เสนาบดีสยาม สมัย ร.3 ไม่เชื่อกองทัพอังกฤษชนะพม่าได้ บอกเป็นความคิดเพ้อฝัน!

รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว “อังกฤษ” รุกคืบเข้ามาในภูมิภาคนี้ แต่ “เสนาบดีสยาม” ไม่เชื่อว่า “อังกฤษ” จะมีแสนยานุภาพมากพอที่จะเอาชนะ “พม่า” ได้

“วันรุ่งขึ้นคือวันที่ 5 ธันวาคม ในเวลาบ่าย ข้าพเจ้าได้พบกับท่านพระคลัง และได้พูดจากันเป็นเวลานาน พระคลังได้ถามข้าพเจ้าเกี่ยวกับคำแปลภาษาสยามของจดหมายจากท่านผู้สำเร็จราชการ ซึ่งข้าพเจ้าได้มอบให้ไปถวายแล้วนั้น ท่านพระคลังได้ถามข้าพเจ้ามากมายและได้ให้จดคำตอบหลายข้อของข้าพเจ้าเป็นลายลักษณ์อักษรโดยเฉพาะในเรื่องเกี่ยวกับสถานการณ์และรายชื่อหัวเมืองพม่าที่กองทัพฝ่ายเรายึดครองได้ ซึ่งชื่อเหล่านี้ในภาษาสยามดูจะออกเสียงให้ถูกต้องชัดเจนไม่ได้

ท่านพระคลังดูเหมือนจะไม่เชื่อข่าวเกี่ยวกับชัยชนะของกองทัพอังกฤษ ซึ่งท่านคิดว่าคงเป็นชัยชนะชั่วคราว และท่านเห็นว่าการที่กองทัพเราหวังจะเข้ายึดครองอังวะ (Ava) หรือจะเอาชนะพวกพม่าให้ได้นั้นเป็นความคิดเพ้อฝันมากกว่า”

ทั้งหมดคือข้อความของ ร้อยเอก เฮนรี เบอร์นีย์ ทูตประจำราชสำนักพระเจ้ากรุงสยาม กล่าวในจดหมายรายงานถึงอาร์. ฟูลเลอร์ตัน เอสไควร์ ผู้ว่าราชการ ฯลฯ เกาะปรินซ์ ออฟ เวลส์ (เกาะปีนัง) ลงวันที่ 22 ธันวาคม 1825 (พ.ศ. 2368) เนื้อความว่า เสนาบดีสยามไม่เชื่อว่าอังกฤษจะเอาชนะพม่า

กองทัพอังกฤษโจมตีนครย่างกุ้งในปี 1824 (ภาพเขียนในสมัยศตวรรษที่ 19 โดย J. Moore [Public domain], via Wikimedia Commons)

สงครามระหว่างอังกฤษและพม่า ครั้งที่ 1 เกิดขึ้นระหว่างปี 1824-1826 (พ.ศ. 2367-2369) เริ่มต้นจากความขัดแย้งบริเวณชายแดนเขตยะไข่ทางตะวันตกของพม่า กับเขตจิตตะกองที่อยู่ในความยึดครองของอังกฤษ เนื่องจากชาวยะไข่บางส่วนที่ลี้ภัยไปอยู่ในพื้นที่ยึดครองของอังกฤษหลังพม่ายึดครองอาณาจักรของตนได้ในช่วงปลายศตวรรษที่ 18 พยายามโจมตีกองทัพพม่าเพื่อกอบกู้เมืองคืน ทำให้กองทัพพม่าตอบโต้โจมตีกลุ่มชาวยะไข่ลึกเข้าไปถึงเขตเบงกอลอยู่หลายครั้ง เป็นเหตุให้อังกฤษอ้างได้ว่าตนถูกรุกราน จึงใช้กำลังโต้กลับ และสามารถใช้กองเรือยึดย่างกุ้งได้โดยแทบไม่ต้องใช้กำลังทหารในปี 1824

แต่พม่าไม่ยอมแพ้ง่ายๆ ก่อนพม่าจะสูญเสียนายพลคนสำคัญ (บัณฑุละ, Bandula) ภายหลังจึงยอมทำสนธิสัญญาแห่งยันดาโบ (Treaty of Yandabo) ในเดือนกุมภาพันธ์ 1826 เพื่อยุติสงครามระหว่างอังกฤษกับพม่าในยกแรก

ต่อมาเกิดสงครามระหว่างอังกฤษและพม่าขึ้นอีก กระทั่งท้ายที่สุดพม่าก็ต้องสูญเสียเอกราชให้อังกฤษ

อ่านเพิ่มเติม :

• สิ้นชาติสูญเอกราช “พม่าเสียเมือง” เมื่อทูตพม่าปรับทุกข์กับทูตไทย ณ ปารีส
• ไทย-พม่า กับความสัมพันธ์ด้าน “นาฏกรรม” ที่หยิบยืมกันไปมา

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

สาวิตรี สุวรรณสถิตย์, ผู้แปล. เอกสารเฮนรี เบอร์นีย์ เล่ม 1. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2551

“Anglo-Burnese Wars.” Encyclopedia Britannica. Encyclopædia Britannica, inc. 16 Mar. 1999. Web. 19 Apr. 2017 https://global.britannica.com/topic/Anglo-Burmese-Wars

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 22 ธันวาคม 2561

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : เสนาบดีสยาม สมัย ร.3 ไม่เชื่อกองทัพอังกฤษชนะพม่าได้ บอกเป็นความคิดเพ้อฝัน!

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com