รู้ว่าไร้อาวุธก็ยังยิง อดีต จนท.อินเดียประณาม สหรัฐฯ จมเรือรบอิหร่าน

เมื่อวันอังคารที่ 4 มี.ค.2569 กองกำลังป้องกันชายฝั่งของศรีลังกาได้รับสัญญาณขอความช่วยเหลือจากเรือรบ IRIS Dena ซึ่งเป็นเรือฟริเกตชั้น Moudge ของกองทัพเรืออิหร่านว่า เรือเกิดการระเบิดอย่างรุนแรงขณะลอยลำอยู่ในน่านน้ำสากล ห่างจากเมืองกอลล์ ทางตอนใต้ของศรีลังกาไปทางใต้ประมาณ 20-44 ไมล์ทะเล หรือประมาณ 37-81 กิโลเมตร

ในเวลาต่อมา "พีท เฮกเซธ" รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ได้ออกมาแถลงยืนยันว่า การอับปางของเรือ IRIS Dena เป็นผลมาจากการปฏิบัติการของเรือดำน้ำสหรัฐฯ ที่ใช้ตอร์ปิโดเพียงนัดเดียวในการจมเรือรบอิหร่านลำนี้ เฮกเซธเรียกเหตุการณ์นี้ว่า "ความตายอันเงียบเชียบ" (Quiet Death) ตามข้อมูลของ Military.com และระบุว่านี่เป็นการจมเรือข้าศึกด้วยตอร์ปิโดจากเรือดำน้ำเป็นครั้งแรกของกองทัพเรือสหรัฐฯ นับตั้งแต่สิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นต้นมา

จมเรือที่ "ไม่มีทางสู้" ?

ประเด็นที่กลายเป็นข้อถกเถียงอย่างรุนแรงในระดับสากลคือ สภาพของเรือ IRIS Dena ในขณะที่ถูกโจมตี Military.com ระบุว่าเรือลำนี้เพิ่งเดินทางออกจากท่าเรือวิสาขปัตนัม (Visakhapatnam) ของประเทศอินเดีย หลังจากเข้าร่วมการซ้อมรบพหุภาคีภายใต้ชื่อ "MILAN 2026" และการตรวจพลเรือนานาชาติ (International Fleet Review) ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 15-25 ก.พ.2569

Middle East Eye อ้างอิง คันวาล ซิบาล อดีตปลัดกระทรวงการต่างประเทศของอินเดียที่โพสต์ผ่าน X ว่า เรืออิหร่านคงจะไม่ถูกโจมตี หากอินเดียไม่ได้เชิญเข้าร่วมการฝึก Milan ซึ่งอินเดียเป็นเจ้าภาพ ตามระเบียบแล้วเรือทุกลำต้องไม่บรรทุกอาวุธ เครื่องกระสุน ทำให้ IRIS Dena ไร้การป้องกัน การโจมตีโดยเรือดำน้ำสหรัฐฯ จึงเป็นการวางแผนล่วงหน้า สหรัฐฯ รู้ว่ามีการฝึกซ้อม เพราะสหรัฐฯ ก็ถูกเชิญแต่ถอนตัวในนาทีสุดท้าย แม้อินเดียจะไม่รับผิดชอบทางการเมืองหรือทางทหาร แต่ควรแสดงความเสียใจทางศีลธรรมและมนุษยธรรม

หมายความว่า ตามพิธีสารหรือกฎการซ้อมรบในครั้งนี้ เรือรบที่เข้าร่วมจะไม่ได้รับอนุญาตให้พกพาเครื่องกระสุนหรืออาวุธที่มีอานุภาพร้ายแรงติดเรือ เพื่อความปลอดภัยในการฝึกซ้อมร่วมกับชาติต่าง ๆ กว่า 70 ประเทศ ในขณะที่ถูกสหรัฐฯ โจมตี เรือ IRIS Dena ตกอยู่ในสถานะ "ไร้อาวุธและไม่มีทางสู้" อย่างสิ้นเชิง นอกจากนี้ เรือยังอยู่ในเส้นทางมุ่งหน้ากลับบ้านในน่านน้ำสากล ซึ่งอิหร่านอ้างว่าควรได้รับความคุ้มครองตามหลักการทูตในฐานะ "แขกของกองทัพเรืออินเดีย"

จากข้อมูลของทางการศรีลังกา เรือ IRIS Dena มีลูกเรือและนักเรียนนายเรืออยู่บนเรือประมาณ 180 ชีวิต แรงระเบิดจากตอร์ปิโด MK 48 ส่งผลให้เรือจมลงอย่างรวดเร็วจนเหลือเพียงคราบน้ำมันบนผิวน้ำก่อนที่ทีมกู้ภัยจะไปถึง กองทัพเรือและกองทัพอากาศศรีลังกาได้เร่งส่งเรือและอากาศยานเข้าช่วยเหลือ โดยสามารถช่วยเหลือผู้รอดชีวิตได้เพียง 32 คน ทั้งหมดได้รับบาดเจ็บสาหัสและมีแผลไหม้ตามร่างกาย ส่วนที่เหลือมีการกู้ร่างผู้เสียชีวิตได้แล้วอย่างน้อย 87 คน และยังมีผู้สูญหายอีกจำนวนหนึ่ง

โรงพยาบาลในเมืองกอลล์ต้องเผชิญกับภาวะวิกฤตในการจัดการร่างผู้เสียชีวิต เนื่องจากห้องเย็นมีไม่เพียงพอ จนต้องมีการใช้ตู้คอนเทนเนอร์แช่เย็นเพื่อเก็บรักษาศพลูกเรืออิหร่านรอการพิสูจน์เอกลักษณ์และส่งกลับประเทศตามคำขอของสถานทูตอิหร่าน

เหตุการณ์นี้สร้างแรงสั่นสะเทือนอย่างหนักต่อรัฐบาลของ นายกฯ นเรนทรา โมดี ซึ่งพยายามรักษาบทบาทของอินเดียในฐานะ "ผู้รักษาความปลอดภัย" ในมหาสมุทรอินเดีย ส่วนทางด้านฝ่ายค้านอินเดีย ออกมาโจมตีความนิ่งเฉยของรัฐบาลโมดีว่า นี่คือความล้มเหลวทางยุทธศาสตร์ที่ปล่อยให้ "สนามรบ" เข้ามาประชิดหลังบ้านของตนเอง และปล่อยให้แขกที่อินเดียเชิญมาซ้อมรบถูกสังหารอย่างโหดเหี้ยมในพื้นที่ที่อินเดียอ้างว่าเป็นเขตความรับผิดชอบของตน

ด้านอดีตผู้บัญชาการทหารเรืออินเดีย ได้เรียกร้องให้รัฐบาลแสดงความกังวลและไม่พอใจอย่างเป็นทางการต่อสหรัฐฯ เนื่องจากการโจมตีครั้งนี้ทำลายคุณค่าและพิธีสารของการซ้อมรบ MILAN ที่อินเดียเพิ่งเป็นเจ้าภาพจัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่

แม้จะมีการวิพากษ์วิจารณ์ แต่เพนตากอนยังคงยืนยันความชอบธรรมในการโจมตี โดยระบุว่าเรือรบของอิหร่านคือเป้าหมายทางทหารที่ถูกต้องภายใต้ปฏิบัติการ "Epic Fury" ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อทำลายขีดความสามารถทางเรือของอิหร่านให้สิ้นซาก พล.อ.แดน เคน ประธานคณะเสนาธิการทหารร่วมของสหรัฐฯ กล่าวว่า การค้นหา ติดตาม และทำลายเป้าหมายที่อยู่ห่างไกลออกไปเช่นนี้ คือขีดความสามารถที่มีเพียงสหรัฐฯ เท่านั้นที่ทำได้ในระดับนี้

ในมุมมองทางกฎหมายระหว่างประเทศ เจนนิเฟอร์ พาร์กเกอร์ จากมหาวิทยาลัยเวสเทิร์นออสเตรเลีย อธิบายว่าตามกฎหมายแห่งสงครามทางเรือ (Law of Naval Warfare) เรือรบของรัฐที่เป็นคู่ขัดแย้งถือเป็นวัตถุประสงค์ทางทหารโดยธรรมชาติ และสามารถถูกโจมตีได้ในน่านน้ำสากลหรือน่านน้ำของคู่สงคราม แม้เรือจะไม่ได้พกพาอาวุธในขณะนั้นก็ตาม หากรัฐเหล่านั้นอยู่ในสถานะสงครามกันแล้ว การโจมตีก็ถือว่าถูกกฎหมาย เว้นแต่จะอยู่ในน่านน้ำอาณาเขตของรัฐที่เป็นกลาง (Neutral State)

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญบางส่วนยังคงตั้งคำถามเรื่องหลักความเหมาะสมและความจำเป็นเร่งด่วนในการโจมตีเรือที่กำลังเดินทางกลับบ้านและไม่มีทีท่าคุกคามใคร

อ่านข่าวอื่น :

นายกฯ ตั้งศูนย์บริหารสถานการณ์สู้รบตะวันออกกลาง รับมือผลกระทบ

อิหร่านพ่ายออสเตรเลีย ศึกบอลหญิง "เอเชียนคัพ 2026"

"อิสราเอล" เผยตัดสินใจสังหาร "คาเมเนอี" ตั้งแต่ พ.ย.ปีที่แล้ว