“เอเชีย” ฝ่ามรสุมโลก ใครอยู่รอด ใครเจ็บหนักในปี 2025
ในปีที่ภาษี สงคราม ภัยพิบัติ และความไม่พอใจของคนรุ่นใหม่ถาโถมเข้าใส่ "เอเชีย" ใครบ้างที่มีปีเลวร้ายที่สุด และใครบ้างที่สามารถเปลี่ยนวิกฤตให้กลายเป็นโอกาส
วันที่ 24 ธันวาคม 2568 เวลา 07.58 น. สำนักข่าว CNBC รายงานว่า ปี 2025 เป็นปีที่หนักหนาอย่างยิ่ง และสำหรับหลายคนก็เข้าใจได้ดีว่าทำไมถึงอยากให้มันจบลงโดยเร็ว ตั้งแต่ผลกระทบของมาตรการภาษีของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ไปจนถึงภัยพิบัติทางธรรมชาติและฝีมือมนุษย์ทั่วเอเชีย ตั้งแต่ผู้นำหน้าใหม่ที่ทลายเพดานกระจก ไปจนถึงผู้นำหน้าเก่าที่ถูกนำตัวขึ้นศาลอาญาระหว่างประเทศ หรือแม้แต่ถูกตัดสินประหารชีวิตโดยไม่ปรากฏตัว ขีปนาวุธถูกยิงข้ามพรมแดน การก่อการร้ายในเอเชียใต้และแปซิฟิก ปัญหาคอร์รัปชันเรื้อรัง วิกฤตอสังหาริมทรัพย์ รวมถึงผู้คนจำนวนมากที่ถูกหลอก ถูกโกง และถูกบังคับใช้แรงงาน
เมื่อปี 2025 กำลังจะสิ้นสุดลง เราจึงหันกลับมามองว่า ใครบ้างที่เผชิญปีที่เลวร้าย และใครบ้างที่มีปีที่ดี
ปีที่เลวร้ายที่สุด เหยื่อแก๊งสแกมเมอร์ไซเบอร์ในเอเชีย
ปี 2025 เห็นคลื่นอาชญากรรมไซเบอร์ลูกใหญ่ถาโถมไปทั่วโลก โดยมีต้นตอมาจากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กลุ่มอาชญากรที่ดำเนินการส่วนใหญ่อยู่ในเมียนมา ลาว และกัมพูชา หลอกลวงเงินจากเหยื่อทั่วโลกไปหลายพันล้านดอลลาร์ ในโศกนาฏกรรมนี้ ผู้ก่อเหตุก็เป็นเหยื่อด้วยเช่นกัน ผู้คนหลายแสนคนถูกล่อลวงด้วยข้อเสนอการจ้างงานปลอมให้เดินทางไปยังประเทศเหล่านี้ หลายคนผ่านประเทศไทย ก่อนจะถูกควบคุมตัวและบังคับให้ทำงานในศูนย์สแกมเมอร์อย่างทาส
การลักพาตัวนักแสดงชาวจีน หวัง ซิง ซึ่งถูกหลอกด้วยงานแสดงปลอมและถูกบังคับให้ทำงานในขบวนการหนึ่งเมื่อเดือนมกราคม 2025 ทำให้วิกฤตนี้ได้รับความสนใจอย่างกว้างขวาง แม้แต่รัฐบาลทรัมป์ก็ยังออกมาแสดงความกังวล อัยการสหรัฐ จีนีน พีร์โร กล่าววา “ศูนย์สแกมเมอร์เหล่านี้กำลังสร้างการถ่ายโอนความมั่งคั่งครั้งใหญ่จากชนชั้นกลางอเมริกันไปสู่กระเป๋าของอาชญากรรมองค์กรจีน”
รัฐบาลที่อ่อนแอและคอร์รัปชันทำให้เครือข่ายอาชญากรรมมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์เหล่านี้ยังคงดำรงอยู่ได้ แม้จะมีความพยายามช่วยเหลือเหยื่อและปิดศูนย์ต่าง ๆ อย่างเป็นข่าวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก็ตาม
หากไม่ถูกหยุดยั้ง เครือข่ายเหล่านี้จะยิ่งซับซ้อนขึ้น โดยเริ่มใช้ AI และ deep fake เป็นเครื่องมือ เหยื่อสแกมเมอร์ไซเบอร์ที่ถูกบังคับใช้แรงงานในเอเชียจึงต้องแบกรับตำแหน่ปีที่เลวร้ายที่สุดในเอเชียอย่างน่าเศร้า พร้อมความหวังในการหลบหนีและการช่วยเหลือที่ยังริบหรี่
ปีที่เลวร้าย เหยื่อภัยพิบัติจากดิน ลม น้ำ และไฟ
ยอดผู้เสียชีวิตในหลายพื้นที่ของเอเชียดูเหมือนจะพุ่งสูงขึ้นในช่วงปลายปี ตลอดปี 2025 ผู้คนจำนวนมากตกเป็นเหยื่อของแผ่นดินไหว ไต้ฝุ่น และน้ำท่วม ซึ่งดูเหมือนจะรุนแรงขึ้นจากคอร์รัปชันหรือความไร้ประสิทธิภาพของมนุษย์
แผ่นดินไหวเมื่อวันที่ 28 มีนาคมในเมียนมาคร่าชีวิตผู้คนกว่า 3,600 ราย ทำให้ราว 200,000 คนต้องไร้ที่อยู่อาศัย และยังทำให้อาคารสูงที่กำลังก่อสร้างในกรุงเทพฯ ถล่ม คร่าชีวิตผู้คนอีกหลายสิบราย ตั้งแต่ศรีลังกา ไทย อินโดนีเซีย เวียดนาม มาเลเซีย ไปจนถึงฟิลิปปินส์ น้ำท่วม ดินถล่ม และไต้ฝุ่นส่งผลกระทบต่อผู้คนนับล้าน และคร่าชีวิตมากกว่า 1,600 คน
และยังมีไฟไหม้ปิดท้ายปี เหตุเพลิงไหม้อาคารอพาร์ตเมนต์หวังฟุกคอร์ตในไทโป ฮ่องกง สร้างภาพน่าสลดใจที่ถ่ายทอดไปทั่วโลก รายงานระบุว่า สัญญาณเตือนไฟที่ใช้การไม่ได้และวัสดุก่อสร้างที่ไม่ได้มาตรฐานมีส่วนทำให้เกิดโศกนาฏกรรม คร่าชีวิตอย่างน้อย 160 คน นับเป็นหนึ่งในเหตุไฟไหม้รุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์เมือง
ปีที่ก้ำกึ่ง การลุกฮือของ Gen Z
พร้อมด้วยมีม แฮชแท็ก คลิปสั้น และบางคนโบกธงโจรสลัดจากอนิเมะและมังงะญี่ปุ่นเรื่อง “One Piece” คนรุ่น Gen Z ที่โหยหาการเปลี่ยนแปลงมีปี 2025 ที่ทั้งสำเร็จและผิดหวังปะปนกัน เยาวชนที่เกิดระหว่างปี 1997–2012 ออกมาชุมนุมประท้วงในหลายประเทศ ทั้งเนปาล อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ มัลดีฟส์ และแม้แต่ติมอร์-เลสเต สมาชิกใหม่ของอาเซียน เพื่อต่อต้านคอร์รัปชัน ระบบอุปถัมภ์ และความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ ผลลัพธ์ออกมาหลากหลาย แต่ความอัดอั้นของคนรุ่นใหม่ดูเหมือนจะคล้ายคลึงกันทั่วเอเชีย
ชนพื้นเมืองดิจิทัลเหล่านี้สามารถโค่นรัฐบาลเนปาลได้ และเมื่อปีก่อนก็มีบทบาทสำคัญในการล้มรัฐบาลบังกลาเทศ ในประเทศอื่น ๆ มีเพียงการยอมถอยเล็กน้อย แต่เมื่อสิ้นปี คำถามยังคงอยู่ว่า Gen Z จะรักษาแรงขับเคลื่อนและเปลี่ยนการลุกฮือเหล่านี้ให้เป็นขบวนการเปลี่ยนแปลงอย่างสร้างสรรค์ได้หรือไม่
ความหวังร่วมกันคือการเกิดพลังทางการเมืองที่สามารถปฏิรูประบบที่ฝังรากลึก บรรเทาความอัดอั้นของคนรุ่นใหม่ และสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจมากขึ้น ดังคำพูดของ มังกี้ ดี. ลูฟี่ จาก “One Piece” ที่ว่า “ถ้าไม่กล้าเสี่ยง ก็ไม่มีวันสร้างอนาคตได้”
ปีที่ดี ยุทธศาสตร์เศรษฐกิจแบบไผ่ของเอเชีย
ความยืดหยุ่นปรากฏชัดทั่วเอเชีย แม้เศรษฐกิจจะชะลอตัวแต่ยังเติบโต ผู้นำหลายประเทศเลือกกลยุทธ์ที่ยืดหยุ่นดั่งไผ่ลู่ลม เพื่อรับมือภาษีวันปลดแอกของทรัมป์ ปี 2025 จึงเป็นปีที่ดีของยุทธศาสตร์เศรษฐกิจแบบไผ่ประเทศต่าง ๆ บริหารความเสี่ยงได้ดี ลดอัตราภาษีสหรัฐฯ จากข้อเสนอเดิม และปรับโครงสร้างการค้า พร้อมวางยุทธศาสตร์เศรษฐกิจใหม่
ตัวอย่างหนึ่งคือความร่วมมือด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมระหว่างอินเดีย แคนาดา และออสเตรเลีย สะท้อนศิลปะแห่งการเจรจาของประเทศเอเชีย การปรับแนวทางดังกล่าวทำให้เอเชียกำลังพัฒนายังเติบโตราว 5% ในปี 2025 ตามข้อมูลธนาคารพัฒนาเอเชีย และทำให้เอเชียยังคงเป็นภูมิภาคที่เติบโตเร็วที่สุดของโลก
ปีที่ดีที่สุด พลังอ่อนของจีน
หากเทคโนโลยีและคอนเทนต์สร้างสรรค์คือพลังอ่อนใหม่ ปีนี้พิสูจน์แล้วว่าผลิตในจีน ก็เป็นผู้เล่นระดับโลกได้เช่นกัน จีนก้าวขึ้นมาอยู่แถวหน้าเคียงข้างสหรัฐและเกาหลีใต้
ต้นปีเริ่มด้วยความประหลาดใจจากการเปิดตัว DeepSeek โมเดล AI ต้นทุนต่ำ ในโลกที่เคยหลงใหล ChatGPT ช่วงปลายปี ตุ๊กตาลาบูบู้จาก Pop Mart กลายเป็นกระแสระดับโลก ถึงขั้นปรากฏในขบวนพาเหรดวันขอบคุณพระเจ้าของ Macy’s ในนิวยอร์ก ลาบูบู้เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มตัวละคร “The Monsters” ที่สร้างโดย กาซิง ลุง ศิลปินและนักเขียนจากฮ่องกง
ตั้งแต่รถยนต์ไฟฟ้า BYD ภาพยนตร์แอนิเมชันทำเงินสูงสุดตลอดกาลอย่าง Ne Zha 2 ที่ทำรายได้กว่า 2,000 ล้านดอลลาร์ รองเท้า Li-Ning บนสนาม NBA ไปจนถึงร้าน Luckin Coffee ที่ขยายสาขาอย่างรวดเร็วทั่วเอเชียและสหรัฐฯ พลังอ่อนของจีนชัดเจนขึ้นอย่างมากในปี 2025 และสมควรได้รับตำแหน่งปีที่ดีที่สุดในเอเชีย
อ้างอิง : www.cnbc.com