"สหัสวัต" ชี้ แรงงานต่างด้าวหลุดนอกระบบนับล้าน เหตุ ระบบราชการล่าช้า-ไร้ประสิทธิภาพ

"สหัสวัต" ชี้ แรงงานต่างด้าวหลุดนอกระบบนับล้าน เหตุ ระบบราชการล่าช้า-ไร้ประสิทธิภาพ จี้ “จุลพันธ์” ออกมติ ครม. ต่ออายุต่างด้าว – ระยะกลาง เลิกระบบขึ้นทะเบียนออนไลน์ พร้อม แก้กฎหมายใหญ่ให้ทันเศรษฐกิจโลก

วันที่ 2 เม.ย. 2569 ที่ รัฐสภา นายสหัสวัต คุ้มคง สส.ชลบุรี พรรคประชาชน กล่าวถึงปัญหาการขาดแคลนแรงงานต่างด้าวว่า ปัญหาหารขาดแคลนแรงงานได้ส่งผลกระทบต่อหลายระบบงาน ซึ่งจริงๆ ก็มีปัญหามาตลอด แต่ครั้งนี้มีปัญหามาก เพราะมีแรงงานต่างด้าวหลุดออกนอกระบบนับล้านคน ก่อนหน้านี้มีผู้ร้องเรียนมายังพรรคประชาชนจำนวนมาก รวมถึงรวมตัวกันไปร้องเรียนที่กระทรวงแรงงานหลายครั้ง ตนย้ำว่านี่ไม่ใช่ความผิดของนายจ้างหรือแรงงานเลย แต่เกิดจากระบบที่ไม่มีประสิทธิภาพ เพราะเป็นปัญหาค้างท่อมาหลายรัฐบาลจากความยุ่งยากและความล่าช้าของกระบวนการขึ้นทะเบียนแรงงานต่างด้าว ทุกครั้งที่มีการต่ออายุแรงงานต่างด้าวไม่เคยทันตามกำหนด ต้องมีมติครม.ขยายเวลาทุกครั้งไป ไม่เคยแก้ที่ต้นเหตุ

นายสหัสวัต กล่าวว่า การจะได้แรงงานต่างด้าวมาทำงาน 1 คน ขั้นตอนแรกต้องยื่นขอโควตา จากกรมจัดหางานจังหวัด ขั้นที่ 2 ก็ยื่นบัญชีรายชื่แรงงานต่างด้าว (name List) ไปขอใบอนุญาตทำงาน ต้องตรวจร่างกาย ทำวีซ่า แล้วถึงจะมีการออกบัตรให้ทำงานได้ ซึ่งปัญหาตอนนี้ยุ่งยากขึ้นมาเพราะมีระบบ 2 + 2 คือทำงาน 2 ปีต่ออายุอีก 2 ปี แล้วปัญหารอบนี้คือกระบวนการต่ออายุ นอกจากประสบปัญหาเดิมๆ ทำให้ต้องออกมติครม.มารองรับ มีการตรวจสุขภาพแรงงานซ้ำซ้อน แต่โรงพยาบาลรัฐจำนวนมากไม่มีการประสานงาน ประสานข้อมูลระหว่างกระทรวงแรงงานและกระทรวงสาธารณสุข ทำให้ระบบไม่เชื่อมต่อกัน โรงพยาบาลก็ไม่ได้เตรียมบุคลากรให้เพียงพอ ทำให้นายจ้างจำนวนมากต้องพาแรงงานไปตรวจที่สถานพยาบาลเอกชน ซึ่งมีค่าใช้จ่ายแพงขึ้น ปัญหาที่เกิดขึ้นทำให้กระทรวงแรงงานต้องเสนอครม.มีมติขยายเวลาแต่ละครั้งก็เพียง 1-2 เดือนซึ่งไม่เพียงพอ ทำไม่ได้กับจำนวนรายงานที่มีมหาศาล นี่คือปัญหาเชิงระบบที่ซับซ้อนวุ่นวาย

นายสหัสวัต กล่าวต่อว่า ที่แย่ที่สุดตอนนี้คือรัฐบาลพยายามเอาระบบใหม่ คือการขึ้นทะเบียนผ่านระบบออนไลน์ e-work permit ซึ่งหลักการนั้นดี แก้ปัญหาที่กล่าวข้างต้น แต่ในทางปฏิบัติกลับสร้างปัญหามากขึ้น เพราะระบบที่นำมาใช้ไม่เชื่อมโยงกับข้อมูลกรมการจัดหางาน ขึ้นทะเบียนไม่ได้บ้าง แรงงานยื่นข้อมูลไปแล้วกลับไม่มีชื่อขึ้นในระบบ ข้อมูลไม่เชื่อมกับตม. ระบบล่มบ่อยมาก พูดง่ายๆ คือระบบไม่พร้อมใช้งาน และจริงๆ ก็ไม่ได้ช่วยอะไร แต่เป็นการเพิ่มขั้นตอนที่ยุ่งยากกว่าเดิม ปัญหาเหล่านี้ทำให้นายจ้างและแรงงานต่างด้าวจำนวนมากเกิดปัญหาดำเนินการไม่ทัน

นายสหัสวัต กล่าวด้วยว่า อีกปัญหาที่จะเกิดตามมาและกำลังเกิดขึ้นอยู่คือ เมื่อแรงงานเหล่านี้ใบอนุญาตทำงานหมดอายุก็จะกลายเป็นแรงงานผิดกฎหมาย นำไปสู่กระบวนการเรียกส่วยหรือเก็บเงินใต้โต๊ะจากเจ้าหน้าที่ได้ ซึ่งกระทรวงแรงงานยังไม่มีแผนรับมือตรงนี้ ดังนั้นวันนี้เราได้ รมว.แรงงานคนใหม่คือนายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ จากพรรคเพื่อไทย ตนจึงอยากฝากให้เร่งแก้ปัญหา เบื้องต้นเฉพาะหน้าจะต้องเรียกประชุมครม.ออกมติ ขยายเวลาต่ออายุการทำงานออกไป หรือใช้วิธีการใดก็ได้ในการคุ้มครองแรงงานไม่ให้หลุดออกนอกระบบเป็นการเฉพาะหน้าก่อน เพราะถ้าหลุดออกไปนอกระบบเราจะควบคุมจัดการไม่ได้ เป็นบ่อเกิดการรีดไถ

ส่วนระยะกลางจะต้องยกเลิกระบบ e-work permit แล้วออกระเบียบออกประกาศเพื่อสร้างระบบใหม่ที่สามารถทำงานได้จริง เพื่อใช้เป็นการชั่วคราวในช่วง 1-2 ปี และสุดท้ายระยะยาวเรายืนยันว่าจะต้องมีการแก้เรื่องการนำเข้าส่งออกแรงงานอย่างเป็นระบบ ซึ่งการเคลื่อนย้ายแรงงานในประเทศที่มีพรมแดนติดกัน ทั่วโลกก็จะทำให้ง่าย เร็ว และราคาถูก แต่ประเทศไทย กลับตรงกันข้ามกันทั้งยาก ทั้งช้า และแพง ดังนั้นพรรคประชาชนมองว่าจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องแก้ไขกฎหมาย 2 ฉบับคือพ.ร.บ. คนเข้าเมือง พ.ศ.2522 และพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 เพื่อให้ตอบโจทย์กับเศรษฐกิจโลกมากขึ้น