ศุกร์ (สุข) ละวัด ขอพรพระศรีอริยเมตไตรย ที่ ‘วัดไลย์’ ลพบุรี
The Bangkok Insight
อัพเดต 04 พ.ย. 2565 เวลา 06.52 น. • เผยแพร่ 04 พ.ย. 2565 เวลา 04.23 น. • The Bangkok Insightวัดไลย์ ตั้งอยู่ริมน้ำบางขาม ตำบลเขาสมอคอน อำเภอท่าวุ้ง จังหวัดลพบุรี เป็นวัดเก่าแก่ สร้างขึ้นตั้งแต่สมัยสุโขทัย ต่อมาในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น สมเด็จพระเจ้าบรมโกศ ทรงปฏิสังขรณ์วัดขึ้นมาใหม่
วัดแห่งนี้ มีพระวิหาร ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมแบบอยุธยาตอนต้น คือ มีลักษณะเจาะช่องผนังแทนหน้าต่าง ภายในมีพระประธานขนาดใหญ่ปางมารวิชัย ลงรักปิดทอง มีซุ้มเรือนแก้วแบบพระพุทธชินราช จังหวัดพิษณุโลก ด้านหน้า และด้านหลังของพระวิหารมีลายปูนปั้นเรื่องทศชาติ และเรื่องปฐมสมโพธิ ซึ่งนับว่าเป็นภาพประติมากรรมฝาผนังขนาดใหญ่ที่มีความสำคัญยิ่งชิ้นหนึ่งของชาติ
ความเป็นมาของวัดไลย์ เกี่ยวข้องกับความเชื่อเรื่อง "ศาสนาพระศรีอาริย์" โดยพุทธศาสนิกชนเชื่อว่า พระศรีอาริย์จะได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าพระองค์ต่อไป หลังจากศาสนาของพระสมณโคดมเดินทางมาครบ 5,000 ปี
ตามตำนานโบราณเชื่อว่า ครั้งหนึ่งพระศรีอาริย์ได้จุติเป็นมนุษย์ และบวชเป็นพระภิกษุที่วัดไลย์ เมื่อมรณภาพ อัฐิธาตุเปลี่ยนเป็นทองแดง ชาวบ้านวัดไลย์จึงหล่อรูปพระศรีอาริย์ขึ้นเพื่อบูชาจวบจนปัจจุบัน
ที่วัดไลย์ มีรูปหล่อ พระศรีอริยเมตไตรย หรือ พระศรีอาริย์ ซึ่งถือเป็นปูชนียวัตถุสำคัญของทางวัด สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นตั้งแต่แรกตั้งกรุงศรีอยุธยา หรือในสมัยสุโขทัย เป็นการหล่อแบบพุทธสาวก ศีรษะโล้น ไม่มีเปลวรัศมี ลักษณะคล้ายมนุษย์สามัญ นั่งขัดสมาธิคล้ายปางมารวิชัย ทำจากสำริด ลงรักปิดทอง
โดยเชื่อว่า ถูกสร้างขึ้นเป็นตัวแทนองค์พระศรีอริยเมตไตรยองค์เดิม ที่สร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าปราสาททอง และอยู่ในวิหารที่ถูกไฟใหม้ และรัชกาลที่ 5 โปรดฯ ให้พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐวรการ ซ่อมสร้างขึ้นใหม่
ศรัทธาอันแรงกล้า ที่มีต่อศาสนาพระศรีอาริย์ สะท้อนผ่านการสืบสานประเพณีชักพระรูปหล่อพระศรีอาริย์ หรือที่เรียกกันว่า "ประเพณีชักพระทางน้ำ" ซึ่งแต่เดิมนั้น จะจัดขึ้นในวันแรม 5 ค่ำ เดือน 11 เริ่มต้นขบวนชักพระจากวัดไลย์ ในเขตอำเภอท่าวุ้ง ไปยังวัดมหาสอน เขตอำเภอบ้านหมี่ และวนกลับมายังวัดไลย์
แต่เมื่อมีการสร้างเขื่อนเจ้าพระยาขึ้น ทำให้น้ำในแม่น้ำบางขามไม่เป็นไปตามฤดูกาล ประเพณีชักพระทางน้ำจึงได้ยกเลิกไปตั้งแต่ปี 2507 ปัจจุบันเปลี่ยนเป็นเส้นทางถนนเรียบแม่น้ำบางขาม ไปทางทิศตะวันตก จนถึงวัดเทพอำไพ เขตอำเภอบ้านหมี่ จึงวนกลับ
ส่วนช่วงฤดูแล้ง ในวันขึ้น 14 ค่ำเดือน 6 ของทุกปี จะจัดขบวนชักพระจากวัดไลย์ ในเขตอำเภอท่าวุ้ง ไปถึงโรงเรียนวัดท้องคุ้ง เขตอำเภอบ้านหมี่ จึงวนกลับ มีพุทธศาสนิกชนหลั่งไหลมาจากทุกสารทิศ เพื่อมาสักการะและขอพรจากพระศรีอาริย์ ด้วยเชื่อว่าบุญกุศลจะได้นำพาพวกเขามาพบศาสนาพระศรีอาริย์ในอนาคตกาล
สถานที่น่าสนใจภายในวัดไลย์ ยังรวมถึง พระวิหารเก้าห้อง เป็นวิหารที่ประกอบไปด้วยงานศิลปกรรมอันล้ำค่า ทอดถึงภูมิปัญญาไทย ตัววิหารกว้าง 13 เมตร ยาว 29 เมตร มีประตูเข้าออก 4 ประตู นับเป็นวิหารที่มีขนาดใหญ่ มีภาพปูนปั้นเรื่องทศชาติ และปฐมสมโพธิที่ผนังด้านหน้า และด้านหลัง
มีข้อสันนิษฐานว่าพระวิหารหลังนี้สร้างขึ้นในสมัยสุโขทัย มีอายุอยู่ในราว 800-900 ปีเศษ ภายในประดิษฐานพระพุทธรูป สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น หน้าตักขนาด 3.8 เมตร เป็นวิหารทรงยาว ฐานรับตัวอาคารทำเป็นบัวคว่ำชั้นเดียว ไม่มีหน้าต่าง แต่เจาะช่องลมที่ผนังทั้งสองข้าง ข้างละห้าช่อง อันเป็นความนิยมของสถาปัตยกรรมก่อนสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช
สิ่งที่น่าชมของวิหารแห่งนี้ ยังมี ลายปูนปั้น ซึ่งประดับอยู่ที่ผนังนอกวิหารทั้งด้านหน้า และด้านหลัง และมุขตอนในวิหาร เป็นลายปูนปั้นเต็มพื้นผนัง มีความงดงามและสภาพค่อนข้างสมบูรณ์
ที่ผนังด้านหน้าเป็นเรื่องพุทธประวัติและทศชาติชาดก ส่วนด้านหลังยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ บ้างว่าเป็นพุทธประวัติตอนมารผจญ บ้างก็ว่าเป็นตอนแบ่งพระบรมสารีริกธาตุแต่บางคนก็ว่าเป็นเรื่องมโหสถชาดก ที่ผนังมุขตอนในเป็นเรื่องพุทธประวัติ ตอนเจ้าชายสิทธัตถะเสด็จออกผนวช
พระประธาน เป็นพระปางสมาธิในซุ้มเรือนแก้วคล้ายพระพุทธชินราช ศิลปะอู่ทอง สังเกตได้จากพระพักตร์เป็นรูปไข่ แต่ดูเข้มแข็งบึกบึน มีไรพระศก และชายสังฆาฏิตัดตรง เดิมองค์พระเป็นหินทรายแดง แต่ปัจจุบันมีการพอกปูน และลงรักปิดทอง
วัดแห่งนี้สวยงามน่าแวะชมความงดงาม และกราบพระพระศรีอาริย์สักครั้ง
This slideshow requires JavaScript.
อ่านข่าวเพิ่มเติม