Mulholland Drive ความจริง ความฝัน ในโลกพิลึกพิลั่นของ David Lynch

ม่านสีแดง ชายลึกลึบ ผู้หญิงอมทุกข์ คนแคระพูดจาแปลกๆ มาเฟียต๊องๆ ชอบเล่นตลกแบบเจ็บตัว ตัวละครปริศนาที่โผล่มางงๆ หลุมดำ กล่องแพนโดรา ฯลฯ

นี่เป็นแค่ส่วนหนึ่งของบรรดาองค์ประกอบอีกมากมายในโลกพิลึกพิลั่นของ David Lynch ผู้กำกับที่เพิ่งจากโลกไปเมื่อไม่นานมานี้ แต่สิ่งหนึ่งที่เขาทิ้งไว้ให้กับนักดูหนังรุ่นหลานอย่างเรา ก็คือผลผลิตทางความคิดที่น่าจะยังเป็นแรงบันดาลใจให้ศึกษาต่อไปได้อีกนาน เพราะคงไม่บ่อยนักในประวัติศาสตร์ที่ผู้กำกับคนหนึ่งจะสามารถสร้าง Genre เป็นของตัวเองขึ้นมาใหม่ที่เรียกว่า ‘Lynchian’ หมายถึงจักรวาลในแบบ ‘ลินช์’

จักรวาลแบบลินช์ๆ ที่นักวิจารณ์และนักดูหนังตั้งให้นี้เอง เกิดจากการที่หนังของ David Lynch มักมีองค์ประกอบบางอย่างคล้ายๆ และเชื่อมโยงกันอยู่เสมอ นั่นคือความสนใจใคร่รู้ระหว่างความมืด ความสว่าง ความดี ความชั่วร้าย ความสวยงาม ความน่าเกลียด มนุษย์กับปิศาจ ความฝันกับความจริง และองค์ประกอบเหล่านี้เองที่อยู่ใน Mulholland Drive หนังขนาดยาวของเขาที่ฉายครั้งแรกเมื่อปี 2001 และกำลังถูกนำกลับมาฉายโรงใหญ่ในปีนี้ เหมือนกับการคารวะต้นธารทางความคิดเหล่านี้อีกครั้ง

Mulholland Drive เล่าเรื่องของนักแสดงสาวคนหนึ่งที่เดินทางจากต่างเมือง ตั้งใจจะมาเเจ้งเกิดในวงการบันเทิงอย่างสดใสด้วยความสามารถทางการแสดงอันเก่งกาจของเธอเอง

ตัดภาพมาอีกโลกหนึ่ง เธอคือนักแสดงตกอับ เป็นแค่ตัวประกอบที่ไปไม่รอดในวงการ แถมชีวิตรักก็โดนหักหลัง เพราะแฟนสาวนักแสดงดาวรุ่งดันทิ้งไปแต่งงานกับผู้กำกับหนุ่มอีกคนที่ดูมีอนาคตไกลกว่า สิ่งเดียวที่เหลืออยู่คือความแค้นเคืองชีวิตที่ไม่เป็นดั่งหวัง ไม่ต่างจากเรื่องราวของหญิงสาวมากมายที่เดินทางมาเร่ขายวิญญาณเพื่อให้ได้แจ้งเกิดในฮอลลีวูด แต่กลับต้องพบกับความฉ้อฉลต่างๆ นานา

Mulholland Drive ไม่เพียงเป็นอีกหนึ่งภาพสะท้อนของเด็กสาวผู้เต็มเปี่ยมไปด้วยความบริสุทธิ์ ก่อนจะค่อยๆ เปลี่ยนไปเป็นความโกรธแค้นและเลือดเย็นที่แสดงให้เห็นถึงด้านมืดของวงการบันเทิงว่ามันสามารถเปลี่ยนมนุษย์ดีงามคนหนึ่งให้กลายเป็นปิศาจในตัวเองได้อย่างไร เด็กสาวใน Mulholland Drive ยังเป็นเหมือนกับตัวละครทุกข์ๆ ทั้งหลายของ David Lynch ที่มักติดอยู่ในโลกที่ความจริงกับความฝันซ้อนทับกันอย่างแยกไม่ออก และบรรดาตัวละครเหล่านี้ก็มักจะใช้ความฝันเป็นที่หลบภัย หลีกหนีความจริงบางอย่างที่ไม่สวยงามนักในโลกแห่งความเป็นจริง แต่บ่อยครั้งเหมือนกันที่ความฝันกลับกลายเป็นความหลอกหลอน กัดกินชีวิตและจิตสำนึกของพวกเขาเสียเอง

ตัวละครเด็กสาว Laura Palmer ในหนังเรื่อง Twin Peaks มักฝันร้ายถึงชายแปลกหน้าที่เข้ามาคุกคามยามเธอหลับใหล เพื่อปลอบใจตัวเองจากความเจ็บปวดที่พ่อแท้ๆ ย่ำยีเธอ

ส่วน Fred นักดนตรีหนุ่มใน Lost Highway ก็อยากแก้ไขความผิดพลาดที่ฆ่าเมียตัวเอง ด้วยการฝันถึงการเป็นใครอีกคนที่มีชีวิตต่างออกไปจากชีวิตบัดซบของเขา

การที่ David Lynch ทำหนังโดยไม่เป็นไปตามแบบแผนและครรลองอะไรเลยตามสูตรของการทำหนัง แต่เต็มไปด้วยส่วนผสมจากความคิดอันแปลกประหลาด ไม่สนใจการเรียงตามลำดับเวลาหรือความเชื่อมโยงใดๆ ไม่สนใจแม้กระทั่งจะอธิบายขยายความสัญญะอะไรก็ตามที่หนังทิ้งไว้ราวกับตั้งใจให้มันไม่มีคำตอบ อาจมองได้ว่านี่คือการสะท้อนโลกแห่งของความฝันมนุษย์ผู้อมทุกข์ทั้งในจักรวาลของเขาและของเราได้ดีที่สุด เพราะแท้จริงแล้วข้างในจิตใจมนุษย์ก็ไม่ได้ราบเรียบเป็นเส้นตรง สะอาดหมดจด ไร้มลทิน หากแต่คดเคี้ยว ซับซ้อน ไม่แน่นอน และมีความสว่างกับความดำมืดปะปนกันอยู่ในนั้นเต็มไปหมด

อีกทั้งภาพและเรื่องราวในหนังของ Lynch ที่มักจะไม่ปะติดปะต่อกัน แต่ใช้การตัดสลับไปมา ยากที่จะจับต้นชนปลายได้ ก็ยังเป็นเหมือนกับภาพในความฝันของเราที่พอตื่นขึ้นมาแล้วบางภาพยังแจ่มชัด บางภาพก็เลือนลาง จำได้บ้างไม่ได้บ้าง ไม่เป็นชิ้นเป็นอัน และบางครั้งตัวเราเองก็ยังสับสนด้วยว่านั่นเป็นเศษเสี้ยวหนึ่งของความทรงจำจากสิ่งที่เกิดขึ้นจริงๆ เป็นเพียงความฝัน หรือเป็นจิตใต้สำนึกของเราเองที่อยากจะกลับไปแก้ไขบางอย่าง แต่เป็นไปไม่ได้ในชีวิตจริง แล้วสุดท้ายมันก็กลายเป็นแค่ ‘ปิศาจ’ ที่ตามออกมาจากในฝัน หลอกหลอนเราซ้ำๆ ในโลกแห่งความจริงต่อไปไม่รู้จบสิ้นหรือเปล่า

และนี่เองอาจเป็นสิ่งที่ผู้กำกับชั้นครูอย่าง David Lynch ตั้งใจบอกกับเราว่า ไม่ต้องเสียเวลาพยายามตีความทุกสิ่งทุกอย่างในหนังของเขาหรอก เพราะความคิด ความฝันในหัวของมนุษย์บางครั้งมันก็ทั้งสวยงาม ทั้งน่าเกลียด และพิลึกพิลั่น จนอาจไม่ต้องทำความเข้าใจ และไม่ต้องการคำตอบก็ได้….

อ่านบทความที่เกี่ยวข้อง

• Mulholland Drive ความจริง ความฝัน ในโลกพิลึกพิลั่นของ David Lynch
• จะเป็นไอดอลยุคใหม่ ต้องเด็กขนาดไหน? ‘Under 15’ รายการหาเกิร์ลกรุ๊ป Gen Alpha อายุต่ำกว่า 15 ปี จากเกาหลี ถูกวิจารณ์หนัก เมื่อเพดานอายุเดบิวต์ลดลงน่าใจหาย โดยอายุต่ำสุดในรายการคือ 8 ปี
• The Blue Hole ดำดิ่งสู่ความมืดมิดในจิตใจมนุษย์ ศิลปะการแสดงแนว Psychological Thriller โดย The Cave Studio of Acting and Theatre

ตามบทความก่อนใครได้ที่
- Website : Mirror Thailand.com