8 เมนูเด็ดก๋วยเตี๋ยวจอมพล ป. มีอะไรบ้าง? ทุกวันนี้ยังมีอยู่ไหม?
8 เมนูเด็ดก๋วยเตี๋ยวจอมพล ป. มีอะไรบ้าง? ทุกวันนี้ยังมีอยู่ไหม?
เป็นที่ทราบกันทั่วไปว่า รัฐบาลยุค จอมพล ป. พิบูลสงคราม สนับสนุนให้ราษฎรไทยกิน “ก๋วยเตี๋ยว” โดยสนับสนุนอย่างจริงจังตั้งแต่ปลาย พ.ศ. 2485
ทำไมต้องเป็นปีนั้น?
นริศ จรัสจรรยาวงศ์ ให้คำตอบไว้ในผลงาน “2475 ราสดรส้างชาติ” (สำนักพิมพ์มติชน) ว่า เนื่องจากช่วงนั้นไทยต้องเผชิญสงครามมหาเอเชียบูรพา ทั้งยังถูกซ้ำเติมด้วยอุทกภัยใหญ่ จนเกิดปัญหาขาดแคลนข้าวสารและอาหาร เรือกสวนไร่นาถูกทำลาย
กระทั่งเดือนพฤศจิกายน ปี 2485 รัฐบาลจึงเริ่มนโยบายรณรงค์โภชนาการทางเลือกอย่างก๋วยเตี๋ยว ปรากฏหลักฐานเป็นคำกล่าวของจอมพล ป. เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน ปีนั้นว่า (จัดย่อหน้าใหม่โดยผู้เขียนบทความออนไลน์)
“อยากให้พี่น้องกินก๋วยเตี๋ยวให้ทั่วถึง เพราะก๋วยเตี๋ยวมีประโยชน์กับร่างกาย มีรสเปรี้ยว เค็ม หวานพร้อม ทำเองได้ในประเทศไทย หาได้สะดวกและอร่อยด้วย
หากพี่น้องชาวไทยกินก๋วยเตี๋ยวคนละหนึ่งชามทุกวัน วันหนึ่งจะมีคนกินก๋วยเตี๋ยวสิบแปดล้านชาม ตกลง วันหนึ่งค่าก๋วยเตี๋ยวของชาติไทยหนึ่งวันเท่ากับเก้าสิบล้านสตางค์ เท่ากับ เก้าแสนบาท เป็นจำนวนเงินหมุนเวียนมากพอใช้
เงินเก้าแสนบาทนั้นก็จะไหลไปสู่ชาวไร่ ชาวนา ชาวทะเลทั่วกัน ไม่ตกไปอยู่ในเมือใครคนหนึ่งเพียงคนเดียว และเงินหนึ่งบาทก็มีราคาหนึ่งบาท ซื้อก๋วยเตี๋ยวได้เสมอ ไม่ใช่ซื้ออะไรก็ไม่ได้ เหมือนอย่างทุกวันนี้ซึ่งเท่ากับไม่มีประโยชน์เต็มที่ในค่าของเงิน…”
เมื่อเป็นดำริผู้นำ หน่วยงานต่างๆ จึงสนองนโยบายอย่างรวดเร็ว หนังสือพิมพ์ต่างลงข่าวกระตุ้นให้คนไทยทั้งขายและกินก๋วยเตี๋ยว ส่วนราชการก็เร่งเครื่องเต็มสูบ โดยเฉพาะ กรมประชาสงเคราะห์ ที่เป็นเสมือนแม่งานทั้งการกระจายเงินทุน ผลิตอุปกรณ์การขาย และเผยแพร่สูตรก๋วยเตี๋ยว 8 ชนิด ที่ออกสู่สายตาสาธารณชนในวันที่ 14 พฤศจิกายน ปี 2485
เรียกว่าไวสุดๆ เพราะปล่อยออกมาหลังจอมพล ป. มีนโยบายเพียง 7 วันเท่านั้น
8 เมนูเด็ดก๋วยเตี๋ยวจอมพล ป.
ก๋วยเตี๋ยว 8 ชนิด ตามที่กรมประชาสงเคราะห์เผยแพร่ออกมา ได้แก่
1. ก๋วยเตี๋ยวแห้ง
2. ก๋วยเตี๋ยวน้ำ
3. ก๋วยเตี๋ยวเนื้อวัว
4. ก๋วยเตี๋ยวไก่
5. ก๋วยเตี๋ยวปูทะเล
6. ก๋วยเตี๋ยวผัดถั่วงอก
7. ก๋วยเตี๋ยวกวางตุ้ง หรือก๋วยเตี๋ยวผัดไบกาน้า (สะกดตามสมัยนั้น)
8. ก๋วยเตี๋ยวผัดกะทิ
ทั้ง 8 เมนูเด็ดก๋วยเตี๋ยวจอมพล ป. นี้มีวิธีทำอย่างละเอียด (อ่านวิธีทำได้ที่นี่) ซึ่งเมื่อลองวิเคราะห์วัตถุดิบและวิธีการปรุงก๋วยเตี๋ยวแล้ว พบว่า ชามที่ 1-5 ใช้กรรมวิธีลวกเส้น ส่วนจานที่ 6-8 ใช้กรรมวิธีการผัด
เส้นที่นำมาปรุงเป็นก๋วยเตี๋ยวจานเด็ด พบว่ามีทั้งเส้นเล็กและเส้นใหญ่ ซึ่งชามที่ 1-3 ใช้เส้นได้ทั้ง 2 ชนิด ส่วนชามที่ 4 คือก๋วยเตี๋ยวไก่ ใช้เฉพาะเส้นใหญ่เท่านั้น ชามที่ 5 ใช้ได้ทั้งเส้นเล็กและเส้นใหญ่ ขณะที่ชามที่ 6 และ 8 ใช้เส้นเล็ก และชามที่ 7 คือก๋วยเตี๋ยวกวางตุ้ง หรือก๋วยเตี๋ยวผัดไบกาน้า (ใบคะน้า) ใช้เฉพาะเส้นใหญ่
วัตถุดิบของก๋วยเตี๋ยวทั้ง 8 ตำรับ เน้นโปรตีนจากเนื้อสัตว์ เช่น เนื้อหมู เนื้อวัว เนื้อไก่ รวมถึงปู กุ้งฝอย เป็นต้น ส่วนพืชที่ใช้เป็นวัตถุดิบก็หลากหลาย อาทิ ถั่วงอก ผักคะน้า หัวปลี กุยช่าย ต้นหอม ใบบัวบก ฯลฯ ขาดไม่ได้คือเต้าหู้เหลือง เต้าหู้ยี้ ที่ปรากฏในหลายเมนู ทั้งยังมีส่วนผสมอื่นๆ อย่าง น้ำมันหมู น้ำตาล กระเทียมเจียว น้ำปลา มะนาว น้ำส้ม พริกดอง ฯลฯ ช่วยชูให้รสชาติอร่อยยิ่งขึ้น
นริศ เล่าในหนังสือด้วยว่า เมื่อเชื่อมโยงกับก๋วยเตี๋ยวยุคปัจจุบัน พอจะเห็นเค้าลางได้ว่า ชามที่ 1-5 คือก๋วยเตี๋ยวลวกใส่เครื่องทั่วไป แต่ที่น่าสังเกตคือชาม 6 และ 8 ดูเหมือนว่าจะเป็นต้นตระกูลของ “ผัดไทย” เพราะทั้ง 2 ชาม ใช้เฉพาะเส้นเล็ก ใส่ถั่วงอก กุยช่าย ถั่วลิสงป่น เสิร์ฟคู่หัวปลีและมะนาวหั่น ขาดก็แต่เพียงน้ำมะขามเปียกเท่านั้น
ส่วนชามที่ 7 เรียกได้ว่าเป็นต้นกำเนิด “ราดหน้า” จานเด็ดที่เรากินกันทุกวันนี้ก็ไม่ผิดนัก เพราะใช้เฉพาะเส้นใหญ่ ใช้แป้งมันทำให้น้ำเหนียว และใส่ผักคะน้าเป็นส่วนประกอบสำคัญอีกอย่างหนึ่ง
เล่าถึง 8 ตำรับก๋วยเตี๋ยวจอมพล ป. แล้ว คำถามยอดฮิตที่ถามกันมาทุกสมัยคือ แล้วจอมพล ป. เป็นคนต้นคิดเมนูผัดไทยหรือไม่?
คำตอบจาก จีรวัสส์ ปันยารชุน ธิดาของจอมพล ป. คือ “ไม่ใช่”
“ไม่ใช่ ไม่ใช่เลย ผัดไทยนี่ไม่ใช่ของคุณพ่อ ไม่ใช่ของเรา เขามีมานานแล้ว ที่ราชวงศ์เยอะแยะไป อร่อยจะตาย ป้ากินแต่เด็กๆ แต่เรื่องก๋วยเตี๋ยวนี่ใช่ คุณพ่อให้คนไทยขายก๋วยเตี๋ยว เพราะแต่ก่อนมีเฉพาะคนจีนขายเท่านั้น อันนี้สิผลงาน แต่ผัดไทยไม่ใช่ แล้วหลายคนก็มาพูด ป้าต้องบอกไม่ใช่ ไม่รับเป็นอันขาด คืออะไรที่ไม่ใช่ จอมพล ป. เราก็ต้องไม่รับสิ”
เป็นอันสรุปได้ว่า 8 เมนูเด็ดก๋วยเตี๋ยวจอมพล ป. ยังคงอยู่มาถึงทุกวันนี้ และผัดไทยที่หลายคนคิดว่ามาจากจอมพล ป. ก็เป็นอันยุติว่า มีมาก่อนหน้านั้นตั้งนานแล้ว
อ่านเพิ่มเติม :
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
อ้างอิง :
นริศ จรัสจรรยาวงศ์. 2475 ราสดรสร้างชาติ. กรุงเทพฯ: มติชน, 2566.
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 19 ธันวาคม 2568
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : 8 เมนูเด็ดก๋วยเตี๋ยวจอมพล ป. มีอะไรบ้าง? ทุกวันนี้ยังมีอยู่ไหม?
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com