จากแผนที่แคมปิ้งสู่การค้นพบสำคัญ! นักดาราศาสตร์สมัครเล่นบังเอิญพบ แอ่งอุกกาบาตยักษ์อายุ 390 ล้านปี
การค้นพบทางวิทยาศาสตร์ครั้งสำคัญเกิดขึ้นอย่างไม่คาดฝัน เมื่อ ฌอแอล ลาปวงต์ (Joël Lapointe) นักดาราศาสตร์สมัครเล่น กำลังค้นหาภาพถ่ายดาวเทียมออนไลน์เพื่อวางแผนทริปแคมปิ้งในภูมิภาคโกต-นอร์ (Côte-Nord) รัฐควิเบก ประเทศแคนาดา ก่อนจะสังเกตเห็นโครงสร้างรูปวงกลมประหลาดบริเวณใกล้กับทะเลสาบมาร์ซาล (Lake Marsal) ความสงสัยนี้นำไปสู่การประสานงานกับคณะนักวิจัย และกระตุ้นให้ กอร์ดอน โอซินสกี (Gordon Osinski) นักธรณีวิทยาดาวเคราะห์จากมหาวิทยาลัยเวสเทิร์น (Western University) นำทีมออกเดินทางสำรวจภาคสนามกลางป่าลึกอย่างเข้มข้น
การเดินทางเข้าสู่พื้นที่อันห่างไกลเต็มไปด้วยความยากลำบากอย่างยิ่ง คณะสำรวจต้องนั่งเครื่องบินน้ำและลงลุยน้ำลึกกว่า 50 เมตรเพื่อเข้าสู่ฝั่ง ท่ามกลางสภาพภูมิประเทศที่เป็นบึงป่าทึบและมีแมลงชุกชุม แต่ความท้าทายนั้นก็คุ้มค่าเมื่อทีมวิจัยค้นพบ กรวยรอยแตก (Shatter Cones) ในชั้นหินอย่างกระจัดกระจาย ซึ่งเป็นโครงสร้างธรณีวิทยาพิเศษที่เกิดขึ้นได้จากแรงกดดันมหาศาลของการชนโดยวัตถุจากอวกาศเท่านั้น และเป็นหลักฐานที่ยืนยันด้วยตาเนื้อได้อย่างชัดเจนว่า โครงสร้างวงกลมขนาดใหญ่แห่งนี้คือ แอ่งอุกกาบาต (Impact Crater) โบราณ ไม่ใช่ร่องรอยของการระเบิดจากภูเขาไฟตามที่เคยเข้าใจกันในอดีต
ผลการวิเคราะห์หินชี้นำว่า อุตกาบาตลูกนี้พุ่งชนโลกเมื่อประมาณ 390 ล้านปีที่แล้ว ก่อให้เกิดโครงสร้างหลุมอุกกาบาตขนาดใหญ่ที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางกว้างถึง 25 กิโลเมตร โดยนักวิจัยได้ตั้งชื่อหลุมอุกกาบาตแห่งนี้ว่า อูฮักกาติก (Uhackatik) ตามข้อตกลงร่วมกับสภาชนเผ่าอินนูแห่งเอคัวนิตชิต (Innu Council of Ekuanitshit) นับเป็นหลุมอุกกาบาตขนาดใหญ่ที่สุดที่ถูกค้นพบบนโลก นับตั้งแต่การค้นพบหลุมอุกกาบาตไฮอาวาธา (Hiawatha) ขนาด 31 กิโลเมตร ในกรีนแลนด์ เมื่อปี พ.ศ. 2561
แม้นักวิจัยจะยืนยันต้นกำเนิดการชนได้อย่างสมบูรณ์แล้ว แต่โครงสร้างอูฮักกาติกจะได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการในการประชุมของสมาคมอุกกาบาต (Meteoritical Society) ครั้งถัดไป ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2570 ซึ่งเหตุการณ์ครั้งนี้นอกจากจะช่วยเติมเต็มข้อมูลการชนของวัตถุจากแถบดาวเคราะห์น้อย (Asteroid Belt) ในอดีตแล้ว ยังเป็นแรงบันดาลใจชั้นดีที่แสดงให้เห็นว่า ชุมชนนักดาราศาสตร์สมัครเล่นและการสังเกตสิ่งผิดปกติเพียงเล็กน้อย สามารถนำไปสู่การค้นพบทางวิทยาศาสตร์อันยิ่งใหญ่ระดับโลกได้เช่นกัน
ข้อมูลอ้างอิง: A strange circle on satellite maps turned out to be a 390-million-year-old impact crater
- NASA Earth Observatory