ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์น่าติดตามเดือน ธ.ค.68 "ฝนดาวตกเจมินิดส์ - วันเหมายัน"

ต้อนรับเดือนสุดท้ายของปี ธันวาคม 2568 สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) ชวนคอดาราศาสตร์และนักดูดาวทั่วประเทศเตรียมเงยหน้ารอชมปรากฏการณ์ท้องฟ้าส่งท้ายปี ไม่ว่าจะเป็น ฝนดาวตก, วันเหมายัน รวมถึงเหตุการณ์บนฟ้าอีกหลากหลายที่น่าสนใจ เดือนนี้จะมีอะไรเกิดขึ้นบนท้องฟ้าบ้าง ลิสต์ไว้ได้เลย

8 ธันวาคม 2568

• ดาวพุธอยู่ห่างดวงอาทิตย์ ไปทางทิศตะวันตกมากที่สุด สังเกตได้ทางทิศตะวันออก เวลา 03.30 น. จนถึงรุ่งเช้า

14 ธันวาคม 2568

"ฝนดาวตกเจมินิดส์" หรือ ฝนดาวตกกลุ่มดาวคนคู่ จะเกิดในช่วงระหว่างวันที่ 4 - 20 ธันวาคม ของทุกปี มีศูนย์กลางการกระจายตัวบริเวณกลุ่มดาวคนคู่ ปีนี้นักดาราศาสตร์คาดการณ์ว่าจะมีอัตราการตกสูงสุดในช่วงหลังเที่ยงคืนวันที่ 14 ธันวาคม ถึงรุ่งเช้า 15 ธันวาคม 2568

สามารถรอชมปรากฏการณ์ได้ตั้งแต่ช่วงที่กลุ่มดาวคนคู่ขึ้นจากขอบฟ้าทางทิศตะวันออก เวลาประมาณ 20.00 น. เป็นต้นไป ฝนดาวตกจะปรากฏให้เห็นเป็นลำแสงวาบพาดผ่านทั่วท้องฟ้าเป็นบริเวณกว้าง ดูได้ด้วยตาเปล่าในที่มืดสนิท ซึ่งปีนี้ช่วงที่ไร้แสงจันทร์รบกวน ตั้งแต่เวลา 20.00 - 02.30 น. นั้นเหมาะแก่การสังเกตการณ์เป็นอย่างยิ่ง

ฝนดาวตกเจมินิดส์ เกิดจากการที่โลกเคลื่อนผ่านเข้าไปในสายธารเศษหินและฝุ่นขนาดน้อยใหญ่ของดาวเคราะห์น้อย 3200 เฟธอน (3200 Phaethon) ที่หลงเหลือทิ้งไว้เมื่อครั้งเคลื่อนผ่านเข้ามาในระบบสุริยะชั้นใน เมื่อโลกโคจรผ่านสายธารดังกล่าว แรงโน้มถ่วงของโลกจะดึงดูดเศษหินและฝุ่นเหล่านั้นเข้ามาในชั้นบรรยากาศ ทำให้เกิดการเสียดสีและเผาไหม้ ปรากฏให้ผู้สังเกตการณ์บนโลกเห็นเป็นลำแสงคล้ายลูกไฟสว่างวาบเคลื่อนผ่านท้องฟ้า หรือในบางครั้งเกิดเป็นลูกไฟขนาดใหญ่ (Fireball)

"ฝนดาวตก" จะแตกต่างจาก "ดาวตก" ทั่วไป คือเป็นดาวตกที่มีทิศทางเหมือนมาจากจุด ๆ หนึ่งบนท้องฟ้า เรียกว่า จุดศูนย์กลางการกระจายตัว (Radiant) เมื่อจุดศูนย์กลางการกระจายตัวอยู่ใกล้บริเวณกลุ่มดาวใด ก็จะเรียกชื่อฝนดาวตกตามกลุ่มดาวนั้น ๆ

กิจกรรมสังเกตการณ์ "ฝนดาวตกเจมินิดส์"

กิจกรรมสังเกตการณ์ "ฝนดาวตกเจมินิดส์" เชิญชวนผู้สนใจเข้าร่วมกิจกรรม ณ จุดสังเกตการณ์หลัก 4 แห่ง ดังนี้

• เชียงใหม่ : กิจกรรม “โต้ลมหนาว…นอนนับฝนดาวตกเจมินิดส์ 2568” ภายในสวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ อ. แม่ริม จ. เชียงใหม่ ตั้งแต่เวลา 17.00 - 02.00 น. (ค่าธรรมเนียมเข้าพื้นที่และค่าบริการรถรับส่งภายในสวนฯ 90 บาท/ท่าน) ติดตามรายละเอียดทางเพจเฟซบุ๊ก NARIT สำหรับภูมิภาคอื่น ๆ จัดขึ้น ณ หอดูดาวภูมิภาคสำหรับประชาชน กิจกรรมเริ่มตั้งแต่เวลา 18.00 น. เป็นต้นไปจนถึงรุ่งเช้า

• โคราช : หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบพระชนมพรรษา นครราชสีมา

• ขอนแก่น : หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา ขอนแก่น
  

• ฉะเชิงเทรา : หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา ฉะเชิงเทรา
  

ทั้งนี้ ลักษณะการจัดกิจกรรมจะแตกต่างไปตามแต่ละพื้นที่ ผู้สนใจสามารถติดตามข้อมูลเพิ่มเติมได้ทางเพจเฟซบุ๊กของหอดูดาวแต่ละแห่ง (หมายเหตุ เนื่องจากจังหวัดสงขลาอยู่ในช่วงฟื้นฟูจากเหตุอุทกภัย หากมีการจัดกิจกรรมโดยหอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา สงขลา จะแจ้งสถานที่ให้ทราบในภายหลัง*)

นอกจากนี้ ผู้สนใจสามารถร่วมสังเกตการณ์ฝนดาวตกเจมินิดส์ได้ ณ สถานที่ดูดาว 64 แห่งทั่วประเทศ ซึ่งผ่านการขึ้นทะเบียนเป็น "เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดในประเทศไทย" จึงเป็นสถานที่ที่เหมาะสมอย่างยิ่งต่อการสังเกตการณ์ท้องฟ้าและปรากฏการณ์ฝนดาวตก ทั้งความมืดของท้องฟ้า และมีพื้นที่โล่งกว้างปราศจากสิ่งบดบังบริเวณขอบฟ้า ทำให้สามารถชมฝนดาวตกได้รอบทิศทาง รวมถึงมีการบริหารจัดการแสงสว่างอย่างเหมาะสม ตลอดจนมีสิ่งอำนวยความสะดวก และมีวิทยากรให้คำแนะนำการดูดาวเบื้องต้น ค้นหาเขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดในประเทศไทยได้ที่ darksky.narit.or.th

21 ธันวาคม 2568

21 ธันวาคม 2568 วันเหมายัน (Winter Solstice) ช่วงเวลากลางคืนยาวนานที่สุดในรอบปี นับเป็นวันเปลี่ยนฤดูกาลย่างเข้าสู่ฤดูหนาวของประเทศทางซีกโลกเหนือ และย่างเข้าสู่ฤดูร้อนของประเทศทางซีกโลกใต้

อ่านข่าว : ดีลประวัติศาสตร์! Netflix ทุ่ม 7.2 หมื่นล้านเหรียญ ซื้อ Warner Bros.

ประกาศผลจับสลาก 48 ทีม 12 กลุ่ม ฟุตบอลโลก 2026

FIFA มอบรางวัลสันติภาพแก่ "ทรัมป์" ยกย่องช่วยยุติสงครามหลายแห่ง