6 วิธีเช็คสุขภาพไทรอยด์ด้วยตัวเองแบบไม่ต้องพึ่งหมอทุกเดือน
สาว ๆ รู้ไหมคะว่าไทรอยด์ คือ ตัวการที่ทำให้เราน้ำหนักขึ้นง่าย เหนื่อยง่าย หงุดหงิดเก่ง หรือผมร่วงแบบไร้สาเหตุ ถ้าปล่อยไว้โดยไม่ใส่ใจ มีสิทธิ์สุขภาพรวนไปทั้งระบบ แต่ไม่ต้องกังวล! วันนี้เรามี 6 วิธีเช็คสุขภาพไทรอยด์ง่าย ๆ ที่ทำได้เองที่บ้านมาแนะนำกันค่ะ
เช็กเลย 6 สัญญาณเตือนไทรอยด์ผิดปกติ
1.สังเกตการเปลี่ยนแปลงของอารมณ์และระดับพลังงาน
คุณผู้หญิงเคยรู้สึกว่าตัวเองเหนื่อยง่ายกว่าปกติ ไหมคะ? หรือมีอารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย วิตกกังวล หรือซึมเศร้า โดยไม่มีสาเหตุที่ชัดเจน นี่อาจเป็นสัญญาณแรก ๆ ของไทรอยด์ที่ทำงานผิดปกติได้ค่ะ ถ้าไทรอยด์ทำงานมากเกินไป (ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ) คุณอาจจะรู้สึกกระสับกระส่าย วิตกกังวล หงุดหงิดง่าย หัวใจเต้นเร็ว มือสั่น นอนไม่หลับ หรือถ้าไทรอยด์ทำงานน้อยเกินไป (ภาวะพร่องฮอร์โมนไทรอยด์) คุณอาจจะรู้สึกอ่อนเพลียตลอดเวลา ไม่มีแรง เฉื่อยชา ขาดสมาธิ ซึมเศร้า การจดจำแย่ลง ลองสังเกตตัวเองดูนะคะว่ามีอาการเหล่านี้ต่อเนื่องหรือไม่ ถ้ามี ควรจดบันทึกไว้เพื่อแจ้งแพทย์เมื่อไปตรวจค่ะ
2.สังเกตการเปลี่ยนแปลงของน้ำหนักตัว
น้ำหนักตัวก็เป็นอีกหนึ่งสัญญาณสำคัญที่บ่งบอกถึงสุขภาพของไทรอยด์ได้ค่ะ ถ้าไทรอยด์ทำงานมากเกินไป คุณอาจจะสังเกตว่าน้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็วผิดปกติ แม้จะทานอาหารเยอะกว่าเดิม เพราะระบบเผาผลาญในร่างกายจะทำงานเร็วขึ้นมาก แต่ถ้าไทรอยด์ทำงานน้อยเกินไป คุณอาจจะรู้สึกว่าน้ำหนักขึ้นง่ายผิดปกติ แม้จะทานน้อยลงหรือควบคุมอาหารแล้วก็ตาม เพราะระบบเผาผลาญในร่างกายจะทำงานช้าลง ทำให้ร่างกายสะสมไขมันได้ง่ายขึ้น จึงควรลองชั่งน้ำหนักตัวเองเป็นประจำทุกสัปดาห์ เพื่อสังเกตการเปลี่ยนแปลงที่ผิดปกติไป
3.ตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของผิวหนัง ผม และเล็บ
ไทรอยด์มีผลต่อสุขภาพผิวหนัง ผม และเล็บของเราโดยตรง ถ้าไทรอยด์ทำงานมากเกินไป คุณอาจจะสังเกตว่าผิวชื้น เหงื่อออกง่าย ผมบางลง หรือผมร่วงเยอะผิดปกติ เล็บเปราะและฉีกหักง่าย หรือถ้าไทรอยด์ทำงานน้อยเกินไป คุณอาจจะสังเกตว่าผิวแห้งมาก หยาบกร้าน ผมแห้งเสีย ผมร่วง ผมเปราะบาง หรือเล็บเปราะฉีกง่ายเช่นกัน ลองสังเกตการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ดูนะคะ เพราะเป็นสัญญาณที่เห็นได้ชัดเจนมาก ๆ ค่ะ
4.สังเกตการเปลี่ยนแปลงของระบบขับถ่าย
ระบบขับถ่ายก็เป็นอีกส่วนหนึ่งที่ได้รับผลกระทบจากฮอร์โมนไทรอยด์ ถ้าไทรอยด์ทำงานมากเกินไป คุณอาจจะมีอาการท้องเสียบ่อยขึ้น ถ่ายบ่อยกว่าปกติ แต่ถ้าไทรอยด์ทำงานน้อยเกินไป คุณอาจจะมีอาการท้องผูกเรื้อรัง ขับถ่ายยากขึ้น ท้องอืดบ่อย ๆ หากระบบขับถ่ายของคุณเปลี่ยนไปจากเดิมมากและต่อเนื่อง ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจดูอาการให้แน่ชัด
5.คลำหาความผิดปกติบริเวณลำคอ
วิธีนี้เป็นวิธีที่สำคัญมาก ๆ และทุกคนสามารถทำได้ด้วยตัวเอง โดยการยืนหน้ากระจก เงยหน้าขึ้นเล็กน้อย จิบน้ำแล้วกลืนช้า ๆ สังเกตบริเวณลำคอส่วนล่าง เหนือกระดูกไหปลาร้าและใต้ลูกกระเดือกว่ามีก้อนนูน บวมโต หรือไม่เรียบหรือไม่ ลองคลำเบา ๆ ด้วยปลายนิ้ว หากพบความผิดปกติ เช่น มีก้อน แข็ง หรือมีอาการเจ็บเมื่อคลำ ควรรีบไปพบแพทย์ทันทีค่ะ แต่อย่าพยายามคลำหรือบีบแรงนะคะ แค่สังเกตและคลำเบา ๆ ก็เพียงพอ
6.ตรวจวัดอุณหภูมิร่างกายพื้นฐานตอนเช้า
วิธีนี้เป็นวิธีที่นิยมในกลุ่มคนที่ศึกษาเรื่องฮอร์โมนด้วยตัวเอง โดยก่อนลุกจากเตียงตอนเช้า ให้วัดอุณหภูมิร่างกายบริเวณรักแร้ด้วยปรอทวัดไข้ดิจิทัล (วัดนาน 10 นาที) ทำติดต่อกัน 5 วัน หากอุณหภูมิเฉลี่ยต่ำกว่า 36.5 องศาเซลเซียสอย่างต่อเนื่อง อาจบ่งชี้ถึงภาวะพร่องฮอร์โมนไทรอยด์ได้ค่ะ วิธีนี้เป็นเพียงการประเมินเบื้องต้นเท่านั้น ไม่สามารถใช้ในการวินิจฉัยโรคได้ ภาวะไทรอยด์เป็นพิษบางรายก็อาจมีอุณหภูมิปกติหรือสูงขึ้นเล็กน้อย ควรปรึกษาแพทย์เพื่อการวินิจฉัยที่แม่นยำนะคะ
การดูแลสุขภาพไทรอยด์เป็นสิ่งสำคัญที่เราไม่ควรมองข้ามเลยนะคะ การรู้จักสังเกตสัญญาณเตือนต่าง ๆ ที่ร่างกายส่งมาให้ จะช่วยให้เราสามารถป้องกันและรับมือกับปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ หากคุณผู้หญิงลองเช็คตัวเองแล้วพบว่ามีอาการเหล่านี้หลายข้อ หรือรู้สึกกังวลใจ อย่าลังเลที่จะไปปรึกษาแพทย์ เพื่อตรวจเลือดและวินิจฉัยอย่างละเอียดนะคะ เพราะการดูแลสุขภาพตัวเองอย่างสม่ำเสมอ คือก้าวแรกสู่การมีชีวิตที่ยืนยาวและมีความสุขค่ะ