คลัง ผุดภาษีคาร์บอน-ETS ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก บังคับใช้จริง เปิดทางเอกชนขาย-ลงทุนไฟฟ้าพลังงานสะอาด

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรี และ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง กล่าวในงาน "Sustainability Spark by PTT Group 2026" ในหัวข้อ "Thailands New Horizon: ประเทศไทยแข็งแกร่งและยั่งยืนท่ามกลางโลกผันผวนและความท้าทายด้านสภาพภูมิอากาศ" ว่าภาครัฐ ต้องกำหนดเป้าหมายอย่างชัดเจน โดยประเทศไทยเร่งเป้าหมาย Net Zero เร็วขึ้นกว่าเดิมมาเป็นปี 2050 โดยรัฐบาลต้องมีนโยบายด้านความยั่งยืนที่ชัดเจนและต้องมีกฎหมายรองรับ ซึ่งปัจจุบันมีการผลักดัน พ.ร.บ. การเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศ กลไกสำคัญในการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมคือกลไกภาคบังคับ

โดยเฉพาะเรื่องภาษีคาร์บอน (Carbon Tax) หรือระบบซื้อขายสิทธิในการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (ETS) ซึ่งมีพิสูจน์ในต่างประเทศว่าสามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้อย่างเป็นรูปธรรมมากกว่าระบบสมัครใจ โดยรายได้ที่ถูกจัดเก็บในส่วนนี้จะต้องนำไปจัดตั้งกองทุนเพื่อสนับสนุนภาคเอกชน ตั้งแต่ธุรกิจขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็ก ให้เข้าถึงอุตสาหกรรมและธุรกิจสีเขียวได้ เพื่อรับการเปลี่ยนแปลงด้านความยั่งยืนของในประเทศที่ดีขึ้น

ทั้งนี้ ภาครัฐได้ให้การสนับสนุน Green Finance ผ่านเครื่องต่าง ๆ อาทิ Green Bond และ Sustainability-Linked Bond ที่รัฐบาลได้เริ่มดำเนินการแล้ว ซึ่งภาคเอกชนที่ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมมุ่งเน้นความยั่งยืนจะได้รับดอกเบี้ยที่ถูกกว่า

ขณะที่ ภาคเอกชนโดยเฉพาะภาคพลังงานและขนส่งที่ปล่อยก๊าสเรือนกระจกสูงถึง 65% โดยโครงการ Carbon Capture Utilization and Storage (CCUS) เป็นเรื่องสำคัญที่กลุ่ม ปตท. มุ่งมั่นดำเนินการให้เกิดขึ้น อย่างไรก็ตาม เอกชนไม่สามารถทำได้โดยลำพัง ต้องได้รับความร่วมมือจากภาครัฐเพื่อให้ CCUS เกิดขึ้น นอกจากนี้ ภาครัฐต้องเปิดให้เอกชนเข้ามาลงทุนไฟฟ้าสะอาดเพิ่มขึ้น แม้ว่าในอดีตประเทศไทยจะมีโครงสร้างพื้นฐานที่ดี ทั้งไฟฟ้า น้ำ ค่าแรง และสนามบิน แต่ปัจจุบันนักลงทุนมองหาพลังงานไฟฟ้าสีเขียว ซึ่งประเทศไทยยังมีไม่เพียงพอ

อย่างไรก็ตามล่าสุด คณะรัฐมนตรี (ครม.) ได้อนุมัติโครงการ Low Carbon City ซึ่งเริ่มทำกับกรุงเทพมหานคร อาทิ ติดโซลาร์บนหลังคาโรงเรียน บนโรงพยาบาล ซึ่งทำงานร่วมกับ EXIM Bank และการนิคมอุตสาหกรรม เป็นต้นแบบโครงการที่ทำร่วมกับท้องถิ่น และจะเกิดขึ้นตามจังหวัดต่าง ๆ เพื่อทำให้เกิดพลังงานสะอาดสีเขียวลงไปถึงชุมชน