เทคนิคใช้สแลน พรางแสงในแปลงผัก

ก่อนที่จะผันตัวเองมาเป็นเกษตรกร คุณสงบ หรือ อาจารย์สงบ เพียรทำดี เป็นผู้อำนวยการวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีศูนย์ศิลปาชีพบางไทร แต่อาจารย์มีความเชี่ยวชาญด้านสัตวบาล การทำการเกษตรจึงเป็นเรื่องที่ต้องศึกษาใหม่เช่นกัน จากแรกที่อาจารย์ทดลองปลูกที่บ้านเพียงไร่เศษ ๆ ขยายเพิ่มมาเป็น 7 ไร่ จนถึง 47 ไร่ในที่สุด และที่ดีไปกว่านั้น ผักที่อาจารย์ปลูกมีผู้มารับซื้อทั้งหมด จนบางครั้งถึงขั้นไม่พอขายเลยทีเดียว

การพรางแสงของอาจารย์สงบนั้น ใช้สแลน หน้าที่ของสแลนคือการลดทอนความเข้มแสงให้บางเบาลงเพื่อไม่ให้พืชได้รับแสงมากจนเกินไป การเลือกเปอร์เซ็นต์ในการกรองแสงของสแลนก็จะขึ้นอยู่กับชนิดของพืช กับช่วงอายุของพืชที่เราปลูก เช่น ในช่วงของการเพาะเมล็ด จนถึงช่วงอนุบาลกล้าก็ต้องใช้การกรองแสงมากหน่อยประมาณ 70% ถึง 80% เมื่อต้นกล้ามีอายุมากขึ้น จนสามารถย้ายลงแปลงเพาะปลูกได้นั้น ปริมาณแสงที่ได้รับก็ต้องเพิ่มขึ้น อาจจะใช้กรองแสงแค่ประมาณ 50% ถึง 60% ก็เพียงพอต่อความต้องการของพืช และหากว่าชนิดพืชที่ปลูกนั้น เป็นพืชจำพวกที่ไม่ชอบแสงจัด ต้องการร่มเงา เช่น กล้วยไม้ พืชกลุ่มนี้ไม่ต้องการแสงปริมาณมาก ๆ เพราะฉะนั้นก็ต้องใช้กรองแสงในปริมาณที่สูงขึ้นซัก 80% กำลังดี

การพรางแสงของอาจารย์สงบนั้น อาจารย์ใช้แสลนคุม เพื่อช่วยด้านต่างๆ ดังนี้
- เวลาเราย้ายกล้าในถาดเอาลงไปปลูก ถ้าเราช่วยพรางแสงให้เขาสักวันสองวันเขาจะฟื้นตัวไว
- ถ้าฝนมาแรง และผักของเราที่ใบใหญ่ ๆ บางทีฝนมา ลมมา มันก็ช้ำ ใบสะดุด ใบทะลุ แสลนจะเป็นตัวช่วยลดแรงดัน ความเสียหายก็จะน้อยลง เพราะฉะนั้นตรงนี้เราจะเห็นว่าในเกษตรกรทั่วไป เวลาพายุเข้า มรสุมเข้าสักวันสองวันนี่ อีกห้าหกวันราคาผักจะขึ้นเลย เพราะเกษตรกรบ้านเราเค้าไม่สามารถจะลงทุนเรื่องนี้ได้ เพราะฉะนั้นผักสดที่จะตัดได้วันรุ่งขึ้นเสียหายหมด ตัวอย่างที่เห็นชัด ๆ เลย คือผักกาดหอมนั้นเสียหายง่าย ใบบาง เพราะฉะนั้นแสลนจะช่วยได้เยอะ อีกชนิดคือผักสลัด ถ้าเขาโดนแสงเยอะ ๆ เขาจะขม โดยเฉพาะหน้าร้อนนี่เขาจะขม เราต้องพรางแสงให้เขานิดหนึ่ง ถามว่าขมไหมมันก็ขมแต่ขมน้อยกว่า แต่สีมันจะไม่สวย สีมันจะไม่จัดจ้าน แต่ถ้าแดดจัดสีของเขาอย่างผักสีแดงมันจะเข้มมาก แต่ถ้าเค้าโดนแดดน้อยลง สีเค้าจะไม่ค่อยจัดจ้าน ส่วนลำต้นเขาจะวิ่งหาแสง ส่วนหน้าหนาว ผักจะรัดแน่น มีผลตอนขาย ในขณะที่ผักน้ำหนักเท่ากัน แต่ด้วยความที่ผักรัดแน่น ทำให้ดูขนาดเล็ก ถ้าเทียบกับอีกอันดูใหญ่ ใบแผ่ ผู้รับซื้อจะดูว่าไม่แพง ได้เยอะ น่าซื้อกว่า เพราะฉะนั้นต้องดูแลเขาตลอดเวลา ไม่ว่าจะเป็นเรื่องแสง เรื่องน้ำ เรื่องสารอาหาร เรื่องอะไรต่าง ๆ พวกนี้ คนปลูกต้องดูแล
 

ในช่วงที่เริ่มปลูกใหม่ ให้ใช้ซาแรนสีดำ 60 เปอร์เซ็นต์ช่วยพรางแสง ผักที่เกิดใหม่จะเสียหายน้อยลง คลุมให้พอตั้งตัวได้ก็เริ่มเปิด วิธีเปิด ให้เปิดวันเว้นวัน ไม่ใช่เปิดหมด 100 เปอร์เซ็นต์