“จอมพล ป. พิบูลสงคราม” เมื่ออยู่ใน “ห้องขัง” ต้องเผชิญกับอะไรบ้าง?
จอมพล ป. พิบูลสงคราม เมื่ออยู่ในห้องขัง ต้องเผชิญกับอะไรบ้าง?
“จอมพล ป. พิบูลสงคราม”เป็นนายกฯ ไทยคนแรกที่ติดคุก ในข้อหา “อาชญากรสงคราม” หลังพบว่ามีพฤติกรรมเข้าข้างญี่ปุ่น ให้ญี่ปุ่นเคลื่อนทัพเข้าไทย และให้ไทยเข้าร่วมสงครามกับญี่ปุ่น
หลังจากถูกจับ จอมพล ป. ถูกขังในห้องพิเศษสันติบาล ต่อมาก็ถูกย้ายไป “โรงพักศาลาแดง”
ชีวิตจากจุดสูงสุดมาจนถึงวันที่ต้องเข้าไปอยู่ในห้องขังของ “จอมพล ป. พิบูลสงคราม” เป็นอย่างไร ศิลปวัฒนธรรมจะหยิบยกจากหนังสือ“ความนึกในกรงขัง”ของสังข์ พัธโนทัย อดีตที่ปรึกษาคนสนิทของจอมพล ป. ที่ถูกจับไปขังด้วยเหตุผลเช่นเดียวกัน และต่อมาได้ย้ายไปอยู่โรงพักศาลาแดง ด้วยเหตุผลที่ว่า “จอมพล ป. อยากมีเพื่อน” มาให้ทุกคนได้ทราบ
สังข์ เล่าว่า ตอนเจอหน้าจอมพล ป. ครั้งแรก หน้าตาของท่านอิดโรย เหมือนกับอดนอน คาดว่าเป็นเพราะต้องอยู่คนเดียว และความเงียบเหงาก็ทำให้ท่านกลุ้มใจ เหมือนกับเรา ๆ ที่ถูกจับมา จนทำให้นอนไม่หลับ
ห้องของจอมพล ป. จะอยู่ริมซ้ายสุด มีเจ้าหน้าที่ตำรวจสันติบาลควบคุมโดยเฉพาะ ห้องกว้างประมาณ 6 เมตร ยาวประมาณ 8 เมตร หันออกไปยังถนนวิทยุ ภายในห้องเปรอะเปื้อน มีกลิ่นอับ และเมื่อได้พิจารณาดูดี ๆ ก็พบกลิ่นไม่พึงประสงค์กว่ากลิ่นอับ นั่นคือกลิ่นที่มาจาก “ถังอุจจาระ” ที่ไม่มีฝาปิด ผสมกับกลิ่นกองขยะ ที่มีทั้งหน้าและหลังห้องขัง
กลิ่นเหล่านี้โชยตามลมมาเป็นระยะ ทำให้ในห้องมีอากาศดีเพียงแค่บางส่วนเท่านั้น
เจ้าของหนังสือถึงกับกล่าวไว้ตอนหนึ่งว่า “นึกสงสารและสลดในชาตากรรมของท่านผู้ได้นำชาติในยุคสงครามล้างผลาญของโลก แม้จะเป็นถึงจอมพลก็ถูกเอามาขังกรงตามโรงพักเหมือนกัน จัดว่าเป็นประวัติการณ์ของเมืองไทยได้เรื่องหนึ่ง”
ข้างในห้องขังมีเตียงเหล็กสำหรับนอนคนเดียว เก้าอี้นั่งเล่น 2 ตัว โต๊ะวางของ 2 โต๊ะ กระเป๋าหนังใส่เสื้อผ้า 1 ใบ เครื่องใช้ก็มีเท่าที่จำเป็น ส่วนใหญ่เป็นหนังสือเกี่ยวกับศาสนา เช่น นิบาตชาดก ปัญญาสชาดก ฯลฯ
ที่ขาดไม่ได้เลยก็คือ บุหรี่
ชีวิตประจำวันของอดีตผู้นำประเทศในเวลาต่อมาดีขึ้นกว่าตอนแรก สังข์เล่าไว้ว่า ท่านนอนได้มากขึ้นและกินได้เยอะขึ้น เนื่องจากมีคนมาอยู่เป็นเพื่อนด้วย
แต่อย่างไรแล้วก็ยังคงผ่านวันเวลาไปได้อย่างยากลำบาก ถึงนอนได้มาก ก็หลับ ๆ ตื่น ๆ เนื่องจากมีคนเข้าออกโรงพัก ไหนจะเสียงรถบรรทุก เสียงรองเท้าเดิน อยู่ตลอดเวลา
เรื่องการนอนนั้นมีข้อมูลระบุว่า จอมพล ป. จะพยายามนอนในตอนกลางวันและตอนหัวค่ำ มากกว่าตอนกลางคืน โดยนอนได้แป๊บเดียวก็ลุกขึ้นมาเดิน หรือบางทีก็ไปนั่งหลับตาที่เก้าอี้ให้ยุงกินเลือดเล่น
ในเวลาว่าง จอมพล ป. จะมานั่งที่เก้าอี้หลบกลิ่นเหม็นอยู่ข้างลูกกรง ซึ่งสังข์จะเป็นคนหาเรื่องเล่าต่าง ๆ ที่ขบขันมาเล่าให้ฟัง รวมถึงดูลายมือให้ท่านอีกด้วย ขณะเดียวกันท่านก็พูดคุยกับเขา ช่วยให้คลายเหงาในรั้วกรงด้วยเช่นกัน
แม้จะเข้ามาอยู่ในห้องขัง แต่ท่าทางของจอมพล ป. ก็ยังคงสงบเสงี่ยม เยือกเย็น และรอบคอบ
สังข์เล่าว่า เรื่องรอบคอบนี้ เคยมีครั้งหนึ่งท่านรู้สึกเหมือนอาจถูกรมด้วยไอพิษ จึงรีบแจ้งอาการให้เจ้าหน้าที่ที่ควบคุมทราบเป็นหลักฐาน ทั้งยังบันทึกเรื่องนี้เอาไว้ตามหนังสือที่ท่านอ่าน บันทึกไว้ที่กระเป๋าเดินทาง เผื่อหากเกิดอะไรขึ้นก็จะเป็นหลักฐานได้ว่า ท่านไม่ได้ทำอัตวินิบาตกรรม แต่เป็นเหตุจากภายนอก
ท่านเป็นคนเกรงใจคนอื่นมากยิ่งขึ้น เมื่อคนที่จ้างมาทำความสะอาดห้อง ท่านก็จะขอให้เขาทำแค่พอประมาณ งานทั่วไปในห้อง ท่านจะเลือกทำเองเสียหมด ไม่เหมือนกับคนที่เคยได้รับความสบายมาเลยแม้แต่น้อย
เจ้าของหนังสือเล่าต่อไปว่า เขาเคยพยายามช่วยจอมพล ป. ในเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ แต่ท่านกลับบอกว่า ไม่จำเป็นต้องห่วงอะไร เพราะเป็นทหาร ผ่านความลำบากต่าง ๆ มาแล้วมากมาย
อีกเรื่องหนึ่งที่น่าสนใจ ปรากฏอยู่ในหนังสือเล่มเดิมระหว่างที่จอมพล ป. และสังข์ อยู่ในห้องขัง คือ ความสัมพันธ์ของ จอมพล ป. และภริยา คือ ท่านผู้หญิงละเอียด พิบูลสงคราม กล่าวคือ เมื่อถึงเวลากินข้าว ท่านผู้หญิงจะมาส่งข้าวให้สามีวันละ 3 เวลา แม้จอมพล ป. จะขอร้องให้ลดลงเหลือ 2 เวลา ท่านผู้หญิงก็ไม่ยอม
การมาแต่ละครั้ง ทั้งสองไม่ได้พูดคุยกัน ได้เพียงพบแบบห่าง ๆ อย่างไรก็ตามสิ่งหนึ่งที่ท่านผู้หญิงมักทำเวลามาก็คือ การขออนุญาตตำรวจเข้าไปกราบเท้าสามีทุกเวลา ตั้งแต่เช้า กลางวัน จนถึงเย็น
เรื่องนี้ท่านผู้หญิงเคยบอกกับผู้เขียนหนังสือที่หยิบยกมาให้ได้อ่านกันเอาไว้ว่า“ท่านถือว่าการเคารพบูชาสามี เป็นมงคลของหญิง”
ทั้งหมดนี้เป็นประสบการณ์ในช่วงชีวิตหนึ่งของ “จอมพล ป. พิบูลสงคราม” ผ่านมุมมองของ สังข์ พัธโนทัย ที่เขาเคยพบเห็น ซึ่งหลายคนคงไม่เคยทราบมาก่อนอย่างแน่นอน
อ่านเพิ่มเติม :
- จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกฯ ไทยคนแรกที่ติดคุก ข้อหา “อาชญากรสงคราม”
- บันทึกเหตุการณ์ ลอบสังหารจอมพล ป. กระสุน-ยาพิษ ไม่ระคาย “จอมพลกระดูกเหล็ก”
- นโยบายจอมพล ป. ให้ผู้หญิงเป็นทหาร พร้อมตั้งค่ายทหารหญิง กรมทหารหญิง
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
อ้างอิง :
สังข์ พัธโนทัย, 2458-2529. ความนึกในกรงขัง. [ม.ป.ท.]:หนังสือพิมพ์เสถียรภาพ, 2499. สืบค้นเมื่อวันที่10 กันยายน 2568. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:147347.
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 10 กันยายน 2568
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “จอมพล ป. พิบูลสงคราม” เมื่ออยู่ใน “ห้องขัง” ต้องเผชิญกับอะไรบ้าง?
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com