ผู้ป่วยสโตรก 1 ใน 4 มีอาการตอนเช้า หมอสมองเผยสาเหตุ
ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์ประสาทวิทยา ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบประสาทและสมอง คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โพสต์ผ่านเพจ สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์ ระบุถึง โรคหลอดเลือดสมองที่จะเกิดขึ้นขณะนอนหลับได้ แต่จากประสบการณ์ดูแลผู้ป่วยจำนวนมาก พบว่าประมาณ 20-25% เริ่มมีอาการในช่วงใกล้ตื่นนอนหรือหลังตื่นนอนตอนเช้า
สาเหตุที่โรคหลอดเลือดสมองเกิดขึ้นในตอนเช้า
ผศ.นพ.สุรัตน์ กล่าวว่า สาเหตุสำคัญคือภาวะ “Morning Blood Pressure Surge” หรือความดันโลหิตพุ่งสูงในช่วงเช้า เมื่อร่างกายเริ่มเข้าสู่ภาวะตื่นตัว ระบบต่าง ๆ ทำงานมากขึ้นเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับกิจกรรมประจำวัน ส่งผลให้ความดันโลหิตเพิ่มขึ้นตามธรรมชาติ โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคความดันโลหิตสูง หรือความดันไม่ลดลงในช่วงกลางคืน จะมีความเสี่ยงที่หลอดเลือดสมองได้รับแรงดันมากขึ้น
นอกจากนี้ ช่วงเช้ายังเป็นเวลาที่ระบบประสาทซิมพาเทติก (Sympathetic Nervous System) ทำงานมากขึ้น ทำให้หัวใจบีบตัวแรง หลอดเลือดหดตัว และเพิ่มโอกาสเกิดภาวะหลอดเลือดตีบ ขณะเดียวกันเลือดยังมีแนวโน้มแข็งตัวง่ายขึ้น ส่งผลให้เกิดลิ่มเลือดได้ง่าย โดยเฉพาะในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง โรคหลอดเลือดตีบ การสูบบุหรี่ และภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ ซึ่งอาจนำไปสู่โรคหลอดเลือดสมองชนิดขาดเลือดได้
ปัจจัยอื่นๆ ที่ไม่ควรมองข้าม
ภาวะขาดน้ำหลังตื่นนอนก็เป็นอีกปัจจัยหนึ่ง เนื่องจากร่างกายไม่ได้รับน้ำตลอดคืน โดยเฉพาะผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์ก่อนนอน ใช้ยาขับปัสสาวะ หรือมีอาการไข้ ท้องเสีย อาเจียน อาจทำให้เลือดหนืดขึ้นและเพิ่มความเสี่ยงการเกิดลิ่มเลือด
อีกปัจจัยที่ไม่ควรมองข้ามคือภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น (Sleep Apnea) ซึ่งมักพบร่วมกับอาการนอนกรน ทำให้ระดับออกซิเจนในเลือดลดลงเป็นระยะ ส่งผลให้ความดันโลหิตสูงขึ้นและเพิ่มภาระต่อหลอดเลือดสมอง
5 วิธีลดความเสี่ยง
หมอสุรัตน์แนะนำ 5 วิธีลดความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองช่วงเช้า ได้แก่
- ค่อย ๆ ลุกจากเตียงหลังตื่นนอน วัดความดันโลหิตช่วงเช้า
- ปรึกษาแพทย์เรื่องการใช้ยาความดัน
- ตรวจคัดกรองภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ
- ดื่มน้ำให้เพียงพอ
- หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ก่อนนอน
แม้โรคหลอดเลือดสมองจะเกิดขึ้นได้ทุกช่วงเวลา แต่ช่วงเช้าเป็นช่วงที่ร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงหลายด้าน ทั้งความดันโลหิตที่สูงขึ้น ระบบประสาทที่ตื่นตัว เลือดแข็งตัวง่ายขึ้น และภาวะขาดน้ำ การควบคุมโรคประจำตัว รับประทานยาอย่างสม่ำเสมอ ดื่มน้ำให้เพียงพอ นอนหลับอย่างมีคุณภาพ และตรวจสุขภาพตามคำแนะนำของแพทย์ จะช่วยลดความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ขอบคุณข้อมูลจาก ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์ประสาทวิทยา ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบประสาทและสมอง คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ข่าวที่เกี่ยวข้อง