รู้จัก มะเร็งจิสต์ ปวดท้อง อิ่มเร็วทานได้น้อย คลำเจอก้อน อาจไม่ใช่แค่โรคกระเพาะ

รู้จัก มะเร็งจิสต์ ปวดท้อง อิ่มเร็วทานได้น้อย คลำเจอก้อน อาจไม่ใช่แค่โรคกระเพาะ

มะเร็งจิสต์ GIST – ปวดท้อง อิ่มเร็วผิดปกติ ทานได้น้อยลง คลำเจอก้อนในท้อง อาจจะไม่ใช่แค่โรคกะเพราะแต่เป็น มะเร็งจิสต์ หรือมะเร็งทางเดินอาหาร (Gastrointestinal Stromal Tumor)

รศ.นพ.ม.ล.พันธุ์ภัทร์ จักรพันธุ์ อาจารย์หน่วยศัลยศาสตร์ทางเดินอาหารส่วนต้น ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทย์ศาสตร์ มช. ได้ให้ข้อมูลไว้ในบทความเรื่อง “ทำความรู้จักโรคมะเร็งจิสต์ (GIST) มะเร็งระบบทางเดินอาหาร รู้เร็วรักษาได้ รู้ช้าอาจสายไป” ไว้ว่า โรคมะเร็งจิสต์ หรือ GIST (Gastrointestinal Stromal Tumor) เป็นมะเร็งชนิดหนึ่งที่เกิดขึ้นในระบบทางเดินอาหาร แม้จะพบได้น้อยเมื่อเทียบกับมะเร็งกระเพาะอาหารหรือมะเร็งลำไส้ทั่วไป แต่ก็เป็นโรคที่ควรทำความเข้าใจ เนื่องจากมีลักษณะเฉพาะตัวทั้งในด้านการเกิดโรค การดำเนินโรค และการรักษา

มะเร็งจิสต์แตกต่างจากมะเร็งกระเพาะอาหารทั่วไปอย่างไร
ความแตกต่างสำคัญของมะเร็งจิสต์คือ แหล่งกำเนิดของเซลล์มะเร็ง มะเร็งกระเพาะอาหารทั่วไปมักเกิดจาก ชั้นเยื่อบุผิวด้านใน ของกระเพาะอาหาร และมีการลุกลามแบบแทรกซึมไปตามผนังอวัยวะ ในขณะที่มะเร็งจิสต์เกิดจาก เซลล์ในชั้นกล้ามเนื้อของผนังทางเดินอาหาร ทำให้ก้อนเนื้องอกมักโตได้ทั้งด้านในและด้านนอกผนังลำไส้ ลักษณะการกระจายตัวจึงแตกต่างจากมะเร็งชนิดอื่นอย่างชัดเจน

สาเหตุของการเกิดโรค
มะเร็งจิสต์เกิดจากความผิดปกติของเซลล์ต้นกำเนิดที่ทำหน้าที่ส่งสัญญาณควบคุมการทำงานของผนังลำไส้ โดยพบความผิดปกติของยีนบางชนิด อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัดว่าปัจจัยใดกระตุ้นให้เกิดความผิดปกตินี้

ความชุกของโรคในประเทศไทย
มะเร็งจิสต์เป็นโรคที่พบได้ค่อนข้างน้อย ในประเทศไทยมีอุบัติการณ์ประมาณ 2 รายต่อประชากร 1 ล้านคนต่อปี จัดเป็นมะเร็งที่พบไม่บ่อย

กลุ่มอายุที่พบมากที่สุด
โรคนี้มักพบในผู้ที่มีอายุระหว่าง 65-70 ปี และพบได้น้อยในคนอายุน้อย

อาการที่ควรสังเกต
มะเร็งจิสต์มักมีอาการน้อยในระยะแรก เมื่อเทียบกับมะเร็งกระเพาะอาหารทั่วไป อาการที่อาจพบได้ ได้แก่
– เลือดออกในทางเดินอาหาร
– รับประทานอาหารได้น้อยลง
– อิ่มเร็วผิดปกติ
– คลำพบก้อนบริเวณหน้าท้อง
ในบางรายอาจไม่มีอาการและตรวจพบโดยบังเอิญจากการตรวจสุขภาพ

มีการตรวจคัดกรองหรือไม่
เนื่องจากโรคนี้พบได้น้อยมาก ปัจจุบันจึง ยังไม่มีแนวทางการตรวจคัดกรองมาตรฐาน สำหรับประชาชนทั่วไป

การวินิจฉัยโรค
การวินิจฉัยมะเร็งจิสต์มักอาศัยการตรวจหลายวิธีร่วมกัน ได้แก่
– การส่องกล้องตรวจทางเดินอาหาร
– การตรวจอัลตราซาวด์ผ่านกล้องส่องทางเดินอาหาร
– การเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan)
ในบางกรณี แพทย์อาจพิจารณาเจาะชิ้นเนื้อเพื่อตรวจยืนยันการวินิจฉัย

แนวทางการรักษา
การรักษาขึ้นอยู่กับระยะของโรค ขนาดก้อน และการแพร่กระจาย
– ก้อนขนาดเล็ก อาจรักษาด้วยการผ่าตัดผ่านกล้องทางเดินอาหาร หรือการผ่าตัดส่องกล้องในช่องท้อง
– ก้อนขนาดใหญ่ มักต้องผ่าตัดแบบเปิด
– หากมีการลุกลามหรือแพร่กระจาย อาจรักษาด้วย ยามุ่งเป้า (Targeted Therapy) ซึ่งเป็นยาต้านตัวรับที่เกี่ยวข้องกับความผิดปกติของยีนในเซลล์มะเร็ง

โอกาสหายขาดและการพยากรณ์โรค
โดยทั่วไป มะเร็งจิสต์มีแนวโน้มการรักษาที่ค่อนข้างดีเมื่อเทียบกับมะเร็งกระเพาะอาหารทั่วไป หากยังไม่มีการแพร่กระจาย และสามารถผ่าตัดออกได้หมด โอกาสรอดชีวิตที่ 5 ปีอาจสูงถึง ประมาณ 90% หากมีการแพร่กระจายแล้ว อัตราการรอดชีวิตที่ 5 ปีจะลดลงเหลือประมาณ 50% ปัจจัยสำคัญที่สุดคือ การผ่าตัดนำก้อนมะเร็งออกได้ทั้งหมด

โอกาสกลับเป็นซ้ำ
ความเสี่ยงของการกลับเป็นซ้ำขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายประการ ได้แก่
• ขนาดของก้อน
• อัตราการแบ่งตัวของเซลล์
• อวัยวะต้นกำเนิดของก้อนมะเร็ง
ผู้ป่วยกลุ่มความเสี่ยงต่ำมีโอกาสกลับเป็นซ้ำน้อยกว่า 5%
แต่ในกลุ่มความเสี่ยงสูง อาจมีโอกาสกลับเป็นซ้ำได้ถึง 40-60%

การใช้ชีวิตหลังการรักษา
หากรักษาได้หายขาด ผู้ป่วยสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติ

ปัจจุบันยังไม่มีข้อมูลชัดเจนว่าการปรับพฤติกรรมการรับประทานอาหารหรือการออกกำลังกายมีผลต่อการหายขาดหรือการกลับเป็นซ้ำโดยตรง และยังไม่มีข้อห้ามเฉพาะสำหรับผู้ป่วยมะเร็งจิสต์ อย่างไรก็ตาม การดูแลสุขภาพโดยรวมให้แข็งแรงยังคงเป็นสิ่งสำคัญ

มะเร็งจิสต์เป็นมะเร็งที่พบไม่บ่อย แต่มีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากมะเร็งกระเพาะอาหารทั่วไปอย่างชัดเจน แม้ในระยะแรกอาจไม่มีอาการ แต่หากได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม โดยเฉพาะการผ่าตัดเอาก้อนออกได้หมด โอกาสการรักษาให้หายขาดถือว่าอยู่ในเกณฑ์ที่ดี

การสังเกตอาการผิดปกติของระบบทางเดินอาหารและเข้ารับการตรวจเมื่อมีข้อสงสัย จึงเป็นสิ่งสำคัญในการดูแลสุขภาพระยะยาว

ที่มา คณะแพทยศาสตร์ มช.

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : รู้จัก มะเร็งจิสต์ ปวดท้อง อิ่มเร็วทานได้น้อย คลำเจอก้อน อาจไม่ใช่แค่โรคกระเพาะ

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th