PCOS คืออะไร อาการเป็นแบบไหน รวมข้อมูลที่ผู้หญิงควรรู้
หนึ่งในความกังวลของผู้หญิงหลายๆ คนเมื่ออายุมากขึ้น นอกจากปัญหาผิวที่เสื่อมโทรมไปตามวัยแล้ว ปัญหาสุขภาพบางอย่างที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพร่างกายในหลายๆ ด้านอย่าง PCOS หรือ ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ ก็เป็นภาวะทางสุขภาพที่ทำให้สาวๆ วิตกกังวลไม่แพ้กัน เพราะ PCOS ก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพเรื้อรังที่อาจส่งผลต่อคุณภาพชีวิตในอนาคตได้
บทความนี้ จะพามาทำความรู้จักกับภาวะทางสุขภาพนี้ว่าจริงๆ แล้ว PCOS คือโรคอะไร เป็น PCOS อันตรายไหม อาการเป็นแบบไหน หรือแม้แต่โรค PCOS รักษายังไงเพื่อให้สาวๆ สามารถรับมือกับปัญหาสุขภาพนี้ได้อย่างถูกต้องเหมาะสม
PCOS ภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ คืออะไร
ภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ หรือ PCOS คือภาวะทางสุขภาพในผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ที่เผชิญกับกระบวนการตกไข่ที่ผิดปกติ เช่น ไข่เจริญเติบโตไม่เต็มที่ การตกไข่ไม่สม่ำเสมอ หรือไม่ตกเลยเป็นระยะเวลานาน ทำให้ภายในรังไข่มีการพัฒนาเป็นถุงน้ำเล็กๆ ขณะเดียวกัน PCOS ทำให้ร่างกายมีการเพิ่มระดับฮอร์โมนเพศชายหรือฮอร์โมนแอนโดรเจนสูงขึ้น ซึ่งล้วนส่งผลกระทบต่อสุขภาพร่างกายของผู้หญิงได้ทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นปัญหาสิว ผิวมัน ขนดก รอบเดือนมาผิดปกติ น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นผิดปกติ ตลอดจนส่งผลร้ายแรงต่อการมีบุตร
PCOS เกิดจากสาเหตุอะไรได้บ้าง
PCOS หรือ Polycystic Ovarian Syndrome คือภาวะทางสุขภาพที่ยังไม่สามารถหาสาเหตุการเกิดที่แน่ชัดได้ เนื่องจากเป็นลักษณะความผิดปกติของร่างกายที่เกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย ไม่ว่าจะเป็นลักษณะทางพันธุกรรม การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนร่างกายที่ฮอร์โมนเพศชายสูงกว่าปกติ ภาวะดื้ออินซูลินที่ทำให้เสี่ยงต่อการเป็นโรคอ้วนและน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นง่าย เป็นต้น
PCOS ลักษณะอาการเป็นแบบไหน
สำหรับโรค PCOS อาการอาจแตกต่างหรือมีระดับความรุนแรงที่ต่างกันไปในแต่ละบุคคล แต่โดยทั่วไปแล้ว อาการผิดปกติที่บ่งบอกว่าเป็นสัญญาณของ PCOS มีดังนี้
- ประจำเดือนมาผิดปกติ เช่น มากะปริบกะปรอย มาน้อยกว่าปกติ มาต่อเนื่องหลายวัน มาแบบเว้นช่วงระยะเวลานานเกินไป หรือมีอาการเลือดออกทางช่องคลอดแม้ไม่ได้อยู่ในช่วงรอบประจำเดือน
- มีปัญหาสิว ผิวมัน ขนดกตามใบหน้าและร่างกาย เนื่องจากฮอร์โมนแอนโดรเจนหรือฮอร์โมนเพศชายสูง
- มีภาวะน้ำหนักตัวเกินเกณฑ์ ไม่สามารถควบคุมน้ำหนักตัวได้ตามปกติ หรือเป็นโรคอ้วน
- มีซีสต์หรือถุงน้ำที่รังไข่ ซึ่งจะเห็นชัดเมื่อเข้ารับการตรวจด้วยคลื่นอัลตราซาวนด์ ทั้งนี้ ซีสต์ดังกล่าวจะแตกต่างจากช็อกโกแลตซีสต์ที่เป็นเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่
- มีสัญญาณของโรคผิวหนังช้าง หรือมีรอยหมองคล้ำตามร่างกาย เช่น ท้ายทอย รักแร้ ใต้ราวนม
- ในผู้ป่วย PCOS บางรายอาจเผชิญกับปัญหาตกขาวผิดปกติ เช่น มีลักษณะข้นหนืด หรือใสเป็นน้ำ ซึ่งจะแตกต่างจากการติดเชื้อราในช่องคลอด ซึ่งอาจมีอาการคันช่องคลอดร่วมด้วย
หากใครที่สังเกตว่าตัวเองกำลังเผชิญกับอาการ PCOS เหล่านี้อยู่ แนะนำเข้าพบแพทย์เพื่อรับการตรวจสุขภาพผู้หญิงเบื้องต้นว่าเป็นสัญญาณของ PCOS หรือไม่ หรือเป็นสัญญาณอาการของความผิดปกติอื่นๆ ของร่างกาย เพื่อที่จะได้หาแนวทางในการรักษาที่เหมาะสมต่อไป และป้องกันอาการแทรกซ้อนหรือผลกระทบที่รุนแรงต่อสุขภาพ เช่น เนื้องอกมดลูก มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก หรือแม้แต่เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดได้
PCOS มีขั้นตอนการตรวจวินิจฉัยอย่างไรบ้าง
การตรวจวินิจฉัยโรค PCOS มีขั้นตอนไม่ซับซ้อน เริ่มจากการซักประวัติสุขภาพของผู้ป่วย PCOS เช่น รอบเดือนมาปกติหรือไม่ มีปัญหาสิว ผิวมัน ขนดกมากน้อยแค่ไหนในช่วงที่ผ่านมา หรือมีปัญหาเกี่ยวกับการตั้งครรภ์หรือไม่ ตลอดจนซักประวัติสุขภาพของสมาชิกในครอบครัว และมีการชั่งน้ำหนักตัว วัดความดันโลหิตของผู้ป่วย นอกจากนี้แพทย์อาจมีการตรวจเลือดเพื่อวัดระดับฮอร์โมนเพศชาย วัดระดับน้ำตาลในเลือด และตรวจช่องท้องด้วยคลื่นอัลตราซาวนด์เพื่อตรวจความผิดปกติภายในมดลูกร่วมด้วย
การเข้ารับการตรวจวินิจฉัย PCOS อย่างละเอียดจะช่วยให้แพทย์วางแผนการรักษาพร้อมให้คำแนะนำในการดูแลตัวเองเพื่อลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ได้อย่างเหมาะสม
PCOS มีวิธีการรักษาอย่างไรได้บ้าง
โรค PCOS คือโรคที่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่สามารถดูแลรักษาเพื่อลดความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพอื่นๆ ได้ โดยมีแนวทางการดูแลรักษาที่ต่างกันออกไปแต่ละบุคคล หรือขึ้นอยู่กับความต้องการของผู้ป่วย ซึ่งแบ่งเป็นผู้ป่วย PCOS ที่วางแผนจะมีบุตรในอนาคต และผู้ป่วยที่ไม่มีแผนจะมีบุตร
แนวทางการรักษาสำหรับผู้ที่วางแผนมีบุตร
- ใช้ยากระตุ้นไข่ตกในรูปแบบยาทาน เช่น กลุ่มยาโคลมิฟีน (Clomiphene) กลุ่มยาเลโทรโซล (Letrozole) หรือรูปแบบยาฉีดอย่างกลุ่มฮอร์โมนโกนาโตโทรปิน (Gonadotropins)
- การเข้ารับการผ่าตัดนำเนื้อเยื่อรังไข่ที่ทำหน้าที่ผลิตฮอร์โมนแอนโดรเจนออก ทำให้ฮอร์โมนร่างกายสมดุลและการทำงานของรังไข่กลับมาเป็นปกติอีกครั้ง ทั้งนี้การผ่าตัดเพื่อรักษา PCOS ไม่เป็นที่นิยมมากนัก เนื่องจากปัจจุบันมีแนวทางการรักษาที่เห็นผลและทำให้ผู้ป่วยไม่ต้องเจ็บตัว
- การทำ IVF (In Vitro Fertilization) หรือการทำเด็กหลอดแก้ว ในกรณีที่ผู้ป่วย PCOS ใช้ยากระตุ้นให้ไข่ตกไม่ได้ผล แพทย์จะแนะนำให้วางแผนมีบุตรด้วยวิธีการเก็บไข่จากรังไข่และนำไปปฏิสนธินอกมดลูก จากนั้นนำไข่ที่ได้รับการปฏิสนธิแล้วฉีดกลับเข้าไปในมดลูกอีกครั้งเพื่อให้ตัวอ่อนเจริญเติบโตอย่างสมบูรณ์
แนวทางการรักษาสำหรับผู้ที่ไม่มีแผนจะมีบุตร
เลือกใช้ยาคุมกำเนิดในรูปแบบยาทาน ยาฉีด หรือใช้ห่วงอนามัยชนิดที่มีฮอร์โมน เพื่อปรับฮอร์โมนให้รอบเดือนกลับมาเป็นปกติ รวมถึงลดการเกิดสิว คุมความมันส่วนเกินบนผิว และลดปัญหาขนดกตามร่างกาย
ปรับไลฟ์สไตล์ใหม่ เช่น เลือกทานอาหารที่มีประโยชน์มากขึ้น หมั่นออกกำลังกาย คุมน้ำหนักตัวไม่ให้เพิ่มขึ้นหรือให้อยู่ในเกณฑ์ดัชนีมวลกายที่เหมาะสม เพื่อป้องกันอาการแทรกซ้อนจาก PCOS
PCOS มีแนวทางป้องกันอย่างไรบ้าง
แม้ว่าสาเหตุการเกิดของ PCOS จะไม่เป็นที่แน่ชัดว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร และ PCOS รักษาให้หายขาดไม่ได้ แต่การเริ่มต้นดูแลสุขภาพร่างกายให้ดีหรือปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์บางอย่างก็สามารถช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิด PCOS และป้องกันอาการแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายได้ ดังนี้
- คุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ เพราะสามารถช่วยลดระดับอินซูลินและฮอร์โมนเพศชายที่เป็นสาเหตุการทำงานที่ผิดปกติของรังไข่ได้
- หมั่นออกกำลังกายอย่างเป็นประจำเพื่อช่วยให้น้ำหนักตัวลดลง และลดความเสี่ยงต่อการเป็นภาวะสุขภาพต่างๆ เช่น เบาหวาน โรคอ้วน
- เลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ เช่น ผัก ผลไม้ เลี่ยงการรับประทานอาหารที่มีน้ำตาลหรือไขมันสูง เช่น ของทอด ของมัน ของหวาน อาหารแปรรูป
- เข้ารับการตรวจสุขภาพร่างกายเป็นประจำเพื่อติดตามสุขภาพโดยรวมและรับการประเมินความเสี่ยงต่อภาวะสุขภาพหรือโรคร้ายต่างๆ รวมถึง PCOS
คำถามที่พบบ่อย (FAQs) PCOS
PCOS เป็นภาวะความผิดปกติของร่างกายที่ทำให้ผู้หญิงเป็นกังวลไม่น้อย และด้านล่างนี้เป็นคำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโรค PCOS
PCOS อันตรายไหม
อาจเป็นอันตรายได้หากไม่ได้รับการดูแลรักษาที่เหมาะสม ผู้ที่มีสัญญาณอาการของ PCOS ควรเข้ารับการวินิจฉัยและดูแลรักษาอย่างถูกต้องเพื่อป้องกันการเกิดปัญหาสุขภาพเรื้อรัง หรือเป็นอันตรายต่อร่างกายและการตั้งครรภ์ในอนาคต
PCOS ห้ามกินอะไรบ้าง
ผู้ป่วยที่เป็น PCOS มีแนวโน้มที่จะเป็นโรคอ้วนหรือมีปัญหาเกี่ยวกับระบบเผาผลาญของร่างกาย แนะนำให้ควบคุมอาหารที่รับประทานในชีวิตประจำวัน เช่น เลือกทานอาหารที่มีประโยชน์ เลี่ยงการทานอาหารไขมันสูง ของทอด ของมัน ของหวาน
PCOS หายเองได้ไหม
โรค PCOS ไม่สามารถหายเองได้ แต่สามารถลดความรุนแรงของอาการหรือลดความเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ ได้ด้วยการปรับไลฟ์สไตล์ให้เหมาะสมและปฏิบัติตัวตามที่แพทย์แนะนำ
PCOS ภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ สัญญาณสุขภาพที่ผู้หญิงต้องระวัง
PCOS หรือภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ เกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัยทั้งกรรมพันธุ์ ฮอร์โมนในร่างกาย รวมถึงไลฟ์สไตล์ต่างๆ โดยมีสัญญาณอาการสำคัญได้แก่ รอบเดือนมาผิดปกติ ปัญหาสิว ผิวมัน น้ำหนักตัวที่เพิ่มขึ้นผิดปกติ หากปล่อยไว้ไม่เข้ารับการรักษาอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพร่างกาย ตลอดจนกระทบต่อการตั้งครรภ์ในอนาคตได้
ข้อมูลโดย : โรงพยาบาลสมิติเวช ไชน่าทาวน์
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : PCOS คืออะไร อาการเป็นแบบไหน รวมข้อมูลที่ผู้หญิงควรรู้
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
- การอดอาหาร ส่งผลเสียต่อร่างกายอย่างไร
- ภาวะความจำบกพร่องเล็กน้อย (Mild Cognitive Impairment : MCI) จุดเริ่มต้นของอัลไซเมอร์
- หลังปีใหม่ จุกเสียด แสบร้อนกลางอก แค่ทานเยอะหรือเป็นกรดไหลย้อน
- เตรียมพร้อมรับมืออุบัติเหตุทุกสถานการณ์ ด้วยวิธีปฐมพยาบาลที่ถูกต้อง
- การดูแลครอบฟัน และสัญญาณที่ต้องเปลี่ยน
ตามข่าวก่อนใครได้ที่
- Website : www.thairath.co.th
- LINE Official : Thairath