ย้อนคำตัดสิน “พลิกการเมือง” ศาลรัฐธรรมนูญไทย นับแต่ปี 2562

นี่เป็นอีกครั้งที่ศาลรัฐธรรมนูญไทย สะเทือนการเมืองไทย ด้วยการรับคำร้องกรณีถอดถอนนายกรัฐมนตรีแพทองธาร ชินวัตร ปมคลิปเสียงกับสมเด็จฮุน เซน และมีมติ 7 ต่อ 2 ให้แพทองธาร ยุติการปฏิบัติหน้าที่

ในประวัติศาสตร์การเมืองไทย “ตุลาการรัฐธรรมนูญ” มีมาตั้งแต่ปี 2489 ก่อนปี 2540 จะเปลี่ยนชื่อเป็น ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ โดยมีอำนาจตุลาการ ดูแลพิทักษ์กฎหมายรัฐธรรมนูญ

ซึ่งการสรรหา มีที่มาหลากหลาย และจำนวน แต่ละฉบับไม่เท่ากัน

ชุดปัจจุบัน ปี 2560 มี 9 คน มีที่มาดังนี้

- ศาลฎีกา 3 คน

- ศาลปกครองสูงสุด 2 คน

- ผู้ทรงคุณวุฒินิติศาสตร์และรัฐศาสตร์ 2 คน

- ผู้ทรงคุณวุฒิจากข้าราชการระดับสูง 2 คน

แต่ละท่าน ดำรงตำแหน่งได้ 7 ปี และต้องผ่านการเห็นชอบจาก สว. (ชุดที่แต่งตั้งในยุค คสช.) ก่อนนำเสนอทูลเกล้าฯ แต่งตั้งมาทำหน้าที่ในช่วงสิบปีที่ผ่านมา

ต้องยอมรับว่า ศาลรัฐธรรมนูญ ล้วนมีบทบาทสำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองใหญ่ ๆ ของประเทศไทยมาหลายต่อหลายครั้ง

โดยในปี 2567 ปีเดียว ให้การวินิจฉัยและตัดสิน สะเทือนการเมืองไปแล้ว ถึง 4 ครั้ง คือ

24 ม.ค. 2567 : มติ 8 ต่อ 1 ชี้ พิธา “ถือหุ้นไอทีวี” ไม่พ้น สส. เพราะไอทีวี ไม่ถือเป็นสื่อ

31 ม.ค. 2567 : มติเอกฉันทร์ พิธา-ก้าวไกล แก้ ม.112 เป็นการ “ล้มล้างการปกครอง” และสั่งเลิกแก้ไขมาตรา 112

7 สิงหาคม 2567 : มติเอกฉันทร์ (9 ต่อ 0) ยุบพรรคก้าวไกล-ตัดสิทธิ กก.บห. 10 ปี

ในคดี “ล้มล้างการปกครอง” กรณีพยายามแก้ไขมาตรา 112

14 สิงหาคม 2567 : เศรษฐา ทวีสิน พ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี จากการแต่งตั้งบุคคลที่ขาดคุณสมบัติรัฐมนตรี ทั้งที่ควรรู้อยู่แล้ว จึงเข้าข่ายขาดความซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์ จนคุณสมบัติความเป็นรัฐมนตรีนั้นสิ้นสุดลง

ศาลรัฐธรรมนูญชุดนี้ ยุบพรรคการเมืองไป 3 พรรคแล้ว คือ พรรคก้าวไกล (2567) พรรคอนาคตใหม่ (2563) และพรรคไทยรักษาชาติ (2562)

แต่หากเป็นการวินิจฉัยเกี่ยวพันกับ พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ศาลรัฐธรรมนูญ มีคำวินิจฉัยให้เป็นคุณมาตลอด ไม่ว่าจะ คำวินิจฉัยกรณี ความเป็นนายกรัฐมนตรีของ พล.อ.ประยุทธ์ ยังไม่สิ้นสุดลง เพราะดำรงตำแหน่งยังไม่ครบ 8 ปี (2565) และ ไม่มีลักษณะต้องห้ามเป็นนายกฯ เพราะหัวหน้า คสช. "ไม่ถือว่าเป็นเจ้าหน้าที่อื่นของรัฐ" (ก.ย. 2562)

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• "กรุงศรีฯ" ประเมิน "นายกฯ" หยุดปฏิบัติหน้าที่ ไม่กระทบเศรษฐกิจ คงเป้า GDP โต 1.5-2.1%
• แพทองธาร ยังถวายสัตย์ได้หรือไม่ หลังถูกสั่งหยุดปฏิบัติหน้าที่นายกฯ?
• ฉากทัศน์การเมืองไทยหลัง “แพทองธาร” หยุดปฏิบัติหน้าที่
• “แพทองธาร” ขอโทษคนไทย พร้อมน้อมรับคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญสั่งหยุดปฏิบัติหน้าที่
• “สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ” เตรียมปฏิบัติหน้าที่รักษาการนายกรัฐมนตรี