เรื่อง สะตอ-สะตอ ของคนชอบทานสะตอ แต่ไม่ชอบสะตอ(อากัปกิริยา)

สะตอ พืชผักพื้นถิ่นอันเลื่องชื่อของภาคใต้ มีรสชาติกรุบกรอบ หวานมัน และ กลิ่นที่เป็นเอกลักษณ์ แม้นใครเพียงได้ลองลิ้มชิมรสเป็นต้องติดอกติดใจตั้งแต่แรกชิม นอกจากความอร่อยลิ้นแล้วสะตอยังแฝงไปด้วยคุณประโยชน์เช่นเดียวกับพืชตระกูลถั่วชนิดอื่นๆ ไว้ครบครัน หากเพียงแต่กว่าจะได้เมล็ดสะตอมาประกอบอาหาร ทุกเมนูล้วนต้องผ่านขั้นตอนการแกะเมล็ดและเยื่อหุ้มเมล็ดออกจากฝักแข็งๆ ซึ่งจัดว่าเป็นขั้นตอนปราบแม่ครัวจอมขี้เกียจได้เลยล่ะ ถ้าแม่ครัวท่านใดไม่อยากเสียเวลานั่งแกะสะตอ ก็เลือกใช้สะตอแกะเมล็ดที่พ่อค้าแม่ค้า ช่วยแกะไว้เอาใจพร้อมแอบบวกราคาเพิ่มไปประกอบอาหารแทนก็คงไม่มีใครว่า แต่สำหรับแม่ครัวจอมประหยัดไม่อยากเสียเงินเพิ่มให้กับสะตอแกะเมล็ด มาลองดูวิธีแกะสะตอแบบง่ายๆ ที่ ง่ายกว่าการสะตอ(อากัปกิริยา)กันดีกว่าค่ะ

สำหรับวิธีการแกะสะตอนี้ค้นพบจากประสบการณ์ของคนชอบทานสะตอ(แต่ไม่ชอบสะตอนะคะ) ซึ่งจะออกอาการขี้เกียจทุกครั้งที่ต้องมานั่งแกะเมล็ด จึงหันไปปรึกษาอาจารย์กู (google) เพื่อหาวิธีการแกะสะตอแบบง่ายๆ และรวดเร็วทันใจ แต่กลับไม่พบหนทาง เลยจำต้องก้มหน้าก้มตาแกะสะตอแบบเอามีดปาดแล้วแงะต่อไป แม้จะขี้เกียจสุดแสนกับขั้นตอนนี้ก็ตาม หากแต่พอแกะๆ ไปแล้วเริ่มออกอาการขี้เกียจเต็มขั้น และได้เผลอไปบิดแล้วดึงเปลือกสะตอเข้า จึงพบหนทางสว่างที่กระจ่างใจตนว่า …เออหนอ…. มัวเสียเวลาแคะ แกะ อยู่นาน แค่ออกแรง-บิด-แล้วดึง เล็กน้อย ก็ได้สะตอเมล็ดสวยๆ มาประกอบอาหารแล้วล่ะ !!

ออกแรงดึง-บิดข้อมือเพียงเล็กน้อย เปลือกฝักและเยื่อหุ้มเมล็ดจึงหลุดออก เผยให้เห็นเมล็ดอวบเขียวข้างใน
 

เทคนิคนี้แกะได้เร็วและได้เมล็ดสวยมาก : ว่าแล้วก็จับตรงส่วนของเมล็ดนูนๆ ด้วยมือทั้ง 2 ข้าง แล้วใช้มือทั้ง 2 ดึง+บิดข้อมือเพียงเบาๆ เมล็ดสีเขียวอวบ ก็จะปลิ้นออกมาให้เห็น (ตามรูปประกอบที่ 2) และสามารถแกะทุกเมล็ดให้เสร็จสิ้นได้ภายในเวลาไม่กี่นาที

** นอกจากนี้ยังพบว่าฝักที่ค่อนข้างยวบหรืออ่อนตัวเพราะเก็บเกี่ยวมาแล้วหลายวัน จะปลิ้นเมล็ดออกมาได้ง่ายกว่าฝักสดๆ ค่ะ

แล้วก็ได้มาซึ่งเมล็ดสะตอ เขียวๆ อวบๆ และ แอบเหี่ยวเฉาเพราะผ่านกาลเวลามาพอสมควร
 

เหตุผลที่ต้องแกะเมล็ดสะตอออกเป็น 2 ซีก : มาถึงตอนนี้จึงเริ่มคิดแล้วว่า ….ทำไมเวลาเราไปทานผัดสะตอตามร้านค้า แล้วแม่ค้าจะแกะเมล็ดสะตอออกเป็น 2 ซีก เพราะอะไร? จะเพื่อความสวยงามหรือเพื่อต้องการเพิ่มปริมาณกันแน่? จึงลองแกะเมล็ดสะตอออกเป็น 2 ซีกดูบ้าง(แต่ที่ผ่านมาไม่เคยแกะสะตอออกเป็น 2 ซีกเลยนะคะ) ก็ได้พบกับความจริงที่สุดจะอึ้งว่า…ภายในเมล็ดที่ผ่าซีกออกมานั้นมีหนอนสีเขียวตัวอวบอ้วนแฝงอยู่ภายในเกือบทุกเมล็ด!! (เอาแล้วไง…แอบกินหนอนไปกี่ตัวแล้วนี่เรา) โดยเฉพาะเมล็ดอวบๆ ใหญ่ๆ ด้วยแล้วกล้าบอกได้เลยว่ามีตัวหนอนอยู่ภายใน 100% คราวนี้จึงไปถึงบางอ้อ แบบอ้ำอึ้ง พร้อมกับแอบปลอบใจตัวเองไปพรางๆ ว่า…ดีออกที่ผ่านมาเท่ากับว่าเราได้รับโปรตีนชั้นเยี่ยม ถึง 2 เด้งเชียวนะ 555

แช่เมล็ดสะตอที่แกะออกเป็นซีกๆ ลงในน้ำเปล่า ตั้งทิ้งไว้ ณ อุณหภูมิห้อง ประมาณ 20 นาที เพื่อคืนความกรุบกรอบ
 

วิธีคืนความกรุบกรอบให้เมล็ดสะตอ : หลังผ่านความสงสัยเรื่องการแกะเมล็ดสะตอออกเป็น 2 ซีก ก็มาถึงขั้นตอนที่ว่า จะทำอย่างไร? เมล็ดสะตอที่อ่อนนิ่มเพราะสูญเสียความกรุบกรอบไประหว่างการขนย้าย-รอการจำหน่าย จึงจะกลับมากรุบกรอบ ทานอร่อย เหมือนที่คนภาคใต้เข้าถึงความสดกรอบ เพื่อเพิ่มอรรถรสในการทานเมนูสะตอผัดเอ็นข้อไก่ชามโปรดให้อร่อยยิ่งขึ้นดี?….ก็ได้คำตอบว่าน้ำไงล่ะ! ที่เมล็ดสะตออ่อนปวกเปียกก็พราะสูญเสียน้ำ! …คิดได้ดังนั้น จึงไม่รอช้า รีบนำเมล็ดที่ผ่านการแกะออกเป็นซีกๆ แช่ลงในน้ำสะอาดทันที แล้วตั้งทิ้งไว้ ณ อุณหภูมิห้อง เมื่อผ่านเวลาไปประมาณ 20 นาที จึงพบว่า เมล็ดที่อ่อนนิ่มก่อนหน้านั้น กลับมาเต่งตึงกรุบกรอบน่าทานขึ้นอีกโข หรือ ถ้าต้องการย่นระยะเวลาในการแช่น้ำลงก็ให้นำภาชนะที่แช่สะตอไปวางไว้ในตู้เย็น เพียง 5-10 นาทีเมล็ดจะกลับมาเต่งตึง พร้อมนำไปปรุงแต่งอาหารให้อร่อยได้แล้วค่ะ

ผัดพริกเอ็นข้อไก่ใส่สะตอ
 

ประสบการณ์ที่ได้มาในวันนั้น ทำให้ได้ทานเมนูสะตอบ่อยขึ้น เพราะไม่ต้องมานั่งง้อใครให้ช่วยแกะเมล็ดสะตออีกเลย…ก็แหม๋….ปีๆ หนึ่งจะมีออกมาให้ทานที ทั้งยังค้นพบวิธีการแกะเมล็ดที่ง่ายดายขนาดนี้ ก็ต้องจัดหนักๆ ให้หายคิดถึงกันหน่อยสิค่ะ

เขียน/เรียบเรียงโดย : มินยดา อนุกานนท์