‘พาณิชย์’ เดินหน้ากู้วิกฤติ ‘มะพร้าวน้ำหอมไทย’ สกัดนอมินี-จัดระเบียบตลาด-ปราบสินค้าปลอม
กระทรวงพาณิชย์ โดยกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เตรียมบังคับใช้มาตรการทางกฎหมายอย่างเข้มงวด ต่อ "มะพร้าวน้ำหอมไทย" เพื่อสกัดนอมินี และจัดระเบียบสินค้าปลอมปน เพื่อสร้างความเป็นธรรมให้แก่เกษตรกรไทย
นายพูนพงษ์ นัยนาภารณ์ อธิบดีกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เปิดเผยผลการวิเคราะห์โครงสร้างอุตสาหกรรมมะพร้าวน้ำหอมไทยแบบครบวงจร ซึ่งพบความเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา (2564–2568) โดยพื้นที่ปลูกมะพร้าวน้ำหอมขยายตัวจาก 235,903 ไร่ เพิ่มขึ้นเป็น 305,706 ไร่ ส่งผลให้ในปี 2568 มีผลผลิตออกสู่ตลาดรวมถึง 877,681 ตัน หรือคิดเป็นอัตราการเพิ่มขึ้นถึง 49.80% เมื่อเทียบกับอดีต
แม้ผลผลิตจะเพิ่มขึ้นมหาศาล แต่ในแง่มูลค่าการส่งออกกลับลดลงต่อเนื่อง โดยในปี 2568 มีมูลค่าส่งออกเหลือเพียง 6,456.52 ล้านบาท จากที่เคยทำได้สูงถึง 9,888.92 ล้านบาท ในปี 2566
ปัญหานี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อรายได้ของเกษตรกร โดยปัจจุบันมะพร้าวน้ำหอมถูกแบ่งเป็น 2 เกรดหลัก คือเกรดมาตรฐานส่งออก (สัดส่วน 30%) ราคาหน้าสวนลูกละ 4-5 บาท และเกรดต่ำกว่ามาตรฐานหรือลูกลีบ (สัดส่วน 70%) ราคาหน้าสวนเพียงลูกละ 2 บาท ซึ่งไม่เพียงพอต่อต้นทุนการผลิต และการบำรุงรักษาต้นมะพร้าว
4 วิกฤตการณ์อุตสาหกรรมมะพร้าวน้ำหอม
- ราคาผันผวน
เกิดภาวะราคาพุ่งสูงเกินจริงในช่วงขาดตลาด จนสูญเสียความสามารถในการแข่งขัน แต่เมื่อผลผลิตล้นตลาด ราคาจะดิ่งต่ำจนโรงงานแปรรูปเกิดภาวะ Over Stock
- ทุนต่างชาติ-การแข่งขันไม่เป็นธรรม
การเข้ามาของนักลงทุนต่างชาติที่เน้นกลยุทธ์กดราคาต่ำ รวมถึงการจัดตั้งบริษัทผ่าน "นอมินี" (Nominee) เพื่อเข้ามาผูกขาดห่วงโซ่อุปทาน
- ปัญหาคุณภาพและสินค้าปลอม
มีการลักลอบนำมะพร้าวต่างสายพันธุ์ หรือสินค้าปลอมปนเข้ามาทำลายชื่อเสียงมาตรฐานมะพร้าวน้ำหอมไทยแท้ 100%
- โครงสร้างการตลาดที่ซับซ้อน
เกษตรกรยังต้องพึ่งพาพ่อค้าคนกลาง ทำให้ราคาส่วนต่างปลายทางกับหน้าสวนมีความแตกต่างกันสูงมาก
มาตรการแก้ปัญหากระทรวงพาณิชย์
กระทรวงพาณิชย์ได้กำหนดแผนปฏิบัติการเร่งด่วนเพื่อจัดระเบียบอุตสาหกรรมมะพร้าวน้ำหอม โดยมุ่งเน้น 3 ด้านสำคัญ ประกอลก้วย การจัดการภาคการผลิตและกฎหมาย โดยดำเนินการตรวจสอบโครงสร้างผู้ถือหุ้นของนิติบุคคลในธุรกิจมะพร้าวอย่างเข้มงวดเพื่อสกัดนอมินี
บังคับใช้กฎหมายด้านสิ่งแวดล้อมและการใช้แรงงานอย่างเท่าเทียม ผลักดันการจัดระเบียบสินค้าด้วยการกำหนดพิกัดอัตราศุลกากร (HS Code) แยกมะพร้าวน้ำหอมแท้ 100% ออกจากมะพร้าวผสม หรือสินค้าทดแทน เพื่อป้องกันการปราบปรามสินค้าปลอม
นอกจากนี้ ยังดำเนินการขยาย และฟื้นฟูตลาด รักษาตลาดส่งออกเดิมแ ละเร่งเปิดตลาดใหม่ผ่านกลไกทูตพาณิชย์ รณรงค์กระตุ้นการบริโภคภายในประเทศ และประสานงานหน่วยงานรัฐ/เอกชน นำมะพร้าวน้ำหอม "ตกเกรด" ไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มหรือส่วนผสมในขนมหวาน เพื่อระบายผลผลิตส่วนเกิน 70% ที่ไม่ได้มาตรฐานส่งออก
ทั้งยังกำหนดมาตรการกำกับดูแลราคาอย่างเป็นธรรม โดยกรมพัฒนาธุรกิจการค้า จะติดตามตรวจสอบโครงสร้างราคาตั้งแต่ต้นทาง (หน้าสวน) จนถึงปลายทาง (ห้างสรรพสินค้า/ตลาดค้าปลีก) หากพบพฤติกรรมฉวยโอกาสหรือเอาเปรียบเกษตรกร จะดำเนินการทางกฎหมายอย่างเด็ดขาด
นายพูนพงษ์ กล่าวทิ้งท้ายว่า กระทรวงพาณิชย์พร้อมเป็นแกนกลางในการสนับสนุนเกษตรกรไทย โดยจะติดตามสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกษตรกรสามารถดำเนินธุรกิจได้อย่างมั่นใจ ภายใต้กลไกที่รัฐบาลให้การสนับสนุนอย่างเป็นธรรมและทั่วถึง
อ่านข่าวเพิ่มเติม
- มะพร้าวน้ำหอม ราคาตก พาณิชย์ ยันแก้ปัญหาต่อเนื่อง ตรวจล้งนอมินี-ขยายตลาด
- พาณิชย์เฮ! ส่งออกข้าวปี 68 พุ่ง 7.9 ล้านตัน ทะลุเป้า ลุยส่งออกเต็มกำลัง!
- พาณิชย์ออก 4 กฎ คุมเข้มนำเข้าข้าวโพดเลี้ยงสัตว์-ข้าวสาลี ปี 69
ติดตามเราได้ที่