เปิดพอร์ตสตาร์ตอัพของเจ้าพ่ออี-คอมเมิร์ซ “ป้อม-ภาวุธ พงษ์วิทยภานุ”

เมื่อพูดถึงสตาร์ตอัพไทย มีทั้งประสบความสำเร็จจนเป็นอันดับ 1 และไม่ประสบความสำเร็จจนหายไปตามกระแสกาลเวลา อะไรคือสิ่งที่เป็นปัญหาของสตาร์ตอัพไทย
และอะไรทำให้ธุรกิจเติบโตได้ยาก จากคำแนะนำของ ป้อม-ภาวุธ พงษ์วิทยภานุ
ผู้ที่มีโอกาสเข้าไปคลุกคลีกับสตาร์ตอัพหลายบริษัทและปลุกปั้นจนสามารถยืนได้ด้วยตัวเอง

ป้อม-ภาวุธ พงษ์วิทยภานุ
กรรมการผู้จัดการและผู้ก่อตั้งเว็บไซต์ บริษัท TARAD.com ระบุว่า
ปัจจุบันดูแลธุรกิจใน 2 ส่วน คือ
ส่วนที่ดูแลเอง และเข้าไปลงทุน ซึ่งได้มีโอกาสเข้าไปลงทุนในหลายๆ ส่วน เช่น Creden, Wisesight, Tellscore, Shippop
และอีกหลากหลายบริษัทในหลายธุรกิจเพื่อกระจายความเสี่ยง
ซึ่งสตาร์ตอัพแต่ละบริษัทที่ไปลงทุนก็มีความโดดเด่นขึ้นมาหลายตัว เช่น Wisesight ก็เป็นอันดับหนึ่งด้านข้อมูล
(Data) ในไทย ซึ่งสตาร์ตอัพส่วนใหญ่ที่เข้าไปลงทุนไม่ได้เข้าไปในฐานะผู้บริหาร
แต่เป็นที่ปรึกษาให้กับเจ้าของธุรกิจด้วย

สำหรับหลักเกณฑ์ในการลงทุนในสตาร์ตอัพแต่ละบริษัท คือ
โอกาสทางธุรกิจที่มองเห็น เช่น ส่วนตัวทำธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับอี-คอมเมิร์ซ
ก็มองว่าน่าจะมีธุรกิจโลจิสติกส์ (ขนส่ง) น่าจะมีธุรกิจด้านโกดัง
ก็ไปลงทุนในธุรกิจนั้น ให้สอดคล้องไปกับธุรกิจหลักที่ดำเนินอยู่
เพื่อให้เกิดการเชื่อมโยงการทำงานร่วมกันและเติบโตไปพร้อมๆ กัน เป้าหมายใหญ่ คือ
การทำให้เกิดระบบนิเวศของการทำธุรกิจด้านดิจิทัล
เพราะการผลักดันให้คนไทยหันมาทำธุรกิจบนโลกออนไลน์ไม่ได้มีแค่วิธีการเดียว
เพราะฉะนั้น การทำให้เกิดความเกี่ยวข้องกันก็จะทำให้เกิดระบบนิเวศนี้ได้ ซึ่ง ป้อม-ภาวุธ พูดติดตลกว่าปลายทางจริงๆ ของตัวเองอาจเป็นการแก่ไปไม่ต้องทำงานเลยก็ได้

สำหรับธุรกิจที่จะมีโอกาสเข้าไปลงทุน ป้อม-ภาวุธ มองว่า มักเกิดจาก 3 ส่วน คือ บริษัทที่ตัวเองอยากเข้าไปทำ เช่น Shippop ส่วนที่ 2 คือ ธุรกิจที่อยากทำแต่มีคนทำไปแล้ว จะทำอย่างไรให้น้องๆ เหล่านั้นสามารถต่อยอดไปข้างหน้าและเสริมกับธุรกิจหลักเราได้ และส่วนที่ 3 คือ การมองเห็นแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงและดำเนินธุรกิจจากต่างประเทศ และมองว่ากำลังจะสามารถนำมาประกอบธุรกิจในประเทศไทยได้ ก็จะเฟ้นหาโอกาสในการทำธุรกิจหรือเข้าไปลงทุนในสตาร์ตอัพนั้นๆ ซึ่งทั้งหมดล้วนเกิดจากการเล็งเห็นโอกาสที่จะเติบโตในธุรกิจนั้นๆ

ปัญหาของสตาร์ตอัพไทยคืออะไร ทำไมบางรายจึงไม่ประสบความสำเร็จ?

ป้อม-ภาวุธระบุว่า
ปัญหาของผู้ประกอบการสตาร์ตอัพไทยส่วนใหญ่ คือ
รู้ว่าเทคโนโลยีเหล่านั้นควรทำอะไรกับมัน แต่มักไม่รู้วิธีประกอบธุรกิจ
บางคนเขียนโปรแกรมเก่งแต่ทำธุรกิจไม่เป็น ดังนั้น ทำให้หลายครั้งต้องเข้าไปให้คำปรึกษากับสตาร์ตอัพเหล่านี้

ในแต่ละขั้นของสตาร์ตอัพ ตั้งแต่เริ่มต้นธุรกิจ
ก็จะมีขั้นตอนและวิธีการแตกต่างกันไป เช่น ช่วงเริ่มต้นธุรกิจ โมเดลธุรกิจคืออะไร
รายได้หาจากไหน จะทำให้เติบโตอย่างไร ซึ่งเมื่อสตาร์ตอัพเหล่านั้นเติบโตขึ้นมายืนได้ในระดับหนึ่งแล้ว
บางครั้งก็ต้องเข้าไปช่วยในการตั้งเป้าหมาย ตั้งงบประมาณ การวางแผนคน
และการพัฒนาผลิตภัณฑ์

ป้อม-ภาวุธมองว่า
บางครั้งอาจเกิดจากโมเดลธุรกิจที่เป็นไปได้ยาก และเกิดจากผู้บริหารที่มีความดื้อ รวมถึงเจ้าของสตาร์ตอัพอาจเชื่อมั่นในตัวเองมากเกินไปจนมองไม่เห็นจุดบอดของตัวเอง

อะไรที่ต้องคำนึงถ้าสตาร์ตอัพอยากจะประสบความสำเร็จ?

ป้อม-ภาวุธตั้งคำถามให้ฉุกคิดว่า
โมเดลธุรกิจที่เรากำลังจะทำมีความต้องการในตลาดมากน้อยเพียงใด คนยอมจ่ายหรือไม่? ซึ่งในการสร้างรายได้ก็จะมีหลากหลายรูปแบบ
ขณะที่สตาร์ตอัพบางประเภทที่ไม่สามารถขยายขนาดธุรกิจได้
ก็ต้องมองย้อนกลับไปดูว่าเป็นที่อะไร เช่น เรื่องคน เรื่องตรรกะความคิด
ซึ่งบางธุรกิจเมื่อปรับตรรกะของผู้บริหารได้ก็เติบโตได้

ตัวอย่างตรรกะที่อาจจะทำให้ธุรกิจเติบโตได้ยาก เช่น
ผู้บริหารบางรายชอบที่จะจ้างพนักงาน-ทีมพัฒนาในราคาถูก ไม่ยอมจ้างในอัตราเงินเดือนที่สูง
พอจ้างในอัตราเงินเดือนที่ถูก บางครั้งก็แลกมาด้วยคนที่มีศักยภาพไม่ได้ตามความต้องการ
กลายเป็นเด็กจบใหม่ที่ยังไม่มีประสบการณ์ สุดท้ายทำให้ผู้บริหารต้องลงไปทำเองเพราะตัดงบจ้างพนักงาน-ทีมพัฒนาที่เก่งๆ
ไป ซึ่งบางครั้งก็ต้องเข้าไปแก้ตรรกะผู้บริหารว่า “คุณต้องจ้างคนเก่งๆ เข้ามาบ้าง”

เมื่อผู้บริหารที่ถูกปรับตรรกะและถูกแสดงให้เห็นว่า การจ้างคนเก่งๆ
เข้ามาทำให้ธุรกิจไปได้เร็วมากขึ้น ก็จ้างคนเก่งๆ เข้ามาในบริษัทและทำให้พัฒนาได้แบบก้าวกระโดด
ซึ่งปัญหาเรื่องคนถือเป็นปัญหาใหญ่ที่ทำให้หลายๆ ธุรกิจขนาดเล็กไม่สามารถเติบโตได้
เพราะผู้บริหารมีความเชื่อว่าต้องทำเองทุกอย่าง จนสุดท้ายไม่สามารถขยายขนาดของธุรกิจไปได้

ขณะเดียวกัน ป้อม-ภาวุธ มองว่าด้วยปัจจัยหลายๆ อย่างหลังจากนี้อาจเป็นอุปสรรคต่อสตาร์ตอัพไทยอยู่บ้าง แต่ก็เชื่อว่าหลังจากหลายๆ เรื่องผ่านไปจะทำให้สามารถก้าวต่อไปในระดับยูนิคอร์นได้ เพราะหลังจากนี้คนก็จะหันมาใช้งานโลกออนไลน์มากขึ้น นั่นหมายถึงโอกาสที่จะเพิ่มขึ้นด้วย