“เครื่องหวาน” ที่จัดถวายรัชกาลที่ 6 มีอะไรบ้าง พิถีพิถันขนาดไหน?

เมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เสวยพระกระยาหารคาวเป็นอันเรียบร้อยแล้ว จะต้องมี “เครื่องหวาน” ตามมาถวายไม่มีขาด

เครื่องหวาน ที่จัดถวายรัชกาลที่ 6 มีอะไรบ้าง?

แม้รัชกาลที่ 6 จะไม่ทรงใคร่เสวยเครื่องหวานมากนัก แต่เพื่อให้ครบเครื่องคาวหวานจึงต้องถวายเครื่องหวานอยู่เสมอ

มีข้อมูลกล่าวว่าพระองค์ไม่โปรดเสวยขนมไทยดั้งเดิมมากนัก เช่น ฝอยทอง วุ้นหวานบรรจุพิมพ์ แต่สิ่งที่เสวยบ้าง คือ ผลไม้ เช่น ลูกตาลสดน้ำเชื่อม มะตูมสดกับน้ำกะทิ กระท้อนลอยแก้ว ลิ้นจี่สดกับเยลลี่ รวมถึงผลไม้แบบปอกคว้านหลากชนิด เช่น มะปราง เงาะ น้อยหน่า ซึ่งมีวิธีการทำที่พิเศษและไม่เหมือนใคร

สำหรับ ลูกตาลเชื่อมชาวห้องเครื่องหวานจะใช้แค่ตาลอ่อนเต้าเล็ก ๆ ที่มีขนาดพอดีคำเท่านั้น ใช้มีดทองเหลืองปอกเอาแต่เนื้อไม่ให้ช้ำ จากนั้นเอาใส่โถแก้ว ใส่น้ำแข็งที่ใต้ฐานรองของโหลเพื่อให้เย็นและยังคงรสชาติหวาน

ต่อมาคือ มะตูมน้ำกะทิ ใช้มะตูมสุกหอม เนื้อต้องเป็นปุยสีจำปารสหวาน ใช้ช้อนตักเป็นคำ ๆ เขี่ยเม็ดออกให้หมด บรรจุลงโถแก้ว แล้วใช้น้ำกะทิที่มีลักษณะคล้ายครีมข้น ๆ ปรุงให้มีรสเค็มลงตัวราดด้านบน

กระท้อนลอยแก้วต้องเลือกกระท้อนทับทิมอย่างดีที่มีเนื้อปุยขาว จากนั้นปอกเปลือกให้เหลือส่วนที่ฝาดหรือเปรี้ยวน้อยที่สุด เอาแต่เนื้อหวานสีขาวรอบระหว่างเม็ด ลอยลงน้ำเชื่อมอบดอกไม้ที่ปรุงรสหวานอมรสกร่อยเล็กน้อย บรรจุในโถที่แช่เย็นอย่างเดียวกัน

ส่วนเครื่องหวานที่เป็น ผลไม้ จะเน้นไปที่ความประณีตในการแกะสลักขั้นสุด

อย่างข้าวเหนียวมะม่วง มะม่วงต้องปอกให้สวยงามจนหารอยมีดแทบไม่เจอ จะฝานสองปีกออกทั้งสองแก้มผลมะม่วง ตักหัวและปลายทิ้ง ส่วนกลางจะเป็นชิ้นสี่เหลี่ยม ทำให้ซีกหนึ่งได้ประมาณ 2-3 องค์เท่านั้น ที่สำคัญคือห้ามให้มะม่วงช้ำเด็ดขาด

ถ้าเป็นมะปราง ลิ้นจี่ หรือเงาะ ก็ต้องปอกเล่นเป็นริ้วเล็ก ๆ เกลียวเสมอกันทั้งลูก คว้านเอาเม็ดออก

ส่วนน้อยหน่านั้นทำยากกว่าผลไม้ชนิดอื่น เพราะเวลาจัดถวาย จะต้องมีเปลือกสีเขียวคลุมอยู่ด้านนอกไว้อย่างแนบเนียน แต่เมื่อเอาส้อมเขี่ยออกแล้ว เนื้อน้อยหน่าต้องไม่เละแหลกจนเสียรูป ทั้งยังต้องเอาเม็ดออกให้หมด

ถือเป็นความประณีตของชาววังในอดีต ที่ปัจจุบันยากจะพบเห็น

อ่านเพิ่มเติม :

• “ปอกมะปรางแบบลูกผู้ดี” เมื่อ 100 ปีก่อน เขาปอกกันอย่างไร?
• “4 พระกระยาหารโปรด” ในรัชกาลที่ 6 มีอะไรบ้าง?
• เปิดเมนู “เครื่องว่าง” สมัยรัชกาลที่ 6 มีอะไรบ้าง?

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

วรชาติ มีชูบท. ราชสำนักรัชกาลที่ 6. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มติชน, มีนาคม 2561.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2568

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “เครื่องหวาน” ที่จัดถวายรัชกาลที่ 6 มีอะไรบ้าง พิถีพิถันขนาดไหน?

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com