รถราง ไปเที่ยวกันเถอะ!! กับการเดินทางสุดคลาสสิก 8 ประเทศทั่วโลก

รถราง หรือรถไฟฟ้ารางเบา (Tram) เป็นรูปแบบหนึ่งของระบบขนส่งสาธารณะระบบรางในเมืองโดยใช้ยานพาหนะรางเบาที่ขับเคลื่อนด้วยไฟฟ้า (LRV) โดยมีลักษณะที่มีการผสมผสานระหว่างรถราง และรถไฟใต้ดิน เน้นวิ่งบนเส้นทางเฉพาะเพื่อแก้ปัญหาการจราจรบางจุดที่ติดขัด ซึ่งมีศักยภาพอย่างมากในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วทั้งภาคการขนส่ง เพราะฉะนั้น เราจะพาท่านไปสถานที่ รถรางผ่านเส้นทางใน 8 ประเทศนี้กันเถอะ

ก่อนจะเดินทางกัน มาทำความรู้จักระบบ LRT (Light rail transit) สามารถรองรับการทำงานได้หลากหลาย ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ ในเมืองขนาดเล็ก และขนาดกลาง สถานีเหล่านี้ทำหน้าที่เป็นรากฐานของระบบขนส่งสาธารณะ ในขณะที่ในเมืองใหญ่ รถรางทำหน้าที่เป็นเส้นทางเสริมสำหรับรถไฟใต้ดิน และรถขนส่งสาธารณะประเภทอื่น ๆ

มีการวิจัยจาก UITP แสดงให้เห็นว่าในปี 2021 มี 403 เมืองทั่วโลกที่มีระบบ LRT ที่ใช้งานได้อย่างน้อยหนึ่งระบบ ซึ่งครอบคลุมการดำเนินงานทั่วโลกของ LRT ที่ยังใช้งานอยู่กว่า 16,000 กม. นอกจากนี้ ตั้งแต่ปี 2015 ความยาวทั่วโลกของโครงสร้างพื้นฐาน LRT เพิ่มขึ้นโดยเฉลี่ย 1% ทุกปี และประเทศในโซนยุโรป มีเครือข่ายรถรางมีความเข้มข้นมากที่สุดเมื่อเทียบกับภูมิภาคอื่น ๆ

ส่วนในประเทศไทย มีโครงการรถไฟฟ้ารางเบาอยู่ 3 ประเภท ได้แก่

• ระบบโมโนเรลหรือรถไฟรางเดี่ยว (Monorail) ระบบขนาดกลางที่ส่งคนไม่มาก เช่น โครงการรถไฟฟ้าสายสีชมพู
• ระบบขนส่งมวลชนนำทางอัตโนมัติ (Automated Guideway Transit; AGT) ระบบขนส่งคนอัตโนมัติ ที่ประเทศไทยมี โครงการสายสีทอง ที่ใช้ระบบนี้ และระบบรถไฟฟ้าขนส่งสำหรับสนามบินสุวรรณภูมิ
• แทรมหรือรถราง ที่เราพูดถึงเยอะหน่อยในบทความนี้ มีลักษณะคล้ายรถไฟแต่สั้นกว่า ซึ่งประเทศไทยมีการศึกษาในหัวเมืองใหญ่ เช่น เชียงใหม่ ภูเก็ต นครราชสีมา และขอนแก่น แต่ก็ยังไม่เกิดขึ้น

เพราะฉะนั้น เราไปดูบ้านเมืองอื่นกันเถอะ กับเครือข่าย รถราง ที่ใหญ่ที่สุดในโลก 8 อันดับแรกจาก 8 ประเทศนี้

8. ลอดซ์, โปแลนด์: 145 กม.

เครือข่ายรถรางเมือง ลอดซ์ ซึ่งเริ่มวิ่งในปี 1898 โดยมีรถราง 24 สายที่มีความยาวรวม 124.1 กม. และถือเป็นเครือข่ายทางรถไฟที่ใหญ่เป็นอันดับสองในโปแลนด์ มีความคลาสสิกผ่านยุคผ่านสมัยมาอย่างยาวนาน

7. ดัลลัส, สหรัฐอเมริกา: 149.9 กม.

เครือข่ายรถรางดัลลาส (Dallas Area Rapid Transit- DART) เริ่มต้นในเดือนมิถุนายน 1996 ครอบคลุมระยะทาง 149.9 กม. ถ้าเทียบประเทศอื่น ถือว่าเริ่มต้นในระยะเวลาไม่นาน โดยให้บริการ 65 สถานีใน 9 เมือง โดยมี 4 เส้นทาง ได้แก่ สายสีแดง น้ำเงิน เขียว และส้ม โดยทุกสายจะผ่านย่านใจกลางเมืองของดัลลัส ใครที่ไปอเมริกา และแวะไปที่ดัลลาส ก็ไม่ควรพลาดอย่างเด็ดขาด

6. บูดาเปสต์, ฮังการี : 174 กม.

เครือข่ายรถรางบูดาเปสต์มีระยะทาง 174 กม. โดยมี 38 สาย และจุดจอด 630 แห่ง มีรถรางให้บริการ 320 คัน ดำเนินการโดย Budapesti Közlekedési Központ (BKK) ทำหน้าที่เป็นแกนหลักของการขนส่งสาธารณะของเมือง โดยช่วยเสริมการเชื่อมโยงการคมนาคมโดยรวมระยะทาง 1,400 กม. ในบูดาเปสต์

ทั้งนี้ บูดาเปสต์มีการขนส่งเดินทางเริ่มต้นด้วย รถรางลากม้าปรากฏครั้งแรกในบูดาเปสต์ในปี 1866 หลังจากนั้น 20 ปีต่อมา รถรางไฟฟ้าขบวนแรกก็เข้ามาให้บริการ ในช่วงเดือนตุลาคม 1887

5. เวียนนา, ออสเตรีย : 176.9 กม.

เครือข่ายรถรางเวียนนามี 29 สาย และ 1,071 สถานี รวมเป็นเครือข่ายทางรถไฟยาว 176.9 กม. ด้วยการดำเนินงานเริ่มแรกในปี 1865 เครือข่ายรถรางเวียนนาปัจจุบันขนส่งผู้โดยสารได้ 293.6 ล้านคนต่อปี ทำให้เป็นเส้นทางเชื่อมโยงการคมนาคมที่สำคัญของเมือง โดยชาวเวียนนาเรียกรถรางของตนว่า “bims” ซึ่งเป็นการย่อของคำว่า “bimmeln” ซึ่งมาจากเสียงระฆังเมื่อรถรางเคลื่อนตัวออกไป

เมืองที่มีความโรแมนติกขนาดนี้การได้นั่งรถรางก็น่าจะทางเลือกที่ดีไม่น้อย

4. มิลาน, อิตาลี : 181.8 กม.

เครือข่ายรถรางมิลานมีระยะทาง 181.8 กม. ซึ่งประกอบด้วยเส้นทางในเมือง 17 สายที่วิ่งทุกวันจนถึงเที่ยงคืน เครือข่ายรถรางในมิลาน ดำเนินการโดย Azienda Trasporti Milanesi เป็นเครือข่ายรถรางที่ยาวที่สุดทั่วอิตาลี

ประวัติศาสตร์ของรถรางมิลานเริ่มต้นขึ้นเช่นเดียวกับเมืองอื่น ๆ มากมาย โดยเป็นระบบขับเคลื่อนด้วยม้าในปี 1876 ซึ่งจากข้อมูลของ Res Humana รถรางรุ่น “tram type 1928” เป็นรถรางที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังคงใช้งานอยู่ โดยมีรถราง 502 ขบวนที่ผลิตระหว่างปี 1928 ถึง 1932

3. มอสโก, รัสเซีย : 182 กม.

เมืองหลวงของรัสเซียเป็นที่ตั้งของโครงข่ายรถรางความยาว 182 กม. ซึ่งมี 40 สาย และโรงเก็บรถราง 5 แห่ง แต่ถ้าเทียบเส้นทางรถรางในมอสโกกับภูมิภาคอื่น ถือว่าเริ่มต้นช้ามาก โดยมีการเปิดให้บริการในเดือนมีนาคม 1899 ซึ่งเชื่อมระหว่างประตู Butyrka และ Petrovsky Park

ใครมีโอกาสไปเยือนมอสโกไม่ควรพลาด

2. เบอร์ลิน, เยอรมนี : 193 กม.

เครือข่ายรถรางระยะทาง 193 กม. ของเบอร์ลินประกอบด้วย 22 สาย ซึ่งให้บริการบนเครือข่ายประมาณ 800 สถานี โดยเครือข่ายรถรางในกรุงเบอร์ลินมีอายุย้อนกลับไปในปี 1865 เมื่อทางรถไฟสายแรกที่มีรถม้าสองชั้น นั่งได้ 56 คน เริ่มดำเนินการ ความต้องการรถรางเพิ่มขึ้นอันเป็นผลมาจากการอพยพที่เพิ่มขึ้นจากชนบทไปยังเบอร์ลินในช่วงยุคอุตสาหกรรม เพราะฉะนั้นการมาที่ประเทศเยอรมนี คุณไม่ควรพลาดในการนั่ง รถราง

1. เมลเบิร์น, ออสเตรเลีย : 250 กม.

เครือข่ายรถรางในเมลเบิร์น ซึ่งครอบคลุมความยาวรวม 250 กม. คิดเป็นสัดส่วนมากกว่าหนึ่งในสี่ของความยาวทั้งหมดของโครงสร้างพื้นฐานรถรางในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก โดยเครือข่ายทางคู่ประกอบด้วยรถราง 520 คัน พร้อมป้ายรถราง 1,700 ป้าย รวมถึงป้ายหยุดรถที่เข้าถึงได้ 450 ป้าย และ 23 เส้นทาง รวมถึงวงกลมเมือง

Melbourne Tramway and Omnibus Company ได้สร้างสายเคเบิลสายแรกในปี 1885 โดยเปิดตัวระบบรถรางของเมลเบิร์น จากข้อมูลของ Yarra Trams ผู้ดำเนินการรถรางในเมลเบิร์น บริการรถรางไฟฟ้าแห่งแรกของเมืองเริ่มต้นระหว่าง Box Hill และ Doncaster เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม ค.ศ. 1889

ถ้าคุณมาเมลเบิร์น คุณต้องมาขึ้นรถรางเมลเบิร์นในปัจจุบันที่มีลวดลายสีเขียว และสีเหลืองคลาสสิก โดย Metropolitan Transit Authority (MTA)

Main, Hero and Featured images: Melbourne Map Central, Wiener Linien

อ่านเรื่องราวเกี่ยวกับ ไลฟสไตล์คนเมือง ร้านอาหารเด็ดดัง แฟชั่นล่าสุด สุขภาพ และความงาม พร้อมกับ เรื่องราวทางวัฒนธรรมต่าง ๆ ได้ที่ Lifestyle Asia

References:

https://www.drt.go.th/library/
https://rail.nridigital.com/future_rail_sep23/10_largest_tram_networksThe information in this article is accurate as of the date of publication.