‘ฐปณีย์’ แจง กมธ.พัฒนาการเมืองฯ ยันทำหน้าที่สื่อ แต่กลับถูกโจมตีอย่างร้ายแรงจาก IO
วันนี้ (28 พฤษภาคม) คณะกรรมาธิการมาธิการพัฒนาการเมือง การสื่อสารมวลชน และการมีส่วนร่วมของประชาชน สภาผู้แทนราษฎร มีการประชุมพิจารณาข้อร้องเรียน เกี่ยวกับ ‘ปฏิบัติการข้อมูลข่าวสาร’ หรือ IO ที่ส่งผลกระทบต่อเสรีภาพสื่อมวลชนและการทำหน้าที่ตรวจสอบอำนาจรัฐ ตามที่ฐปณีย์ เอียดศรีไชย และ องค์กร Stop Online Harm ร้องเรียนขอให้ติดตามผู้รับผิดชอบกรณีปฏิบัติการอันเป็นระบบเพื่อเผยแพร่ข้อมูล ซึ่งส่งผลกระทบต่อสิทธิเสรีภาพและการทำงานในฐานะสื่อมวลชน
ภคมน กล่าวว่า การประชุมวันนี้แม้เป็นกรณีที่ น.ส.ฐปณีย์ ร้องเรียน แต่ปัญหาจากปฏิบัติการ IO ส่งผลกระทบต่อประชาชนทั่วไปด้วย จึงอยากให้ร่วมกันหารือเพื่อแสวงหาข้อเท็จจริงและนำมาแก้ไขร่วมกัน และเปิดให้ผู้ร้องเรียนได้ชี้แจง
ฐปณีย์ ในฐานะผู้เสียหาย ได้ชี้แจงต่อคณะกรรมาธิการฯ ว่าไม่ใช่ครั้งแรกที่ถูกปฏิบัติการ IO แต่ครั้งนี้รุนแรงและกระทบทางจิตใจอย่างร้ายแรง ซึ่งที่มาการร้องเรียนมาจากการติดตามข่าวลอบยิงนายกมลศักดิ์ ลีวาเมาะ สส.เขต 5 จังหวัดนราธิวาส เนื่องจากเป็นนักข่าวที่ติดตามข่าวจังหวัดชายแดนภาคใต้มาตลอด 22 ปี ไม่ว่าจะเป็นเหตุระเบิดหรือความรุนแรงใดๆ และเป็นนักข่าวภาคสนามที่ไปลงพื้นที่จริง จึงเป็นหน้าที่ที่ต้องไปติดตามข่าวนี้เพราะเป็นคดีสำคัญ ซึ่งหลังจากรายงานข่าวว่ามีการใช้รถ กอ.รมน.นราธิวาส มาใช้ก่อเหตุยิง สส.กมลศักดิ์ และมีการแถลงข่าวของ พล.ท.นรธิป โพยนอก แม่ทัพภาคที่ 4 ในวันที่ 13 เมษายน ตนเดินทางจากกรุงเทพทำข่าวนี้ เพราะเป็นการแถลงสำคัญทางคดี ซึ่งในการถามคำถามแม่ทัพภาคที่ 4 ว่า กอ.รมน.ภาค 4 ไม่ได้เกี่ยวข้องกับคดียิงนายกมลศักดิ์ หรือไม่ ทางแม่ทัพภาคที่ 4 ได้ตอบคำถามแบบปิดไมค์ ว่าถ้าเป็นผมทำคงไม่รอด ตามที่ปรากฏในข่าว
“หลังจากนั้นไม่กี่ชั่วโมงหลังทำข่าว เพจ Truth of the Day ,เรื่องราวชายแดนใต้,ข่าวสามจังหวัดชายแดนภาคใต้,ค้นข่าวชายแดนใต้ ,ใต้พรม ชายแดนใต้,Eปริก เป็นต้น เพจเหล่านี้มีการทำภาพกราฟฟิคใส่ร้ายในทันที เช่น เพจ Truth of the Day เอาภาพดิฉันไปเขียนข้อความว่า รางวัลนักข่าวแห่งปี BRN บอกว่า ฐปณีย์ ยิงคำถามแบบชี้นำให้เจ้าหน้าที่เป็นคนผิดให้ได้ เดชะบุญ แม่ทัพภาคที่ 4 ตอบสวนไปทำให้ป้าหน้าซีดไปไม่เป็นเลย กลับกลายไปว่า ดิฉันไปทำข่าว สส.กมลศักดิ์ แต่กลับถูกโจมตีว่า เป็นนักข่าวโจร โฆษก BRN และนางเอกโรฮิงญา ซึ่งดิฉันตั้งข้อสังเกตุว่านำข้อความที่ทำข่าวโรฮิงญา เมื่อ 11 ปีที่แล้ว มากระทำซ้ำอีก”
ฐปณีย์ กล่าวว่า หลังวันที่ 13 เมษายน จะมีเพจข้อความลักษณะนี้มาอย่างต่อเนื่อง จึงยื่นหนังสือถึงนายกรัฐมนตรี และยังมีการกระทำซ้ำมากขึ้น จนวันที่ 18 เมษายน ได้ไปปรึกษากับตำรวจไซเบอร์ว่าถ้าอยากตรวจสอบเพจเหล่านี้ ให้ไปยื่นฟ้องหมิ่นประมาทที่สภ.เมืองยะลา ยื่นฟ้อง 10 เพจที่ยกตัวอย่าง และวันที่ 21 เมษายนตนได้ไปยื่นเรื่องที่ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ แต่พวกเขายังโจมตีไม่หยุด
“อย่างในภาพ AI เป็นภาพดิฉันถูก สส.รอมฎอน จูงเชือกเหมือนจูงสนุก และข้อความบอกว่า ตำแหน่งใหม่ หมารับใช้ BRN เป็นภาพที่ร้ายแรงมาก และภาพนู้ดที่เป็นภาพกับ อลาดี ร้ายแรงในความรู้สึกดิฉันมาก เป็นภาพที่ดิฉันไปงานแต่งงานเพื่อน ไม่มีรูปนี้เก็บไว้แล้วเขามีภาพนี้ได้อย่างไร และเรื่องนี้ก็กระทบไปถึง อลาดีด้วย”
ฐปณีย์ เล่าเหตุการณ์ทั้งน้ำตาโดย ระบุว่า แม้จะแจ้งความไปแล้ว แต่เพจเหล่านี้ยังคุกคามอย่างต่อเนื่อง จนวันที่ 25 พ.ค.เพจ Truth of the Day ไปเขียนว่าสื่อตัวดียื่นเรื่องถึง กมธ.และเชิญ ผอ.รมน.มาชี้แจง จึงอยากถามว่า เพจนี้รู้ได้อย่างไร เพราะเราเองและ กมธ.ไม่เคยให้ข่าวเรื่องนี้หลังยื่นหนังสือถึง กมธ.เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม
“เรื่องนี้กระทบกับจิตใจค่อนข้างสูง เพราะการโจมตีเยอะ ใช้ภาพ AI มันรุนแรงและไปเร็ว ผลกระทบทางจิตใจมีคนถามว่า แรงนะ มีคนถามว่าเราแบ่งแยกดินแดนจริงไหม ไม่ใช่แค่คนในสามจังหวัด แต่คนในกรุงเทพก็ถาม และถามว่าไปสนับสนุนแบ่งแยกดินแดนเหรอ เราก็ยืนยันว่าไปทำข่าว แล้วเขาตอบว่า อย่าไปทำอย่างนั้นนะคะ ถ้าไปทำอย่างนั้นไม่เอาไว้ แสดงว่า เขาเชื่อใส่ร้ายป้ายสี”
ฐปณีย์ กล่าวว่า ในฐานะสื่อมวลชน ยืนยันว่าไปทำข่าว สื่อมวลชนเท่านั้นในช่วง 18 ปีที่ทำข่าว 3 มิติ ตนทำข่าวชายแดนใต้มาโดยตลอด รวมถึง 10 ปีของการมีคณะพูดคุยเพื่อสันติภาพ หน้าที่นักข่าวทำหน้าที่สื่อเพื่อสันติภาพ เพราะนักข่าวก็อยากเห็นสันติในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ดิฉันเป็นคน อ.จะนะ จ.สงขลาเป็นประชาชนที่ได้รับผลกระทบด้วย
ที่ผ่านมาได้ปวารณาตัวเอง อุทิศเวลาเพื่อทำข่าวในจังหวัดชายแดนภาคใต้มากที่สุด และเป็นนักข่าวที่ตามกระบวนการสันติภาพ คณะพูดคุยเพื่อสันติภาพ จึงต้องสัมภาษณ์ทุกฝ่าย รวมถึง BRN เพราะต้องมีพื้นที่กลางในการสื่อสารให้ทุกฝ่ายได้เสนอความเห็น แต่กลับถูกนำภาพที่สัมภาษณ์ BRN ไปกล่าวหาว่าเป็นนักข่าว BRN ทั้งๆที่เราทำหน้าที่สื่อมวลชนเหมือนนักข่าวคนอื่นทำ
“อยากขอความเป็นธรรมและความยุติธรรมจากทุกฝ่าย เพราะไม่รู้จะไปเรียกร้องที่ไหน จะมองว่าสื่อมวลชนได้สิทธิพิเศษมายื่นเรื่องก็ขอใช้สิทธิ เพราะการทำหน้าที่สื่อมวลชน ถูกใส่ร้ายป้ายสีเกินความเป็นมนุษย์ ขนาดสื่อมวลชนมีสิทธิเสรีภาพ ได้รับความคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญยังโดนแบบนี้ แล้วประชาชนทั่วไปที่คิดต่างจากรัฐ หรือเป็นคู่ขัดแย้งกับใคร จะโดนวิธิการมาทำแบบนี้ ก็เป็นอันตรายกับสังคม ส่วนตัวก็ไปพบนักจิตวิทยา มา 2 ครั้ง และกระทบกับการทำหน้าที่นักข่าว กลับทำได้น้อยลง เพราะกระทบจิตใจ และกลัว โดยเฉพาะความไม่ปลอดภัยในการทำข่าว ไปเจอหน้าใครถูกมองหน้าถาม ไปประชุมกับเจ้าหน้าที่ มีเพื่อนคนหนึ่งมากระซิบบอกว่ามีคนหนึ่งไม่อยากถ่ายภาพกับเราเพราะคิดว่าเป็น BRN”
ฐปณีย์ กล่าวย้ำว่า จึงอยากให้มีการสอบสวนและติดตาม อย่างน้อยเพจที่ป้ายสีผู้อื่นเหล่านี้ เป็นใคร ที่ได้ยื่นเรื่องไป สภ.เมืองยะลา ได้รับแจ้งกลับมาว่า 10 เพจที่ฟ้องไปมีตัวตน 1 เพจ แต่อีก 9 เพจ ยังไม่พบตัวตนจึงเรียกร้องถามหาความจริง และร้องไปยัง Meta ว่าจะจัดการกับเพจอย่างนี้ และยังทำต่อเนื่องจนกระทบกับการทำหน้าที่นักข่าว และความปลอดภัยต่อชีวิต
ด้านอรพิณ ยิ่งยงพัฒนา ผู้อำนวยการ Rocket Media Lab และกรรมการ iLaw ชี้แจง รายงานปฏิบัติการไอโอฤดูร้อน 2026 ซึ่งศึกษากรณีการโจมตี น.ส.ฐปณีย์ ระหว่างวันที่ 13-27 เมษายน 2569 ที่พบ #อย่างเป็นระบบ 2 คำ คือ #นักข่าวโจร #โฆษกBRN จึงนำคำมาค้นหา เจอ 7 วาทกรรม ตั้งแต่การโจมตีชาติพันธุ์ กล่าวถึงเป็นนักข่าวสิทธิมนุษยชน ในการทำข่าวโรฮิงญา เล่นกับประเด็นไม่ใช่คนไทย นำตัวไปรักษาสิทธิชาติพันธุ์อื่นๆ เช่นใช้คำกว่า โรฮิงแยม และการโจมตีบุคคลที่ใช้คำหยาบ การโจมตีเกี่ยวกับความไม่สงบในชายแดนใต้ พบว่าสร้างเอนเกจเมนต์มากที่สุด ทำให้เกิดการมองเห็น มากสุด การโจมตีการเป็นนักข่าว ทั้งการเป็นนักข่าวโจร และถูกเลิกจ้าง ซึ่งพบมากในช่วงหนึ่ง และถ้าเป็นการโจมตีเรื่องเป็นนักสิทธิมนุษยชนก็จะขับไล่ ให้ไปอยู่ที่อื่น
“มีการตั้งคำถามว่า ข้อความเหล่านี้เป็นข้อความที่เป็นธรรมชาติหรือไม่ ถ้าคนเล่นโซเซียลมีเดีย จะรู้ว่าข้อความต่างๆดูมีคำสั่ง การทำ IO หากเป็น IO ในช่วงหลัง 4-5 ปีมานี้ เป็นข้อสันนิษฐานว่า การมา AI ทำให้ครีเอทภาพได้ง่ายขึ้น ทำให้มีข้อความหลากหลายมากขึ้น”
อรพิณ กล่าวว่า กลุ่มที่เข้ามามีส่วนโจมตี ฐปณีย์ ทำอะไรบ้าง จากรายงานพบว่า กลุ่มหนึ่งมีข้อมูลต้นทาง เชิงยุทธศาสตร์ ว่าจะให้เล่นเรื่องอะไร ข้อมูลเป็นช่วงๆ เช่น นักข่าวโจร เลิกจ้าง และจะมีกลุ่มที่ 2 นำประเด็นนี้มี Repagaging ทำให้เนื้อหานั้นเล่าผ่านสื่ออนไลน์ เหมือนสำนักข่าวออนไลน์ เป็นภาพแชร์ง่าย เอาข้อมูลไปแชร์ต่อ มีลักษณะนำทางอารมณ์ จะมีการใส่อารมณ์มากขึ้น ไปสู่กลุ่มที่เป็นอินฟูขนาดเล็ก ทำให้เรื่องพร่กระจายมากขึ้น พอไปถึงผู้คน จะมองและแทบจะแยกไม่ออกว่าสิ่งนี้เป็นเรื่องมาจากการจัดตั้งหรือกระแสธรรมชาติ และง่ายมากที่คนคล้อยตาม
“การกระทำแบบนี้จริงๆถือเป็นการหมิ่นประมาท ลดทอนเกียรติและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ เป็นการกระทำที่ขาดความกล้าหาญ ทำให้ผู้วิจารณ์และตรวจสอบ ไม่กล้าและสร้างความหวาดกลัวให้เจ้าตัว จึงต้องแก้ไขสิ่งนี้ด้วยกัน” อรพิณ กล่าว
ทั้งนี้คณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมืองฯ ได้เชิญกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร หรือ กอ.รมน.และ กอ.รมน.ภาค 4 ส่วนหน้า สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ และกระทรวงดิจิทัลฯ มาชี้แจงด้วย