กฎหมายเพื่อกำกับดูแลสหกรณ์ฉบับใหม่ก้าวต่อไปเพื่อควมคุมและระงับความเสี่ยงธุรกิจสหกรณ์

กฎหมายเพื่อกำกับดูแลสหกรณ์ฉบับใหม่ก้าวต่อไปเพื่อควมคุมและระงับความเสี่ยงธุรกิจสหกรณ์

ขอเปิดเรื่องด้วยมุลเหตุสำคัญการแก้ไขปรับปรุงกฎหมายพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. 2542 เนื่องจากความเสียหายของเหตุการณ์ทุจริตคอรัปชั่น การใช้อำนาจหน้าที่โดยมิชอบของผู้บริหารและพนักงานสหกรณ์ ขาดความซื่อสัตย์สุจริต เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตัว ดำเนินการนอกกรอบวัตถุประสงค์และฝ่าฝืนระเบียบ ข้อบังคับสหกรณ์ รวมทั้งกฎหมายทีเกี่ยวข้อง ความเสียหายครั้งใหญ่ที่สุดจากการทุจริต ยักยอก และปลอมแปลงเอกสาร ของสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนแห่งหนึ่ง เป็นความทรงจำที่หลายท่านไม่มีวันลืม การทุจริตของประธานกรรมการสหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนคลองจั่น จำกัด (นายศุภชัย ศรีศุภอักษร) ถูกฟ้องร้องดำเนินคดี และ เมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2559 ศาลอาญาพิพากษาจำคุก 32 ปี จำเลยรับสารภาพได้รับลดหย่อนให้เหลือ 16 ปี ขณะนี้ผู้กระทำความผิดรับโทษทัณฑ์ถูกจำคุกไปแล้ว น่าจะขังลืมจองจำกันยาวนานมากกว่านี้ไปอีกเพราะมีคดีอยู่ระหว่างพิจารณายังไม่แล้วเสร็จอีกหลายคดี

นายศุภชัย ฯ บุคคลผู้กระทำการทุจริต ได้ทำลายศรัทธาและความเชื่อถือต่อขบวนการสหกรณ์ไทย
ไปทั้งระบบทั่วประเทศ ความเสียหายที่เกิดขึ้นส่งผลต่อสหกรณ์ สร้างความเสียหายต่อมวลสมาชิก และ เครือข่ายสหกรณ์ รวมทั้งองค์กรธุรกิจที่มีธุรกรรมเกี่ยวข้องกันทางการเงินอีกเป็นจำนวนมาก เป็นความเสียหายทางเศรษฐกิจก่อให้เกิดปัญหาทางสังคมตามมาอย่างรุนแรง การเกิดทุจริต ทำให้สหกรณ์ ฯ ขาดเงินสดหมุนเวียน สูญสิ้นสภาพคล่อง มีหนี้สงสัยจะสูญ และ มีภาระหนี้สินจำนวนมากเกินกว่าจะหารายได้เพิ่มเพื่อนำไปชดใช้ได้ ผลการดำเนินงานขาดทุนสะสมถึงขั้นล้มละลาย แม้จะดำเนินคดีเอาผิดกับบุคคลต้นเหตุได้แล้ว แต่ก็ยังไม่สามารถเรียกคืนทรัพย์สินที่ทุจริตไปเป็นจำนวนมหาศาล เพื่อนำกลับมาเยียวยาสมาชิกได้สืบเนื่องมาจนถึงบัดนี้ โดยมีเจ้าหนี้จำนวนมากฟ้องร้องดำเนินคดีหาผู้รับผิดชอบ

แม้การพิจารณาจากศาลสถิตย์ยุติธรรมจะช่วยค้ำจุนสถานภาพสหกรณ์มิให้ต้องล้มละลายไป
เนื่องจากเห็นว่าการทุจริตที่เกิดขึ้นเป็นความโลภและฉ้อโกงส่วนบุคคล มิใช่สถาบันจึงให้โอกาสสหกรณ์ ฯ ทำแผนฟื้นฟูกิจการเพื่อเป็นความหวังให้กับสมาชิก หากสหกรณ์ฟื้นฟูกิจการฟื้นได้สำเร็จเงินส่วนที่เป็นของสมาชิกก็อาจไม่สูญ แต่ก็ไม่มีใครยืนยันได้ว่าจะประสบความสำเร็จเมื่อใด เนื่องจากมูลค่าความเสียหายนั้นมีมากนับหมื่นล้าน ยากที่แหล่งเงินทุนใด ๆ จะให้เครดิตนำเงินมาเป็นค่าใช้จ่ายฟื้นฟูกิจการได้ วันเวลาผ่านไปนานมากแล้ว จนสมาชิกผู้เสียหายหลายคนสิ้นหวัง และรู้สึกถึงการรอคอยบนความหวังที่เลือนลาง มีหลายคนกล่าวว่าได้หมดสิ้นความหวังไปแล้ว

ในความเสื่อมและความเสียหายที่รอการเยียวยา รัฐบาลเห็นเป็นเรื่องสำคัญเร่งด่วนในการแก้ไข
ปัญหา และได้สั่งการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายระดมความคิด ร่วมมือกันหาแนวทางบูรณาการงานกันอย่างสุดความสามารถ เพื่อช่วยเหลือประชาชนผู้ได้รับผลกระทบ แต่การดำเนินการเพื่อฟื้นฟูกิจการสหกรณ์ ฯ ก็ยังไปไม่ถึงไหน ยังไม่สามารถเยียวยาผู้เสียหายได้เพียงพอ สมาชิกผู้สูญเสียหลายท่านไม่รู้ว่าจะมีเงินใช้จ่ายต่อลมหายใจให้มีชีวิตอยู่ต่อไปได้อีกนานเท่าไร เนื่องจากได้สูญเสียทรัพย์สินเงินออมที่มีอยู่ก้อนเดียวที่ฝากไว้กับสหกรณ์ ฯ ไปจนหมดสิ้น ปัจจุบันดำเนินชีวิตอย่างสิ้นหวัง โดยเฉพาะสมาชิกจำนวนมากเป็นผู้สูงวัยที่เกษียณจากการทำงาน ได้นำเงินสะสมที่เก็บออมมาตลอดชีวิต ไปลงทุนหาผลตอบแทนจากดอกเบี้ย โดยนำเงินไปฝากกับสหกรณ์ ฯ จากแรงจูงใจ ในอัตราดอกเบี้ยที่สูงกว่าธนาคารพาณิชย์ มากกว่าประมาณ 3 - 4 เท่า หวังพึ่งพารายได้จากดอกเบี้ยเงินฝากที่ได้คำนวณแล้ว เห็นว่าเพียงพอที่จะนำไปใช้จ่ายในชีวิตประจำวันได้อย่างมีความสุขในบั้นปลายของชีวิต แต่เคราะห์ซ้ำกรรมซัด เกิดการทุจริตครั้งรุนแรง ทำให้สมาชิกทุกคนไม่สามารถถอนเงินค่าหุ้นและฝากของตนเองกลับคืนได้ ต้นเหตุความสูญเสียเกิดจากความโลภและไร้คุณธรรมของผู้บริหารผู้ฉ้อโกงขาดจริยธรรมแอบแฝงอยู่ในสหกรณ์

สถานการณ์ด้านบริหารประเทศในปัจจุบัน แม้คนส่วนใหญ่อาจไม่ชอบรัฐบาลเผด็จการที่มาจากการปฎิวัติรัฐประหาร แต่กรณีประเด็นปัญหาของสหกรณ์ที่กล่าวข้างต้น เป็นปัญหาใหญ่ระดับประเทศที่ต้องใช้ความเด็ดขาดตัดสินใจปรับปรุงกฎกติกาสังคมเพื่อรักษาโรคร้ายในขบวนการสหกรณ์ จึงเป็นโอกาสดีที่รัฐบาลได้สั่งการด่วน ให้มีการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายหลัก คือ พระราชบัญัติสหกรณ์ 2542 เพื่อปกป้องประชาชนและคุ้มครองระบบสหกรณ์ ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น และ ปิดช่องว่างการทุจริตคอรัปชั่นในสหกรณ์ให้เหลือน้อยที่สุดหรือจนกระทั่งหมดสิ้นไป โดยให้ความสำคัญต่อการแก้ไขและเพิ่มเติมข้อกฎหมาย เพื่อการกำกับและควบคุมการดำเนินงานของสหกรณ์ ให้เข้มงวดมากขึ้น เนื่องมาจากสภาพแวดล้อมในการดำเนินธุรกิจของสหกรณ์เปลี่ยนแปลงและมีความซับซ้อนมากขึ้น เกิดเหตุการณ์ทุจริตคอรัปชั่นในสหกรณ์โดยใช้ช่องวางทางกฎหมายอยู่บ่อยครั้ง และเนื่องจากไม่ได้ปรับปรุงแก้ไขกฎหมายสหกรณ์มานาน ครั้งล่าสุด มีการแก้ไขปรับปรุงพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. 2542 ครั้งที่สอง เมื่อปี พ.ศ. 2553 ผ่านไปเกือบสิบปีแล้ว

รัฐบาลจึงได้สั่งการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันศึกษา & วิจัย เพื่อจัดทำร่างกฎหมายสหกรณ์ฉบับใหม่ ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของคนในขบวนการสหกรณ์ และ การทำประชามติเปิดรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนและผู้เกี่ยวข้องเป็นไปตามกระบวนการที่กำหนดในรัฐธรรมนูญ ฯ ในการแก้ไขปรับปรับปรุงกฎหมาย (พระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. 2542) บัดนี้เสร็จสิ้นถึงขั้นตอนสุดท้ายแล้ว โดยที่ประชุมสภานิติบัญญัติ เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2561 มีมติให้ผ่านร่างพระราชบัญญัติสหกรณ์ ฉบับที่ … พ.ศ. … โดยให้นำเสนอต่อไปยังคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณารับรองและดำเนินการกราบบังคมทูล เพื่อทรงพิจารณาโปรดเกล้า ฯ ประกาศใช้เป็นกฎหมาย ใช้บังคับ ต่อไป

ณ วันที่เขียนบทความนี้ กระบวนการแก้ไขกฎหมายเพื่อการกำกับดูแลสหกรณ์ (พระราชบัญญัติสหกรณ์) ใกล้ประกาศใช้ ขณะนี้อยู่ระหว่างจัดทำกฎหมายลูกจำนวน 15 ฉบับ ประกอบด้วย กฎกระทรวง 13 ข้อ และ ระเบียบนายทะเบียนสหกรณ์ 3 ระเบียบ ซึ่งต้องดำเนินการให้เสร็จภายในสองปี นับแต่วันที่ร่างกฎหมายสหกรณ์ฉบับใหม่มีผลบังคับใช้ เป็นไปตามที่ระบุไว้ในบทเฉพาะกาล จึงเป็นภาระกิจสำคัญของกรมส่งเสริมสหกรณ์ ได้ระดมผู้เชี่ยวชาญด้านต่าง ๆ จัดทำร่างเพื่อเสนอคณะกรรมาธิการ เพื่อประกาศเป็นกฎหมายใช้บังคับภายใต้พระราชบัญญัติสหกรณ์ (ฉบับใหม่) ซึ่งน่าจะบังคับใช้ไม่เกินกลางปี พ.ศ. 2562 นี้ จึงเป็นความก้าวหน้าอีกบริบทหนึ่ง นำมาเรียนเพื่อให้ประชาชนและผู้เกี่ยวข้องทุกท่านได้รับทราบไปพร้อมกัน

อย่างไรก็ดี กฎกติกาสังคมจะเขียนไว้ดีเลิศสักเพียงใด ความสงบสุขในสังคมจะเกิดขึ้นได้ ชาวไทยทุกคนควรน้อมนำพระราชดำรัสและแนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง รวมทั้งหลักการดำเนินชีวิตตามแนวพระธรรมคำสอนของศาสนา ที่เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจนำพาให้ทุกคนทำแต่ความดี เป็นคนดี มีศีลธรรม จึงจะสามารถยุติปัญหาในสังคม อยู่ร่วมกันพัฒนาตนเองและประเทศชาติ นำไปสู่ความสุขทั่วถึงกันได้อย่างแท้จริง

รายละเอียดการปรับปรุงแก้ไขพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. 2542 มีมาตราใดบ้าง สามารถหา
ข้อมูลเพิ่มเติมได้จากเว็บไซต์สันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย ตามลิงค์ด้านล่างครับ …….. ภาพ/บทความ : เรวัตร

www.clt.or.th/main/Pr_news/2561/61.12.12.ร่างพระราชบัญญัติสหกรณ์(ฉบับที่..)พ.ศ…..ที่ผ่านการเห็นชอบจากสภานิติบัญญัติแห่งชาติ.pdf