สูดเอาฝุ่นละอองเข้าไปมากๆ ต้องระวัง!! อาจเสี่ยงเป็น โรคปอดฝุ่นหินทราย ได้
ช่วงนี้เราจะได้ยินข่าวเรื่องฝุ่นละอองในอากาศค่อนข้างมาก เพราะฉะนั้นเราจะต้องรู้จักดูแลรักษาสุขภาพเป็นอย่างดี รู้จักป้องกันด้วยการใส่หน้ากากป้องกัน หรือหน้ากากอนามัยให้ถูกต้อง โดยเฉพาะผู้ที่ต้องเผชิญกับฝุ่นควันโดยตรง เพราะมันอาจทำให้คุณเสี่ยงต่อการเป็น โรคปอดฝุ่นหินทราย ได้
โรคปอดฝุ่นหินทราย (silicosis) คือ โรคชนิดหนึ่งซึ่งเกิดจากการสูดหายใจเอาฝุ่นละอองเล็กๆ ของผลึกซิลิก้า ซิลิกอนไดออกไซด์ หรือฝุ่นหินทรายอื่นๆ เข้าไปในปอด แล้วทำให้เกิดเป็นเนื้อเยื่อพังผืดเป็นจุดเล็กๆ ในปอดทั้ง 2 ข้าง
อาการของโรคปอดฝุ่นหินทราย
ทำให้มีอาการหายใจหอบเหนื่อย ทรวงอกขยายตัวได้น้อยลง ทำงานเหนื่อยง่าย ไม่มีไข้ การตรวจทางเอกซเรย์จะเห็นลักษณะโดยเฉพาะของโรคนี้ และมักเสี่ยงต่อการเป็นวัณโรคปอดได้ง่ายกว่าบุคคลทั่วไป ผู้ประกอบอาชีพที่เสี่ยงต่อการเป็นโรคปอดฝุ่นหินจากการทำงานได้แก่ ผู้ที่ทำงานแกะสลักหิน ผู้ที่ทำงานในอุตสาหกรรมเหมืองแร่หรืองานที่เกี่ยวข้องกับการตัดหิน สกัดหิน โม่บดย่อยหิน อุตสาหกรรมทำแก้ว เซรามิก ครก กระเบื้องทนไฟ วัตถุทนความร้อน เครื่องสุขภัณฑ์ ฯลฯ
ฝุ่นผงซิลิก้าเข้าสู่ร่างกายได้อย่างไร
ผลึกซิลิก้าบริสุทธิ์จะเข้าสู่ร่างกายในรูปของฝุ่นที่มีขนาดเล็กมากโดยการหายใจ และเข้าไปสะสมตัวอยู่ในบริเวณถุงลมปอด ซึ่งฝุ่นที่เข้าสู่ถุงลมของปอด จะมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางที่แตกต่างกัน ซึ่งสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ชนิดใหญ่ๆ คือ
ฝุ่นที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 5-15 ไมโครเมตร จะไม่เป็นอันตรายต่อปอด เนื่องจากฝุ่นดังกล่าวจะตกค้างบนเยื่อบุหลอดลมเป็นส่วนใหญ่ และร่างกายจะขับออกมาสู่ภายนอกปอดได้ด้วยการไอ หรือจาม
ฝุ่นที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 0.5-5 ไมโครเมตร เป็นกลุ่มของฝุ่นส่วนใหญ่ที่เข้าถึงถุงลมของปอด และทำให้เกิดปฏิกิริยาตอบสนองจากเนื้อเยื่อของปอดได้
ฝุ่นที่มีขนาดน้อยกว่า 0.5 ไมโครเมตร ส่วนใหญ่จะแขวนลอยอยู่ในอากาศ จึงถูกขับออกมาจากปอดพร้อมๆ กับลมหายใจ โอกาสที่จะตกลงบนถุงลมจึงมีน้อย อาการของโรคปอดฝุ่นหินทราย แบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด
ชนิดเฉียบพลัน ได้รับฝุ่นหินทรายในปริมาณมากๆ ในเวลาสั้นๆ อาการจะปรากฏหลังการสัมผัส 1-2 สัปดาห์
ชนิดเรื้อรัง มีอาการหลังจากได้รับฝุ่นในปริมาณไม่มากนัก แต่ได้รับเป็นเวลานาน อาจจะมากกว่า 15 ปีขึ้นไป บางรายอาจไม่มีอาการชัดเจน หรือพบอาการเหนื่อยง่ายเวลาออกแรง ไอแห้งๆ แบบเรื้อรัง บางครั้งไอเป็นเลือด
การสังเกตอาการเบื้องต้น
มีอาการเหนื่อยง่ายเวลาออกแรง
มีอาการของระบบทางเดินหายใจ ได้แก่ ไอ หอบ เหนื่อย เป็นต้น
มีอาการไอแห้งๆ และบางครั้งอาจมีอาการไอเป็นโลหิต
ป้องกันตัวเองได้อย่างไร?
การป้องกันที่ดีที่สุด คือ การหลีกเลี่ยงการสูดหายใจเอาฝุ่นทรายเข้าสู่ร่างกาย ซึ่งหากหลีกเลี่ยงไม่ได้ ก็จำเป็นต้องใช้เทคนิคและวิธีการต่างๆ ในการป้องกัน หรือลดปริมาณฝุ่นหินทรายที่มีอยู่ในบรรยากาศการทำงานให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัย การป้องกันสามารถทำได้ดังนี้
1. การป้องกันทางสิ่งแวดล้อม
- การควบคุมป้องกันที่แหล่งกำเนิดฝุ่น เช่น การใช้อุปกรณ์ปิดเพื่อป้องกันไม่ให้ฝุ่นฟุ้งกระจายออกมาจากเครื่องจักร
- ควบคุมและป้องกันทางผ่านฝุ่น ได้แก่ สร้างกำแพงหรือใช้ตาข่ายกั้นขอบข้างเครื่องจักรกับคนทำงานในโรงงานโม่บดย่อยหิน
- ควบคุมและป้องกันที่คนทำงาน ได้แก่ การใช้หน้ากากกรองฝุ่นหินได้ และได้รับการรับรองมาตรฐาน แต่การป้องกันที่ดีหรือได้ผลมากที่สุด คือ การจัดการที่ต้นเหตุ หากไม่สามารถดำเนินการหรือจัดการได้ ทางเลือกต่อมาคือ การใส่หน้ากากเพื่อป้องกันฝุ่น แต่การใส่หน้ากากเป็นทางเลือกสุดท้าย ที่ไม่ได้ผลเท่ากับการจัดการที่ต้นเหตุ
2. การป้องกันทางสุขภาพ
การตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกปี โดยผู้ปฏิบัติงานควรได้รับการตรวจสุขภาพทั่วไป เอกซเรย์ปอดและการตรวจสมรรถภาพปอดจากแพทย์ เพื่อเป็นการคัดกรองโรคเบื้องต้นสำหรับผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ว่า ป่วยด้วยโรคซิลิโคสิส ควรได้รับการรักษาและการฟื้นฟูสมรรถภาพ โดยการรักษาตามอาการ เพื่อบรรเทาความเจ็บป่วยและอาการแทรกซ้อนอื่นๆ เพื่อช่วยให้ผู้ป่วยมีอายุยืนยาวต่อไป
คลิป > กทม.มีค่าฝุ่นละอองเกินมาตรฐานหลายแห่ง
https://seeme.me/ch/motionnews/93GODD
ที่มา : สสส.