) ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ชั้น LG ฮอลล์ 5-7 ตั้งแต่วันนี้-20 ตุลาคม เวลา 10.00-21.00 น.
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : สมชาย แซ่จิว ลั่นวาทะ ‘อดีตนำหน้าเราเสมอ’ ทอล์กสุดมันส์ โบราณคดีมหัศจรรย์ ไม่อ่านไม่ได้!
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th