“พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา” ผู้สำเร็จราชการรัชกาลที่ 8 สิ้นพระชนม์เพราะเหตุใด?
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา ผู้สำเร็จราชการรัชกาลที่ 8 สิ้นพระชนม์เพราะเหตุใด?
หลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 บรรดาเจ้านายส่วนใหญ่ต้องประสบกับความยุ่งยากในการดำรงพระชนม์ชีพ แต่ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภาเป็นหนึ่งในไม่กี่พระองค์ที่ยังทรงได้ปฏิบัติหน้าที่ราชการในระบอบใหม่ และก้าวหน้าจนได้ทรงดำรงตำแหน่งเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร รัชกาลที่ 8 ด้วยพระชันษาเพียง 30 ปี
พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภาเป็นพระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ หรือ “เสด็จเตี่ย”ประสูติแต่พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทิพยสัมพันธ์ เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2447 พระยศแรกประสูติเป็น “หม่อมเจ้าอาทิตย์ทิพอาภา”
พระองค์ทรงศึกษาที่โรงเรียนเฟสเซนเดน (Fessenden) ในสหรัฐอเมริกา และทรงศึกษาวิชาทหารเรือที่อังกฤษตามรอยพระบิดา ระหว่างเสด็จออกทะเลกับเรือรบอังกฤษแล้วยกพลขึ้นบกในแอฟริกา เกิดประชวรพระวาโย (เป็นลม) หลังจากนั้นก็มีพระอาการบ่อยครั้งจนคณะแพทย์ลงความเห็นว่าไม่สามารถเป็นทหารเรือได้ จึงทรงศึกษาต่อด้านวิชาประวัติศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ แล้วกลับมารับราชการที่กระทรวงมหาดไทย
พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภาเสกสมรสกับหม่อมกอบแก้ว อาภากร ณ อยุธยา (สกุลเดิม วิเศษกุล) เมื่อ พ.ศ. 2472 แต่ทรงไม่มีทายาท
เมื่อรัชกาลที่ 8 ทรงขึ้นครองราชย์ สภาผู้แทนราษฎรมีมติแต่งตั้งคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2478 โดยมีพระเจ้าวรวงศ์เธอฯ กรมหมื่นอนุวัตน์จาตุรนต์ เป็นประธาน และพระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา กับเจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) เป็นคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
เมื่อกรมหมื่นอนุวัตน์จาตุรนต์สิ้นพระชนม์ในเดือนสิงหาคมปีเดียวกันนั้น พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภาจึงได้เป็นประธานคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์เรื่อยมา จนกระทั่งทรงลาออกจากตำแหน่งเมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2487
แม้มีพระประวัติประชวรด้วยพระวาโยตั้งแต่ยังทรงศึกษาวิชาทหารเรือ แต่โดยทั่วไปแล้วพระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภามีพระพลานามัยแข็งแรง ทรงเล่นกีฬาได้หลายประเภท เช่น เทนนิส โปโล และกอล์ฟ กระทั่งราว 4 เดือนก่อนสิ้นพระชนม์ ทรงรู้สึกว่าพระกำลังตกลงไป ทรงกอล์ฟแล้วรู้สึกอ่อนเพลีย จึงเสด็จไปรักษาพระองค์ที่โรงพยาบาลศิริราช
ตอนนั้นแพทย์ถวายการผ่าตัดให้แล้วพบว่าเป็นพระโรคพระยกนะอักเสบ(ตับอักเสบ) ซึ่งไม่สามารถรักษาได้ด้วยการผ่าตัด ต้องถวายพระโอสถรักษา แต่บางแหล่งระบุว่า พระองค์ประชวรพระโรคพระยกนะพิการ
เมื่อแผลผ่าตัดหายแล้ว พระองค์เสด็จกลับมาประทับที่วังรัตนาภา พระอาการมีแต่ทรงกับทรุดตามลำดับ แล้วก็สิ้นพระชนม์ด้วยพระอาการอันสงบ ในวันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 2489 สิริพระชันษา 41 ปี
รศ. (พิเศษ) นพ. เอกชัย โควาวิสารัชวิเคราะห์ไว้ในหนังสือ ชันสูตรประวัติศาสตร์ ไขปริศนาเหตุสิ้นพระชนม์(มติชน : 2567) ว่า พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภาน่าจะสิ้นพระชนม์เพราะพระโรคพระยกนะอักเสบบีเรื้อรัง หรือโรคตับอักเสบบีเรื้อรังมากที่สุด
อนึ่ง โรคตับอักเสบสามารถเกิดจากสาเหตุใหญ่ ๆ 2 สาเหตุ คือ เชื้อไวรัสตับอักเสบ และแอลกอฮอล์ ซึ่งไวรัสตับอักเสบยังแบ่งเป็นอีก 2 ประเภท คือ เฉียบพลัน และเรื้อรัง พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภาประชวรอยู่ 4 เดือนเศษก่อนสิ้นพระชนม์ จึงน่าจะเป็นประเภทเรื้อรัง และไวรัสที่ทำให้เกิดตับอักเสบชนิดเรื้อรังมักจะเป็นเชื้อไวรัสตับอักเสบชนิดบี (B) และอาการอ่อนเพลีย (Fatigue) ก็เป็นอาการที่พบได้ทั่วไปของโรคนี้
โรคไวรัสตับอักเสบไม่ว่าจะเป็นชนิดเฉียบพลัน หรือเรื้อรัง ส่วนใหญ่เป็นการรักษาตามอาการของผู้ป่วย เช่น มีไข้ก็ให้ยาลดไข้ กินอาหารไม่ได้ก็ให้น้ำเกลือ ไม่ต้องผ่าตัดรักษา แต่ที่แพทย์ตัดสินใจถวายการผ่าตัด เพราะสงสัยว่าพระองค์ประชวรด้วยพระโรคมะเร็งพระยกนะ (มะเร็งตับ) และ 70 กว่าปีก่อนยังไม่มีการอัลตราซาวนด์ เมื่อผ่าแล้วถึงได้ทราบว่ามีพระโรคพระยกนะอักเสบ ไม่ใช่มะเร็ง เรียกว่าเป็นการวินิจฉัยที่ผิดพลาดของแพทย์ก่อนถวายการผ่าตัด
ส่วนพระโรคพระยกนะพิการที่อาจหมายความได้ทั้งโรคตับวายเฉียบพลัน และตับวายเรื้อรังนั้น ไม่ปรากฏรายละเอียดพระอาการที่เกี่ยวข้องเลย ด้วยเหตุนี้ “โรคตับอักเสบบีเรื้อรัง” จึงน่าจะเป็นสาเหตุการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา
อ่านเพิ่มเติม :
- พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา เชื้อพระวงศ์ขวัญใจคณะราษฎร 2475
- เปิดเหตุการณ์สุดท้าย ก่อน “กรมหลวงชุมพร” สิ้นพระชนม์ ประชวรแต่รักษาน้ำใจชาวบ้าน
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
อ้างอิง :
เอกชัย โควาวิสารัช, รศ. (พิเศษ) นพ. (2567). ชันสูตรประวัติศาสตร์ ไขปริศนาเหตุสิ้นพระชนม์. กรุงเทพฯ : มติชน.
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 27 มกราคม 2569
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา” ผู้สำเร็จราชการรัชกาลที่ 8 สิ้นพระชนม์เพราะเหตุใด?
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com