สารบัญรัตติกาล “..การตกหลุมรัก... ไม่เคยแก่ชรา..”

ปากกาขนนก/สกุล บุณยทัต

ในความเหลื่อมซ้อนของวันเวลา ความเชื่อมโยงต่อประเด็นอันเป็นเนื้อในของชีวิต ย่อมคาบเกี่ยวระหว่างกันและกัน จนบังเกิดเป็นมิติแห่งการเคลื่อนขยายต่อธารสำนึกแห่งตัวตนอย่างต่อเนื่องและพันผูกไม่รู้จบ… ทุกสิ่งมีจังหวะเวลาที่จะแปรค่าลมหายใจในแต่ละสัดส่วนออกมา… เป็นเรื่องราวที่กัดกินใจในหัวใจอันไม่รู้จบรู้สิ้น… ตราบเท่าที่ความมืดและความไสวสว่าง จะฉายประกายแห่งความจริงทั้งหลายทั้งปวงให้ “โลกและโลกย์” ได้ประจักษ์…!

“การตกหลุมรัก… ไม่เคยแก่ชรา” อาจถือเป็นนิยามหนึ่ง ซึ่งแสดงถึงลำดับการณ์แห่งภาวะ “รับรู้ในรู้สึก” ของสรรพชีวิต ที่อุบัติขึ้นทั้งด้วยความแผ่วเบาและเปลวประทีปที่รุนแรง… เหนือกระแสอารมณ์ที่ไม่อาจปิดกั้นได้… จากมายาคตินานา ที่คอยโหมซัดใส่ครั้งแล้วครั้งเล่า…!

“….ใครหรือจะปฏิเสธแสงจันทร์ ก่อนปีนี้ เจ้ามากับลม / ทิ้งตัวล้มนอน บนตักข้า กลิ่นตัวเจ้า… เหมือนกลิ่นเจ้าสาวอ่อนๆ / ข้าตกหลุมรักเจ้า ราวตกหลุมรักหญิงสาว… ที่ไม่ได้แก่ชรา / ข้าตกหลุมรักเจ้า การตกหลุมรัก… ไม่เคยแก่ชรา…/”

สาระอันงดงามเบื้องต้น… คือนัยแห่งภาพรวมของชุมนุม “บทกวี” ที่สื่อสารถึง “ภาวะรู้สึก” ด้านใน สู่ความเหลื่อมล้ำแห่งการเปิดเปลือยในตัวตนด้วย “จิตวิญญาณสำนึก” รวมทั้ง… ความอ่อนโยนและกล้าแกร่งภายใต้พลังสร้างสรรค์ของการมีชีวิตอยู่…!

“การมีชีวิตอยู่ / ซ่อนเก็บความฝันกันไวอย่างลึกลับ เราหยิบมีดเฉือนเนื้อจากเขียง / ชิมรสชาติ ยกแก้วไวน์ขึ้นดื่ม / _ลิ้นของเรา… / ปากของเรา… ..รสซึ่งกลายเป็นความทรงจำ / ..รสซึ่งกลายเป็นความฝัน …ความฝันที่มีรสลึกลับ… ดั่งจิตใจมนุษย์”

“สารบัญรัตติกาล”… รวมทัศนะเหนืออารมณ์ความรู้สึกในนามของบทกวี… ที่ยืนยันถึงความมีอยู่นานาภายใต้การดำรงอยู่ ไม่ว่าจะเป็นความแปรปรวนขัดแย้ง การสอดผสานกลมกลืน หรือกระทั่งความคลุมเครือซับซ้อนอันไม่รู้จบ! ทั้งหมดคือเหล่ากุญแจดอกสำคัญในการขานไข “ภาพสะท้อนแห่งภาพสะท้อนของชีวิต” ให้ได้หยั่งเห็นถึงความจริงนานาที่กลับด้าน… แปลกต่าง… แปลกหน้า และชวนถกเถียง… โดยกวีหนุ่มนักสังเกตการณ์โลกกว้างอันวิกฤต “ชานนท์ ญาณากร”

“แล้ววันเวลาก็เป็นสนิม / พระเจ้า ดูที่นั่นห่างไกล / … นั่งลงสิ! พระเจ้า คล้ายคลึงพระเจ้า / และตัวฉัน../ ที่เหมืองทองแห่งหนึ่ง / ฝนตกหนัก / นี่เอง! / เมื่อวาน เงียบๆ / ฉันพูดให้ตัวเองฟัง / ความหมาย ซึ่งคุณอาจไม่ได้ยิน / พูดในจิตใจ เงียบๆ / ฉันพูดให้ตัวฉันเองฟัง!”

ความนัยเชิง “กลับด้าน” ในบทกวี “พระเจ้าในตนเอง” บทนี้ แสดงให้เห็นถึงแสงแห่งสำนึกอันเร้นลึก… แม้จะปรากฏพลังเสียงออกมาอย่างผะแผ่ว… แต่คนของโลกก็ย่อม “สัมผัสในสัมผัส” ได้ว่า… มันเป็นคำพูดที่พูดหยั่งลึกอยู่ในจิตใจ… อันยากจะหลบเร้น..! “ฉันพูดให้ตัวเองฟัง.. เงียบๆ… แล้วเวลาก็เป็นสนิม!!!”

งานเขียนของ “ชานนท์” ค่อยๆ ซึมลึกเข้าสู่ความแปลกแยกอันหมุนคว้างทางความรู้สึก เป็นการเผชิญหน้ากับองค์ความคิดที่ไขว้สลับกับวิถีสามัญอันกลืนกลาย… เหมือนดั่งการค่อยๆ แทะเล็มพุทธิปัญญา… ด้วยกลไกเชิงซ้อนแห่ง “ลีลากวี”… เหตุนี้… บทกวีส่วนหนึ่งของเขา… จึงคล้ายดั่งถูกกักขังไว้ในคอกขังแห่งสถานการณ์อัน… มืดดำล้ำลึก… อยู่อย่างนั้น…!

“แล้วฉันก็ถูกกักขังไว้ในกระจกสีดำ / แล้วฉันก็ถูกกักขังไว้ในกระจกสีดำ ลิงก์ซ้ำย้ำเน้นภาวะอันซ้ำซาก ไร้สาระ และผะอืดผะอม… (…) ความฝันของฉันอิงแอบแนบชิดสีดำ…”

สัญญะแห่งบทกวี “รัฐประหาร” บทนี้ ย้ำเน้นถึงภาวะอันซ้ำซาก ไร้สาระ และผะอืดผะอมที่ชวนให้เบื่อหน่าย… ความฝันกับการทำรัฐประหาร ณ บางที่บางแห่ง อาจสถาปนาขึ้นมาเหมือนอาการเด็กเล่นขายของ แต่การขายตัวตนของตนด้วยผลลัพธ์อันตีบตันอยู่ซ้ำๆ ย่อมคือการเป็นเหมือนภาวะแห่งการครอบงำตัวเองด้วยสิ่งอันเป็น “แรงสะท้อนที่มืดดำ” เหมือนจะมองเห็น แต่ก็ไม่มีใครได้มองเห็น… “ความเจิดกระจ่าง” ผ่าน “กระจกแห่งเงาสะท้อน” เหล่านั้น… มันคือการ “รัฐประหารตัวตนในตัวตน” ที่จมปลักอยู่กับวังวนอุบาทว์ที่ไม่เคยเปลี่ยนแปร… ไม่ว่าเมื่อใด..!

บทกวีบทนี้… เล่นกับหมายเลขจำนวนครั้งที่เป็นนัยความหมาย และการไล่เรียงจำนวนครั้งที่น่าสะอิดสะเอียนในความทรงจำของใครต่อใครหลายๆ คน… ที่ไม่อาจลบเลือน! หากมองลึกเข้าไปในมโนสำนึกทางจิตวิญญาณ “ชานนท์” ได้ใช้กระแสสำนึก (Stream of Consciousness) ตีแผ่ภาวการณ์อันสับสน เปราะบาง ผ่านภาวะแห่งการค้นหาตัวเอง ท่ามกลางความซับซ้อนที่บดขยี้ตัวตนให้ทั้งกระอักและสำลักความสิ้นไร้ศักดิ์ศรีออกมา… อย่างสิ้นท่า..!

“ผู้มีกาย คล้ายคลึงกัน / ฉันมองเห็นเขา อยู่ตรงนั้น ยามเย็นอันชั่วร้าย / เราและพวกเราเด็กๆ/.. บางที เราควรจะโบยตีพวกเขาเสียบ้าง / ด้วยแส้ ด้วยไม้ ด้วยเชือก ซึ่งกลายเป็นลวดหนาม เพื่อมิให้ -พวกเขา- ผู้ใหญ่ / ลืมเลือนแผลเป็นอันสุขงาม / ความโศกเศร้าหรูหรา / กลางคืนคือเบื้องหนึ่ง ความหลงใหลทำให้สิ่งไม่มีชีวิต / เกิดขึ้นเป็นเรื่องราว /”

ความซ้ำและคำซ้ำในเนื้อในแห่งบทกวีชุดนี้… เปรียบดั่งสารบัญชีวิตที่ร่ายเรียง “ปริศนาที่ค้างคาใจ” ออกมาเป็นภาพวาดของความทุกข์เศร้า มันร่ำระบายออกมาด้วยสีสันของการถูกกระทำที่ไขว้สลับอย่างน่าคลางแคลง… มันคือ “อวัยวะรองรับความทุกข์ทรมาน” ในรอยบาปแห่งตน… ของคนทุกคน… ณ วันนี้!

“… ฉันได้ยินเสียง ความทุกข์ กำลังทรมาน”

ฉันได้ยินเสียง ใบหูของเธอ ปากของฉัน*

ฉันได้ยินเสียง คางของเธอ หน้าผากของฉัน*

ฉันได้ยินเสียง นัยน์ตาของเธอ จมูกของฉัน*

ฉันได้ยินเสียง เหงือกของเธอ ฟันกรามของฉัน*

ฉันได้ยินเสียง อาหารของเธอ มือของฉัน*

ฉันได้ยินเสียง มีดของเธอ กระเพาะของฉัน* “ฉันได้ยินเสียง ความทุกข์ กำลังทรมาน!”

ครั้นเมื่อคนเราสูญเสียความเป็นตัวตนของตัวเอง เหมือนผู้คนส่วนใหญ่ของโลกวันนี้… เราจึงขาดซึ่งการควบคุมชีวิต สูญเสียสัมพันธภาพที่แท้จริงกับคนอื่น และมักโบยตีต่อตนเองว่า “ชีวิตขึ้นอยู่กับสิ่งภายนอก”… เพียงแค่นั้น..!

“…. โอ้! ใบหน้าที่ระทมทุกข์ / โอ้! ดวงตาที่สูญหาย โอ้! ใบหูซึ่งฟังไม่ได้ / โอ้! ร่างกายแห่งฉัน เหมือนประเทศที่ทุกข์ยาก / นอนเถอะ นอนเถอะ มนุษย์มีฝัน นอนเถอะ นอนเถอะ ประเทศมีฝัน / นอนเถอะ นอนเถอะ ร่างกายกำลังฝัน นกฝูงหนึ่งสีดำ นกฝูงหนึ่งสีขาว นกฝูงหนึ่งกำลังบิน…/”

ในทางจิตวิทย่ายุคใหม่ หลักการสำคัญที่เราจะรับมือความแปลกแยกได้ก็คือ… การต้องสร้างความสัมพันธ์และเกื้อกูลกับคนรอบข้าง การกลับคืนมาเข้าใจจิตใจภายในของตนเอง รวมทั้งการใฝ่หาคุณค่าของชีวิตเพื่อลดความโดดเดี่ยวในตน… ตลอดไป..!

“อย่าเป็นเช่นนั้นเลย / ความทุกข์ขมุกขมัวเหนือถนนหนทางมืดมิดสิ้นดี เหมือนเข็มหน้าปัดนาฬิกาเรือนเก่าหม่นหมอง / หัวใจไปทุกแห่งหน ร้องไห้! อย่าเป็นเช่นนั้นเลย / เหมือนบิดามารดาตาบอดมิยอมหลับใหล เหมือนเศษเหรียญในกระเป๋ากระทบกัน ก็สร้างเสียงปวดร้าวไปทั่วท้อง .. อย่าเป็นแบบนั้นเลย / อย่าเป็นเช่นนั้น และแบบนั้น..”

ระหว่างและท่ามกลางความจริงจังในหนักแน่น บทกวีในมิติสร้างสรรค์ของ “ชานนท์” เปรียบประหนึ่งสะพานข้ามภาวะสำนึกอันเหยียดยาวและสลับซับซ้อน… ประดับประดาไปด้วยรอยแผลแห่งริ้วรอยของการกระทำและถูกกระทำ… “ในความแข็งกร้าว หน่วงหนัก และคลางแคลงนั้น… มีความอ่อนโยน และนุ่มเนียนเฝ้าคอยอยู่ที่… ประตูแห่งความเงียบงัน”

“ถึงคุณผู้กุมหัวใจ / ค่ำคืนเล่าความฝันกับดวงดาว ดวงจันทร์คือกล่าวอธิษฐาน / ความคิดถึงบอกกล่าวความฝันแก่กัน ที่ประตูความเงียบ / ดวงจันทร์เอ๋ย ดวงจันทร์ ข้าร้องเพลงรัก ก้อนหิน และรัตติกาล! / ราตรีได้ปลุกหัวใจประกายคลื่น เธอเดินทางอยู่แสนไกลเหมือนดวงจันทร์ / ฉันเฝ้ามองเเธอเนืองดุจนกพิราบ ความฝันของเธอช่างนิจนิรันดร์ / เธอที่รัก ฉันร้อยเรียงบทกวีมากำนัลแด่เธอ..”

“สารบัญรัตติกาล”… ถือเป็นบทตอนทางความรู้สึก จากความรักถึงความรัก / จากความชังถึงความชัง… มันเป็นดั่ง “ถ้อยคำของกาลเวลา” ที่ตอกสลักความเป็นตัวตนของ “โลกแห่งชีวิต” ให้เข้ากับม่านฉากของการกระทำซ้อนการกระทำ… ให้ผสานเข้ากับหลืบมุมความคิดที่เร้นกายอยู่ในเงาอำพราง… ของจิตใจ..!

ทั้งหมด… คือความอ่อนโยนในแข็งกระด้าง / คือความแข็งกระด้างในมายาการแห่งชีวิต และคือ… ประพันธกรรมแห่งหลุมพรางของจิตวิญญาณ… ที่ทั้งตื่นและดับ… อันประกอบสร้างด้วยความพร่ามัวแห่งโลกและโลกย์! ด้วยจิตพิสัยอันคลุมเครือและเคลือบแคลง… และด้วยความซ้อนซับแห่งใจซ้อนใจอันวกวน… เวียนว่าย! มวลสำนึกแห่งบทกวีทั้งหมดจึงเสมือนว่า…

“โลก คือของขวัญ / กว่าบางครั้ง เสียงคลื่นโถมซัด / ชีวิตจักเป็นเช่นใด? / หากขาดความปรารถนา / ดวงตาหลับสนิท ชีวิตหลับตาลง เปลี่ยนแปลงใบหน้า เปลี่ยนเสื้อคลุมกาลเวลา… เมื่อฉันจุมพิตเธอ… ชีวิตเป็นเพียงชั่วครู่ขณะ… เท่านั้น!!!”