Oil Shock อาจกลับมา? JP Morgan เตือน หากสหรัฐฯ–อิสราเอลโจมตี ‘เกาะคาร์ก’ ศูนย์ส่งออกน้ำมัน 90% ของอิหร่าน

JP Morgan ประเมินว่า โลกอาจเผชิญความผันผวนด้านพลังงานครั้งใหญ่ หากสหรัฐอเมริกาและอิสราเอลโจมตี เกาะคาร์ก (Kharg) ท่าเรือส่งออกน้ำมันที่สำคัญที่สุดของอิหร่าน

ก่อนหน้านี้ในวันที่ 7 มีนาคมที่ผ่านมา สำนักข่าว Axios เปิดเผยว่า รัฐบาลสหรัฐฯ ได้หารือถึงความเป็นไปได้ในการยึดเกาะคาร์ก ท่าเรือส่งออกน้ำมันที่ใหญ่ที่สุดถึง 90% ของอิหร่าน ไปพร้อมกับการส่งหน่วยรบพิเศษเพื่อจัดการกับแร่ยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูง (Highly Enriched Uranium)

จากรายงานดังกล่าวทำให้เกิดความกังวลว่า หากมีการโจมตีหรือยึดเกาะคาร์กขึ้นจริง โลกจะเผชิญกับวิกฤต ‘Oil Shock’ ครั้งสำคัญในประวัติศาสตร์ เพราะการส่งออกน้ำมันของอิหร่านจะหยุดชะงักทันที และสร้างแรงสั่นสะเทือนต่อตลาดพลังงานโลก

เกาะคาร์ก คืออะไร ทำไมมีความสำคัญ?

เกาะคาร์กเป็นเกาะขนาดเล็กในอ่าวเปอร์เซีย มีพื้นที่ประมาณ 20 ตารางกิโลเมตร ตั้งอยู่ห่างจากชายฝั่งตะวันตกเฉียงใต้ของอิหร่านราว 25 กิโลเมตร ถือเป็นจุดยุทธศาสตร์ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อเศรษฐกิจของประเทศ เนื่องจากเป็นศูนย์กลางการส่งออกน้ำมันดิบของอิหร่านถึง 90%

เกาะคาร์กมีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานขนาดใหญ่ ทั้งคลังเก็บน้ำมัน ท่อส่งน้ำมัน และท่าเทียบเรือสำหรับบรรทุกน้ำมัน โดยน้ำมันจากแหล่งผลิตหลักของอิหร่าน เช่น Marun, Ahvaz และ Gachsaran จะถูกลำเลียงผ่านท่อมายังเกาะคาร์ก และขนถ่ายลงเรือบรรทุกน้ำมันเพื่อส่งออกผ่านช่องแคบฮอร์มุซ หนึ่งในเส้นทางขนส่งพลังงานสำคัญของโลก

ความสำคัญของเกาะคาร์กสะท้อนให้เห็นสงครามหลายครั้งที่ผ่านมา จะเห็นได้ว่า สหรัฐฯ ไม่กล้ายึดหรือโจมตีเกาะแห่งนี้โดยตรง เช่น ในวิกฤตตัวประกันอิหร่านในปี 1979 จิมมี คาร์เตอร์ อดีตผู้นำสหรัฐฯ ใช้มาตรการคว่ำบาตรตอบโต้ แต่ไม่สั่งโจมตีเกาะคาร์ก เช่นเดียวกับอดีตประธานาธิบดี โรนัลด์ เรแกน ในสงครามอิหร่าน-อิรักช่วงทศวรรษ 1980 ก็เลือกให้ความสำคัญกับการปกป้องการเดินเรือ การโจมตีเรือรบและฐานขีปนาวุธของอิหร่านแทน

อย่างไรก็ดี อิรักเคยโจมตีเกาะคาร์กของอิหร่านเพื่อทำลายการส่งออกน้ำมัน เช่น การทิ้งระเบิดทางอากาศ, โจมตีเรือบรรทุกน้ำมัน หรือยิงขีปนาวุธใส่โครงสร้างพื้นฐาน แต่เกาะแห่งนี้ก็ยังผลิตน้ำมันได้เช่นเดิม ขณะที่การซ่อมแซมเป็นไปอย่างรวดเร็ว แสดงให้เห็นว่า หากรัฐบาลทรัมป์จะโจมตีจริงๆ ต้องใช้ปฏิบัติการทางทหารขนาดใหญ่

JP Morgan ประเมินความเสี่ยงจุดเดือดวิกฤตน้ำมันโลก หากสหรัฐฯ โจมตีเกาะคาร์ก

Reuters รายงานการประเมินของ JP Morgan ว่า หากสหรัฐฯ และอิสราเอลยึดเกาะคาร์ก การผลิตน้ำมันของอิหร่านอาจลดลงถึงครึ่งหนึ่งง และการส่งออกน้ำมันอาจชะงักทั้งหมด โดยสถานการณ์เหล่านี้อาจเป็นปัจจัยที่เอื้อให้วิกฤตราคาน้ำมันโลกทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น

“การโจมตีเกาะคาร์กโดยตรง จะทำให้การส่งออกน้ำมันดิบส่วนใหญ่ของอิหร่านหยุดลงทันที อีกทั้งยังทำให้เกิดแนวโน้มการตอบโต้อย่างรุนแรง ไม่ว่าจะเป็นในช่องแคบฮอร์มุซ หรือการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานในภูมิภาค” JP Morgan ระบุ

ทั้งนี้ อิหร่านยังมีฐานทหารบนเกาะใกล้เคียง เช่น Abu Musa, Greater Tunb และ Lesser Tunb ซึ่งหากเกิดการโจมตีขึ้นจริงๆ ก็สามารถยิงขีปนาวุธ ปล่อยโดรน หรือใช้เรือเร็วโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันในเส้นทางเดินเรือได้

อนึ่ง ข้อมูลของ JP Morgan ระบุว่า ก่อนปฏิบัติการทางทหารของสหรัฐฯ และอิสราเอล อิหร่านได้เร่งการส่งออกน้ำมันจากเกาะคาร์ก จนเกือบแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ โดยมีการขนถ่ายมากกว่า 3 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือคิดเป็นตัวเลขเกือบ 3 เท่าของระดับปกติ ที่อยู่ราว 1.3-1.6 ล้านบาร์เรลต่อวัน

ขณะที่ Kpler บริษัทวิเคราะห์ข้อมูลการขนส่งพลังงานระบุว่า เกาะคาร์กมีความจุคลังเก็บน้ำมันประมาณ 30 ล้านบาร์เรล โดยปัจจุบัน มีการเก็บน้ำมันอยู่ที่ 18 ล้านบาร์เรล ซึ่งยังเพียงพอต่อการส่งออกประมาณ 10-12 วัน ในสถานการณ์ปกติ

ปัจจุบัน Barrons รายงานว่า เกาะคาร์กยังคงทำงานตามปกติ โดยเรือบรรทุกน้ำมันยังขนถ่ายน้ำมันที่ท่าเรือ แม้ความขัดแย้งในภูมิภาคจะทวีความรุนแรงสูงขึ้น ขณะที่ราคาน้ำมันโลกจาก 120 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อบาร์เรล ลดลงเหลือ 98 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อบาร์เรล หลังทรัมป์ให้สัมภาษณ์กับ CBS News ว่า สงครามอิหร่านจะจบลงอย่างรวดเร็ว

ภาพ: Stringer / Reuters

อ้างอิง:

โปรดอัพเดตเบราว์เซอร์

ทั่วไป

Oil Shock อาจกลับมา? JP Morgan เตือน หากสหรัฐฯ–อิสราเอลโจมตี ‘เกาะคาร์ก’ ศูนย์ส่งออกน้ำมัน 90% ของอิหร่าน

THE STANDARD

เกาะคาร์ก คืออะไร ทำไมมีความสำคัญ?

JP Morgan ประเมินความเสี่ยงจุดเดือดวิกฤตน้ำมันโลก หากสหรัฐฯ โจมตีเกาะคาร์ก

โปรดอัพเดตเบราว์เซอร์เปิดใช้งาน Javascript

Oil Shock อาจกลับมา? JP Morgan เตือน หากสหรัฐฯ–อิสราเอลโจมตี ‘เกาะคาร์ก’ ศูนย์ส่งออกน้ำมัน 90% ของอิหร่าน

THE STANDARD

เกาะคาร์ก คืออะไร ทำไมมีความสำคัญ?

JP Morgan ประเมินความเสี่ยงจุดเดือดวิกฤตน้ำมันโลก หากสหรัฐฯ โจมตีเกาะคาร์ก

โปรดอัพเดตเบราว์เซอร์