ย้อนรอย 37 ปี วอยเอเจอร์ 2 กับภารกิจเฉียดใกล้ดาวเนปจูน การเดินทางครั้งประวัติศาสตร์ที่ยังไม่มีใครลบสถิติ
เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2532 ยานวอยเอเจอร์ 2 (Voyager 2) ของ NASA ได้บินผ่านเฉียดใกล้ดาวเนปจูน (Neptune) ซึ่งเป็นดาวเคราะห์ลำดับที่ 8 ในระบบสุริยะสำเร็จ นับเป็นการบันทึกภาพถ่ายระยะใกล้ครั้งแรกในประวัติศาสตร์ และเป็นครั้งสุดท้ายเนื่องจากยังไม่มียานลำใดเดินทางไปถึงดาวดวงนี้อีกเลย บทสรุปของการเดินทางสำรวจดาวเคราะห์ยักษ์ทั้ง 4 ดวงอย่างดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจูน ได้สิ้นสุดลง พร้อมเปิดฉากบทใหม่ของการสำรวจจักรวาล
เอ็ด สโตน (Ed Stone) นักฟิสิกส์จากสถาบันเทคโนโลยีคาลเทค (Caltech) และนักวิทยาศาสตร์ประจำโครงการวอยเอเจอร์ตั้งแต่ พ.ศ. 2518 เปิดเผยว่า โครงการสำรวจดาวเคราะห์นี้ช่วยให้สาธารณชนเข้าใจการทำงานของวิทยาศาสตร์อย่างแท้จริง เพราะทีมงานได้เรียนรู้สิ่งใหม่ในทุกวัน ภาพที่ส่งกลับมาเผยให้เห็นดาวเคราะห์สีน้ำเงินโคบอลต์สลับแถบเมฆสีเขียวน้ำทะเล ซึ่งสีน้ำเงินบริสุทธิ์นี้เกิดจากการสะท้อนแสงของแก๊สมีเทนในชั้นบรรยากาศ อีกทั้งยังค้นพบพายุหมุนขนาดใหญ่สีเทาเข้มชื่อว่า จุดมืดใหญ่ (Great Dark Spot) คล้ายกับ จุดแดงใหญ่บนดาวพฤหัสบดี รวมถึงการค้นพบดวงจันทร์บริวารใหม่อีก 6 ดวง และวงแหวนอีก 4 ชั้น
นอกจากนี้ ทีมวิศวกรได้ปรับทิศทางและความเร็วของยานเพื่อเบี่ยงเข้าใกล้ไทรทัน (Triton) ดวงจันทร์ขนาดใหญ่ที่สุดของดาวเนปจูน การบินผ่านครั้งนั้นทำให้นักวิทยาศาสตร์พบว่าพื้นผิวของไทรทันยังมีการเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยา และมีกีเซอร์ (Geyser) หรือน้ำพุร้อนอวกาศกำลังพ่นวัตถุขึ้นสู่ท้องฟ้า แสดงให้เห็นว่ามันไม่ได้เป็นเพียงก้อนน้ำแข็งที่แน่นิ่ง แม้จะมีอุณหภูมิพื้นผิวเย็นจัดถึง -235 องศาเซลเซียส ซึ่งต่ำที่สุดเท่าที่ยานเคยตรวจวัดได้ในขณะนั้น
การเสร็จสิ้นภารกิจที่ดาวเนปจูนถือเป็นจุดเริ่มต้นของภารกิจวอยเอเจอร์ท่องอวกาศระหว่างดาว (Voyager Interstellar Mission) ซึ่งยังคงดำเนินมาอย่างต่อเนื่องยาวนานกว่า 42 ปี ยานวอยเอเจอร์ 2 และยานแฝดอย่างวอยเอเจอร์ 1 ยังคงส่งสัญญาณข้อมูลกลับมายังโลกจากขอบนอกของระบบสุริยะ ในช่วงที่บินผ่านดาวเนปจูน ยานวอยเอเจอร์ 2 อยู่ห่างจากโลกประมาณ 4,700 ล้านกิโลเมตร ปัจจุบันมันเดินทางไกลออกไปถึง 18,000 ล้านกิโลเมตร ส่วนยานวอยเอเจอร์ 1 ซึ่งมีความเร็วสูงกว่า อยู่ห่างจากโลกเราไปแล้วถึง 21,000 ล้านกิโลเมตร
ข้อมูลอ้างอิง: NASA/Anthony Greicius
- 30 Years Ago: Voyager 2’s Historic Neptune Flyby