รู้จักแบตเตอรี่รถไฟฟ้า EV เจอน้ำท่วม แช่น้ำได้นานแค่ไหน ตามมาตรฐาน IP
เมื่อขับรถยนต์ไฟฟ้า EV เจอน้ำท่วม สิ่งที่ไม่ควรมองข้ามคือ “หากรถ EV ต้องจมน้ำหรือขับลุยน้ำท่วม แบตเตอรี่ไฟฟ้าจะเสียหายหรือไม่?” โดยเรียนรู้โครงสร้างแบตเตอรี่ มาตรฐานการกันน้ำ IP เพื่อปกป้องรถที่คุณรัก!
IP คืออะไร? มาตรฐานกันน้ำกันฝุ่นของแบตเตอรี่ EV
คำว่า IP ย่อมาจาก Ingress Protection Code (ตามมาตรฐานสากล IEC 60529) คือดัชนีชี้วัดระดับการป้องกันของแข็ง (ฝุ่น) และของเหลว (น้ำ) ไม่ให้เล็ดลอดเข้าไปทำความเสียหายแก่อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ภายใน
ตัวเลขของมาตรฐาน IP ในแบตเตอรี่ EV จะประกอบด้วยตัวเลข 2 หลัก เช่นIP67 หรือIP68
ค่ามาตรฐาน IP67
เลข 6: ป้องกันฝุ่นละอองได้ 100% (Dust-tight)
เลข 7: ป้องกันน้ำซึมเข้าเมื่อแช่น้ำนิ่ง ลึกไม่เกิน 1 เมตร เป็นเวลาไม่เกิน 30 นาที
ค่ามาตรฐาน IP68
เลข 6: ป้องกันฝุ่นละอองได้ 100% (Dust-tight)
เลข 8: ป้องกันน้ำซึมเข้าเมื่อแช่น้ำนิ่ง ลึกมากกว่า 1 เมตร หรือนานกว่า 30 นาที (ตามข้อกำหนดของผู้ผลิต)
เมื่อรถ EV ต้องเจอน้ำท่วม แช่น้ำได้นานแค่ไหน แบตจะพังไหม?
ความเข้าใจผิดที่อันตรายที่สุดของผู้ขับขี่คือ “รถ EV มีแบตเตอรี่ IP67/IP68 แปลว่าสามารถขับลุยน้ำหรือแช่น้ำท่วมได้เหมือนเรือ” ในความเป็นจริงมีปัจจัยทางเทคนิคที่ต้องระวัง
มาตรฐาน IP67/IP68 ทดสอบในสภาวะน้ำสะอาดหยุดนิ่ง แต่น้ำท่วมขังบนถนนจริงเต็มไปด้วย แรงดันจากการแหวกคลื่นน้ำ, โคลน, ขยะ และคราบเค็ม/กร่อย ซึ่งแรงกระแทกของคลื่นน้ำขณะขับขี่จะเพิ่มแรงดันมหาศาลสูงกว่าข้อกำหนดในห้องแล็บ
หากรถจมน้ำท่วมขังข้ามคืน (เกิน 30-60 นาที) แรงดันน้ำสม่ำเสมอจะเริ่มกัดกร่อนหรือเล็ดลอดผ่าน ซีลยาง และจุดเชื่อมต่อสายไฟแรงดันสูง ส่งผลให้ความชื้นเข้าสู่แพ็กแบตเตอรี่ได้
แบตเตอรี่จะพังไหม?
หากน้ำซึมเข้าสู่กล่องแบตเตอรี่ ระบบตรวจจับความชื้นและ BMS จะสั่งการตัดกระแสไฟแรงดันสูงทันทีภายในไม่กี่มิลลิวินาที ทำให้ไม่เกิดเหตุการณ์ไฟฟ้าช็อตหรือไฟร่วมนอกตัวรถจนเป็นอันตรายต่อผู้โดยสาร
แม้ไฟฟ้าจะไม่ช็อต แต่หากน้ำเค็มหรือน้ำโคลนเข้าไปภายในแพ็กแบตเตอรี่ เซลล์แบตเตอรี่จะเกิดการกัดกร่อนอย่างรุนแรง ซึ่งในทางประกันภัยและศูนย์บริการมักประเมินเป็น "ความเสียหายสิ้นเชิง" ที่ต้องเปลี่ยนแบตเตอรี่ยกแพ็ก
ระดับความลึกในการขับลุยน้ำอย่างปลอดภัย
10-20 ซม. (ระดับครึ่งล้อ): ขับผ่านได้ปลอดภัย ใช้ความเร็วต่ำ
30-40 ซม. (ระดับชายล่างประตู): ระดับเตือนภัย! เสี่ยงน้ำซึมเข้าห้องโดยสารทำลายระบบ 12V
50 ซม. ขึ้นไป (ท่วมมิดล้อ/ฝากระโปรง): ห้ามขับลุยเด็ดขาด เสี่ยงรถลอยและระบบเสียหายหนัก
ตัวอย่างรถยนต์ไฟฟ้า EV ในไทย และมาตรฐาน IP ของแบตเตอรี่
BYD Atto 3 / Dolphin / Seal ใช้มาตรฐาน IP67 / IP68 (ผ่านการทดสอบมาตรฐานสูง) ลุยน้ำได้ 30-40 ซม.
NETA V / NETA V-II ใช้มาตรฐาน IP68 ลุยน้ำได้ 30 ซม.
ORA Good Cat ใช้มาตรฐาน IP67 / IP68 ลุยน้ำได้ 30-40 ซม.
MG4 Electric / MG ZS EV ใช้มาตรฐาน IP68 / IP67 ลุยน้ำได้ 30 ซม.
Deepal S07 / L07 ใช้มาตรฐานIP68 ลุยน้ำได้ 30-40 ซม.
Tesla Model 3 / Model Y ใช้มาตรฐาน IP67ลุยน้ำได้ 30 ซม.
ผู้ใช้รถ EV ควรให้ความสำคัญกับ ประกันภัยรถยนต์ชั้น 1 ที่ครอบคลุมความเสียหายจากน้ำท่วมอย่างครอบคลุม (รวมถึงแบตเตอรี่ 100%)
หากปฏิเสธไม่ได้ว่าต้องขับลุยน้ำท่วมขัง ให้ปิดระบบเครื่องปรับอากาศ ใช้ความเร็วต่ำคงที่ ไม่สร้างคลื่นน้ำ และรีบนำรถเข้าตรวจเช็กสภาพซีลกันน้ำใต้ท้องรถทันทีหลังจากผ่านจุดน้ำท่วม เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหาย